chakana va ulgurji savdo

DOCX 20 pages 81.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.7 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

12-mavzu: chakana va ulgurji savdo 12.1. chakana savdoning mohiyati va ahamiyati. 12.2. chakana savdo ob’ektlari va ularning turlari. 12.3. ulgurji savdo va uning funksiyalari. 12.1. chakana savdoning mohiyati va ahamiyati. chakana savdo – tovarlarni so’nggi iste’molchilarga sotadigan savdo turi hisoblanadi. chakana savdo – tovarlarni donalab yoki kichik hajmlarda sotish va sotib olish, tovarlarni shaxsiy yoki uy xo’jaligi ehtiyojlari uchun bozorlar, gipermarket, supermarket, savdo markazi, savdo kompleksi, universam, univermag, minimarket, oziq-ovqatlar do‘koni, ixtisoslashtirilgan do‘konlar, palatkalar, lotoklar, avtodo‘konlar, pavilonlar, kioskalar, laryoklar, savdo avtomatlari orqali amalga oshiriladigan savdo turi hisoblanadi. chakana savdo - tovarlarni yetkazib berishda ishlab chiqaruvchilardan iste’molchilarga bo’lgan tovar harakati jarayonidagi xo’jalik aloqalarining so’nggi zanjiri bo’lib hisoblanadi. chakana savdoda moddiy resurslar muomala jarayonidan jamoa, yakka holdagi, shaxsiy iste’mol sohasiga o’tadi, ya’ni iste’molchilarning mulki bo’lib qoladi. bu jarayon oldi-sotdi orqali amalga oshiriladi, chunki iste’molchilar o’zlariga zarur tovarlarni o’zlarining pul daraomadlariga almashishadi. bunda ishlab chiqarish va muomala jarayonining yangi sikli uchun yangi imkoniyatlar …

2 / 20

gina mamlakatlarda mehnatga layoqatli kishilarning 10-20% gachasi chakana savdoda band. chakana savdoda quyidagi tijorat vazifalari amalga oshiriladi: bozor holatini o’rganish, talab va taklif miqdorini tarkibini aniqlash; ishlab chiqarish yoki vositachi korxonalar bilan xarid qilish bo’yicha aloqalar o’rnatish va tashib keltirishini amalga oshirish; oxirgi iste’molchining talabiga mos tovar assortimentini savdo tarmoqlariga tarkib toptirish; iste’molchilarga turli xildagi xizmat ko’rsatishni amalga oshirish; marketing faoliyatini olib borish, reklama axborot ishlarini tashkil etish. chakana savdo korxonalari deb yuridik shaxs bo’lgan, o’z mulkiga ega bo’lgan mukammal holda aholiga savdo xizmati ko’rsatadigan subyektga aytiladi. masalan, hissadorlik jamiyatlari, qo’shma korxonalar, savdo birlashmalari va ularning uyushmalari misol bo’la oladi. chakana savdo tarmog’i deb, aholiga yoki xaridorlarga to’g’ridan- to’g’ri xizmat ko’rsatadigan yoki shunga o’xshash faoliyat bilan shug’ullanayotgan binoga, jihozga yoki shunga o’xshash savdo shoxobchasiga aytiladi. chakana savdo iste’molchilarga xizmat ko’rsatish xususiyatlarini e’tiborga olgan xolda turg’un (stasionar), ko’chma, jo’natma savdo turlariga bo’linadi. turg’un (stasionar) savdo tarmog’i keng tarqalgan bo’lib, yirik, zamonaviy, …

3 / 20

ni egallaydi, chunki 90% va undan ortiq mahsulotlar savdo tarmog’i orqali aholiga yetkaziladi. savdo tarmoqlari logistik sistemasining eng oxirgi nuqtasi bo’lib hisoblanadi va har qanday tovar shunday chakana savdo tarmog’i orqali o’tishi lozim. aholining mintaqaviy tarqoq joylashishiga qarab savdo tarmoqlari tarqoq va ko’p bo’ladi. qayerda xaridor bo’lsa shu yerda savdo tarmog’i bo’lishi lozim. shuning uchun savdo tarmoqlari logistik tizimda muhim o’rin tutib quyidagi vazifalarni bajaradi: 1. aholiga tovar sotish. 2. tovar sotish bilan bog’liq bo’lgan turli xizmatlarni ko’rsatish. 3. bozorni o’rganish. 4. tovarlarni qabul qilish va saqlash. 5. tovarlarga qo’shimcha ishlov berish (o’rash, tozalash, qadoqlash, boshqarish). mamlakatimizning bugungi iqtisodiy taraqqiyotida chakana savdo korxonalarining yangi zamonaviy turlari shakllanib bormoqda. chakana savdoning rivojlanishi chakana savdo korxonalarining turlariga ham bog’liqdir. chakana savdoning shakllari birinchi navbatda aloqa darajasi (sotuvchi bilan xizmat ko’rsatish, o’z-o’ziga xizmat ko’rsatish), do’konning kattaligi, assortiment tarkibi, shuningdek, narx siyosati va do’konlar tarmoqlarini joylashtirish tamoyillariga qarab farqlanadi. 12.2. chakana savdo ob’ektlari va …

4 / 20

orqali xizmat ko‘rsatuvchi savdo uskunasi (vending machine). savdo avtomati turg‘un yoki ko‘chma savdo obyekti shaklida bo‘lishi mumkin. hozirgi kunda ilmiy adabiyotlarda chakana savdo korxonalarini bir qator belgilar bo’yicha tasnifi keltirilmoqda. chakana savdo korxonalarining quyidagi muhim turlari mavjud: i. bajarayotgan vazifasining xususiyatlariga qarab: · doimiy (stasionar, ko’chmas, qo’zg’almas, turg’un) chakana savdo korxonalari; · ko’chma chakana savdo do’konlar; · posilka yo’li bilan savdo qiluvchi chakana savdo korxonalari. chakana savdo korxonalari turlarining ichida doimiy (turg’un) chakana savdo korxonalarining ahamiyati kattadir. doimiy chakana savdo korxonalari o’z navbatida ikki xil bo’ladi: · chakana savdo korxonalari; · mayda chakana savdo do’konlari. savdoni tashkil etishda asosiy rolni doimiy chakana savdo korxonalari o’ynaydi, ular chakana savdo korxonalarining 85 % dan ortig’ini tashkil etadi va tovar aylanmasining 90 % ga yaqinini beradi. bu yerda savdo sotiqni uyushtirishning zamonaviy usullarini qo’llash bo’yicha zarur sharoitlar yaratilgan bo’ladi. jumladan, ko’p kuch talab qiladigan ishlar mexanizasiyalashtiriladi. sotuvchilar uchun ayniqsa xaridorlarga xizmat ko’rsatish uchun …

5 / 20

savdo do’konlari qatorida chodirlar, kioskalar, pavilonlarni ko’rsatish mumkin. chodirlar – bir-ikki sotuvchiga mo’ljallangan yopiq holdagi savdo do’koni hisoblanadi. kioskalardan farqli ravishda unda tovarlarni saqlash, sotuvga tayyorlash uchun hamda haridorlarning kirib chiqishi uchun unga katta bo’lmagan xona bor. kioskalar – odatda yengil konstruksiyalardan yopiq holda yasaladi. unda bir kishi savdo sotiq bilan shug’ullanishi mo’ljallangan. kioskalarda tovarlarni saqlash, g’amlab qo’yish uchun maxsus xona ajratilmagan. pavilonlar – o’z savdo zaliga, zarur jihozlar saqlanadigan xonaga ega. ularda asosan, ikki-to’rt nafar sotuvchi xaridorlarga xizmat ko’rsatishi mo’ljallangan. ko’chma savdo xizmati o’z ichiga bir qancha xizmat turlarini oladi. bular ko’chma avtolavkalarda, kemalarda, motovelotejkalarda, samolyotlarda, buyumlarni xaridorlarga yetkazishdan iborat. vagon–lavkalar, kema-lavkalar odatda temir yo’l va suv transporti xodimlariga xizmat ko’rsatishga mo’ljallangan. avtodo’konlar odatda do’kon qurish iloji bo’lmagan qishloqlarda, kichkina qishloqlarda savdo xizmati olib boradi. bundan tashqari dam olish hamda bayram kunlari va har xil tadbiriy marosimlar paytida avtodo’konlar o’z faoliyatini olib boradi. chakana savdoda tovarlarni posilka qilib jo’natish …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chakana va ulgurji savdo"

12-mavzu: chakana va ulgurji savdo 12.1. chakana savdoning mohiyati va ahamiyati. 12.2. chakana savdo ob’ektlari va ularning turlari. 12.3. ulgurji savdo va uning funksiyalari. 12.1. chakana savdoning mohiyati va ahamiyati. chakana savdo – tovarlarni so’nggi iste’molchilarga sotadigan savdo turi hisoblanadi. chakana savdo – tovarlarni donalab yoki kichik hajmlarda sotish va sotib olish, tovarlarni shaxsiy yoki uy xo’jaligi ehtiyojlari uchun bozorlar, gipermarket, supermarket, savdo markazi, savdo kompleksi, universam, univermag, minimarket, oziq-ovqatlar do‘koni, ixtisoslashtirilgan do‘konlar, palatkalar, lotoklar, avtodo‘konlar, pavilonlar, kioskalar, laryoklar, savdo avtomatlari orqali amalga oshiriladigan savdo turi hisoblanadi. chakana savdo - tovarlarni yetkazib berishda ishlab chiqar...

This file contains 20 pages in DOCX format (81.7 KB). To download "chakana va ulgurji savdo", click the Telegram button on the left.

Tags: chakana va ulgurji savdo DOCX 20 pages Free download Telegram