numizmatika.qadimgi yunoniston va rim tangalari

DOCX 14 pages 153.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
7-mavzu. numizmatika.qadimgi yunoniston va rim tangalari reja. 1.numizmatika fani, uning maqsadi va vazifalari. 2.tangalar paydo bo‘lguncha ayirboshlash vositasi bo‘lib xizmat qilgan narsalar. tovar ayirboshlashning vujudga kelishi 3.dastlabki tangalar 4.qadimgi yunoniston tangalarini davrlashtirish. 5.qadimgi rim tangalari. 1. numizmatika fani, uning maqsadi va vazifalari. numizmatika - tangalar haqidagi fandir. u lotincha “numisma” sо‘zidan olingan bо‘lib, tanga ma’nosini bildiradi. numizmatlar tangalardagi rasmlar (tip), yozuvlar (izoh), ularning og‘irligi, о‘lchami, metall sifati, kim tomonidan zarb etilganligi, qachon va qayerda muomalada bо‘lganligi kabilarni о‘rganadilar. numizmatik izlanish asosida tangalardan tarix va madaniyatga oid bо‘lgan ma’lumotlarni aniqlash mumkin. qog‘oz pullarni bonistika о‘rganadi. tanga - bu belgilangan normadagi metall quymasi. u о‘zining og‘irligi, qiymatiga, sifat tarkibiga ega bо‘lgan qonuniy muomala vositasi hisoblanadi. pul, qiymat о‘lchovi, muomala vositasi, xazina tо‘plash, tо‘lov vositasi, jahon puli vazifalarini bajaradi. tangalar fanning turli sohalari, jumladan tarix, arxeologiya, siyosiy iqtisod, tilshunoslik san’atshunoslikka oid masalalarni hal etishga yordam beradi. insoniyat tarixi va madaniyatini о‘rganishda tangalarning ahamiyati …
2 / 14
nuvchi fanni о‘z ichiga oladi. yevropada qadimgi tanga pullarga qiziqish uyg‘onish davrida boshlangan. dastavval ularga estetik nuqtai – nazardan qaralgan va mashhur tanga kolleksionerlari bо‘lgan. ayniqsa xiv-xv asrlarda uyg‘onish davri mamlakati bо‘lgan italiyada qadimgi rim tangalarini mashhur italyan shoiri petrarka (1304-1374) tо‘plagan. florensiyalik kozimo medichi(1389-1464) va boshq. birinchi numizmat paduyalik jovanni kavini(1499-1570) bо‘lib, uning kolleksiyasida kо‘plab qadimgi davr tangalari bо‘lgan. 1517 yilda rimda andreo fulvioning “izobrajeniya znamenitix lyudey” (“mashhur shaxslarning tasviri”), 1553 yilda lionda gilyom rullning “begliy obzor monet naiboleye znamenitix lits, sushestvovavshix s sotvoreniya mira, s kratkim opisaniyem ix jizni i deyaniy, zaimstvovannim u klassikov” (dunyo yaratilgandan buyon yashagan taniqli kishilarning tangalardagi hayoti va faoliyati haqida qisqacha ma’lumot)asari bо‘lib, u tarixiy shaxslar, ya’ni rim hukmdorlarining tasvirlariga qiziqqan xolos. lekin ulardan hech biri tangalarni о‘rganishga ilmiy nuqtai nazardan yondashmagan. vaqt о‘tishi bilan numizmatika predmetlarini tо‘plash ishi keng urf bо‘lgan. xvi asr о‘rtalarida mansabdorlarning saroy va qasrlarida 950 ta maxsus kabinetlar …
3 / 14
dorlar qiyofasi va tarjimai holi qiziqtirgan bо‘lsa, xviii asrda fanni ilmiy nuqtai nazardan rivojlantirish katta ahamiyat kasb etdi va numizmatika bilan ilmiy shug‘ullanuvchi mutaxassislar “numizmatlar” paydo bо‘ldilar. vaqt о‘tishi va material tо‘planishi bilan numizmatik bilimlar ham kuchaygan. 1749-1769 yillarda chaqa pullarning kо‘p tomli katalogi leypsigda i.f.ioaxim va i.g.byome tomonidan nashr qilingan. bu katologdagi chaqalar ularning о‘zlaridagi ma’lumotga qarab о‘qilgan. xiv asr mobaynida numizmatikani о‘qitish yevropaning boshqa bir qator universitetlarida ham joriy qilingan edi. avstriyaning vena shahrida imperator maksimilian i saroyida, parijda qirol genrix iv va lyudovik xiv ning kabinetida qirollarning medallari tо‘plangan. xviiiasrda britaniya muzeyida tangalarning yirik kolleksiyasi yig‘ilgan. peterburgda pyotr i muzeyga asos solgan (u xviii asrda kunstkamera deb atalgan). unda tangalardan tashqari medallarning ham katta kolleksiyasi saqlangan. keyin bu kolleksiyalar ermitajga berildi. hozirgi kunda ermitaj tangalar kolleksiyasi bо‘yicha yevropada birinchi о‘rinda turadi. yevropaning beshta - parij, london, peterburg, vena, va berlin shaharlarida qadimgi tangalarning yirik kolleksiyalari jamlangan. ilmiy …
4 / 14
nbalarda keltirilmagan oltin о‘rda xonlarning nomlarini aniqladi. bundan keyin olim peterburgdan ketmadi va umrini sharq tangalarini о‘rganishga bag‘ishladi. u xatto о‘z familiyasiga xristian danilovich nomini qо‘shdi. uning shogirdi p.s.savelyev u haqda: “martin fren rossiya uchun sharq tangalari manbashunosligini ochdi”, - deb yozadi. 1834 yilda a.d.chertkovning “opisaniye drevnix russkix monet” asarida qadimgi rus tangalarining ilmiy tasnifini amalga oshirdi. rus numizmati aleksey vasilyevich oreshnikov (1855-1933) tangani muhim tarixiy manba deb ataydi. uning “russkiye moneti” asarida tangalarni knyazliklarga ajratib katalog tuzgan. xx asrda numizmatikaning mavqei о‘zgardi. tadqiqotlar xususiy myunskabinetlardan davlat darajasiga kо‘tarildi. “numizmat” tushunchasi “kolleksioner” tushunchasidan ajratildi. tangalar haqidagi fan tadqiqotchilarning harakatlari tufayli olg‘a siljidi. 1986 - yilda kembrijda 13 tomlik tanga pullar tarixi bо‘yicha jahon olimlari ishtirokida yozilgan tо‘plamning 1 jild bosmadan chiqdi. о‘zr fa muso toshmuhammad о‘g‘li oybek nomli о‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyining “numizmatika” bо‘limi о‘rta osiyo bо‘yicha eng boy haqiqiy tangalar saqlanadigan va uni о‘rganadigan ilm-fan dargohlaridan biridir. unda eron …
5 / 14
musulmon davlatlarida zarb qilingan tangalarga mahalliy hukmdorlar о‘zlari bilan birga halifa nomini ham qо‘shib zarb qilganlar. chunki halifa xudoning yerdagi noibi, diniy va siyosiy hokimiyat ramzi hisoblangan. agar tangalarda halifa nomi qayd qilinmagan bо‘lsa, demak yerli hokimiyat va amir-al-mо‘min о‘rtasida nizo borligini va yoki unga qaram emas, davlatning mustaqilligini kо‘rsatadigan dalil bо‘lgan. tangalar nafaqat siyosiy balki, madaniyat san’atga ham oid qimmatli ma’lumotlarni beradi. ular arxitektura yodgorliklari suratini aks ettirganligini, ularga qarab me’morlar binolarni ham ta’mirlashi mumkin. jumladan, afinada zarb etilgan bir tangada akropoldagi dionis teatri tasvirlangan. bu bilan akropolning qaysi tomonida bu teatr joylashgan о‘rni aniqlangan. xazina va tanga pullar topilmasi bugungi kunda maxsus tadqiqotlarning asosiy ob’ektlari hisoblanadi. bu manba orqali numizmat tanga pullar zarb qilingan vaqtdagi pul muomalasiga, savdo yо‘llariga va iqtisodiy aloqalariga oid savollarga javob topishi mumkin. sо‘nggi 40-yillar mobaynida numizmatika yordamchi tarix fanlari doirasidan bir muncha chetga chiqdi, ammo о‘zida yordamchi tarix fani funksiyasini saqlab qoldi. (bu …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "numizmatika.qadimgi yunoniston va rim tangalari"

7-mavzu. numizmatika.qadimgi yunoniston va rim tangalari reja. 1.numizmatika fani, uning maqsadi va vazifalari. 2.tangalar paydo bo‘lguncha ayirboshlash vositasi bo‘lib xizmat qilgan narsalar. tovar ayirboshlashning vujudga kelishi 3.dastlabki tangalar 4.qadimgi yunoniston tangalarini davrlashtirish. 5.qadimgi rim tangalari. 1. numizmatika fani, uning maqsadi va vazifalari. numizmatika - tangalar haqidagi fandir. u lotincha “numisma” sо‘zidan olingan bо‘lib, tanga ma’nosini bildiradi. numizmatlar tangalardagi rasmlar (tip), yozuvlar (izoh), ularning og‘irligi, о‘lchami, metall sifati, kim tomonidan zarb etilganligi, qachon va qayerda muomalada bо‘lganligi kabilarni о‘rganadilar. numizmatik izlanish asosida tangalardan tarix va madaniyatga oid bо‘lgan ma’lumotlarni aniqlash mumkin. qog‘oz p...

This file contains 14 pages in DOCX format (153.8 KB). To download "numizmatika.qadimgi yunoniston va rim tangalari", click the Telegram button on the left.

Tags: numizmatika.qadimgi yunoniston … DOCX 14 pages Free download Telegram