klassik (mumtoz) iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixi

DOCX 4 pages 20.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

klassik maktabning vujudga kelishi, rivojlanishi va uning yakunlanishi reja klassik (mumtoz) iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixi klassik iqtisodiy maktab paydo bo‘lishining tarixiy shart-sharoitlari va uning tavsifi klassik siyosiy iqtisod maktablari — iqtisodiy taʼlimotlar tarixida 17—19- asrlarda vujudga kelgan yoʻnalishlar. klassik siyosiy iqtisod maktablarii.m. qarashlari jamiyatning iqtisodiy hayotini dastlabki tizimli oʻrganish qoʻllanilgan nazariyalar hisoblanadi. bu maktablarning yuzaga kelishiga 17-asr oxiri—18- asr davomida kapitalistik iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishi va angliyadagi sanoat inqilobi turtki boʻldi. maktablarning klassik deb atalishining sababi shuki, ularning namoyandalari oʻz asarlarida hozirgi bozor iqtisodiyoti asosida yotuvchi qonuniyatlarni oʻrganganlar, bu sohada muhim kashfiyotlar qilganlar va bu jihatdan ularning qarashlaridagi ilmiy qoidalar hozirgacha oʻz ahamiyatini yoʻqotmagan. klassik maktab vakillari vujudga kelayotgan yangi jamiyat — kapitalizmni ishlab chiqarishning abadiy va tabiiy shakli, inson tabiati (aqliy egoizm)ga mos tushuvchi birdan-bir jamiyat sifatida qaraganlar. klassik maktab rivojlanishini 4 bosqichga ajratish va har bir bosqichni alohida maktab sifatida qarash mumkin. birinchi bosqich vakillari ingliz iqtisodchisi v. …

2 / 4

da yashagan fransuz iqtisodchisi j. b. sey, ingliz iqtisodchilari d. rikardo, t. maltus, n. senior, amerikalik g. keri asarlarida bayon etilgan qarashlar tashkil etadi. klassik siyosiy iqtisod maktablarining rivojidagi 4- bosqichni j. s. mill qarashlari yakunlaydi. a. smitning asosiy gʻoyalari "yoʻl bering, oʻtsinlar, yoʻl bering, bajarsinlar" (laissez faire, laissez passer) shiorida ifodalangan boʻlib, u "koʻrinmas qoʻl" nomini ham olgan. smitning fikricha, tadbirkorlarning erkin faoliyat yuritishiga qanchalik erkinlik berilsa, iqtisodiy rivojlanish shunchalik jadallashadi. smit iqtisodiy faoliyatga toʻsiq boʻluvchi asosiy kuch bu — davlat, deb hisoblaydi. smitning liberal qarashlari yevropada, xususan, angliyada keng ommalashgan va oʻsha davr hukumatlari tomonidan liberal qonunlar va qarorlar qabul qilinishiga ilmiy asos boʻlgan. d. rikardo qiymatning mehnat nazariyasini rivojlantirib, tovarning qiymatini oʻnga sarflangan mehnat harajatlari tashkil etadi, degan xulosani beradi. rikardo kapitalistik ishlab chiqarishning asosida qiymat qonuni yotishini taʼkidlab, boshqa iqtisodiy kategoriyalarni ana shu qonoʻnga bogʻlab oʻrganadi. fransuz iqtisodchisi j. b. sey (1767—1832) gʻoyalarida iqtisodiyotdagi toʻla erkinlik …

3 / 4

01 — 1850), amerikalik g. keri (1793—1879) katta hissa qoʻshdilar. ingliz iqtisodchisi j.s.mill (1806—73) klassik maktabning soʻnggi namoyandalaridan biri sifatida d. rikardo gʻoyalarini rivojlantirdi, 1-oʻringa "ishlab chiqarish qonunlari"ni qoʻydi, bu masalani "taqsimot qonunlari"ga qarama-qarshi deb bildi. 19-asr oxirlarida klassik siyosiy iqtisod maktablariga muqobil iqtisodiy gʻoyalar paydo boʻla boshladi, klassik maktabning bir qancha qonunqoidalari yangi sharoitlarga moslashtirilgan holda neoklassik qarashlarda oʻz aksini topdi (qarang neoklassik iqtisodiy nazariya). klassik iqtisodiy maktab paydo bo‘lishining tarixiy shart-sharoitlari va uning tavsifi merkantilizmning yemirilishi va klassik siyosiy iqtisod maktabining paydo bo‘lishi (angliyada) xvii asrga to‘g‘ri keladi. xvi asrnng o‘rtalarida boshlangan. xvii asrga kelib sanoatning ayrim tarmoqlarining rivojlanishiga olib keldi. ayni paytda qishloq xo‘jaligida ham kapitalizm rivojlana boshladi. buyuk britaniya dunyoda iqtisodiyoti eng rivojlangan mamlakatga aylandi. xviii asrga kelib bu yerda kapitalistik ishlab chiqarish munosabatlari faqat savdoda emas, balki sanoat va qishloq xo‘jaligida ham g‘alaba qozondi. bu jarayon mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotiga yo‘l ochib berdi. ijtimoiy ishlab chiqarishning …

4 / 4

va metodologik qoidalari chinakam ilmiy bo‘lib, ular zamonaviy iqtisodiy nazariya asosini tashkil etishidir. aynan klassik siyosiy iqtisod vakillari tufayli iqtisodiy nazariya ilmiy fan maqomiga ega bo‘ldi. angliyada klassik siyosiy iqtisod maktabining dastlabki vakili u.petti bo‘lsa, fransiyada - p.buagilber, g‘.kepe, a.tyurgo hisoblanadi. keyinchalik, bu maktab ta’limoti a.smit, d.rikardo j.b. sey, t.maltus tomonidan rivojlantirildi va j.s. mill, k.marks tomonidan yakunlandi. iqtisodiyotning klassik davri yuz yildan ziyodroq vaqt mobaynida ilgari surilgan iqtisodiy g‘oyalari qamrab oladi, bu asosan britaniyalik yirik hissadorlar va uning faoliyat yo‘nalishiga to‘g‘ri kelgan. klassik maktabning uch yirik traktatlari: adam smit tomonidan yozilgan “xalqlar boyligining tabiati” asari, david rikardo muallifligidagi “soliq va siyosiy iqtisodiyotning asosiy qonun-qoidalari” asari hamda “siyosiy qonun-qoidalar (prinsiplari)” nomli asarlaridir. shuningdek, rikar- doning kitobi chop etilgandan so‘ng qisqa fursatlarda bir qator neoklassik nazariyaning kichik ko‘rinishlari paydo bo‘ldi. jon styuart mil klassik davrning oxirini izohlashga urindi, biroq u klassik qoidalaring ba’zilarini yoqlaragan. (smit, rikardo va j.s.millar tomonidan 1776-yildan 19-asming …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klassik (mumtoz) iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixi"

klassik maktabning vujudga kelishi, rivojlanishi va uning yakunlanishi reja klassik (mumtoz) iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixi klassik iqtisodiy maktab paydo bo‘lishining tarixiy shart-sharoitlari va uning tavsifi klassik siyosiy iqtisod maktablari — iqtisodiy taʼlimotlar tarixida 17—19- asrlarda vujudga kelgan yoʻnalishlar. klassik siyosiy iqtisod maktablarii.m. qarashlari jamiyatning iqtisodiy hayotini dastlabki tizimli oʻrganish qoʻllanilgan nazariyalar hisoblanadi. bu maktablarning yuzaga kelishiga 17-asr oxiri—18- asr davomida kapitalistik iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishi va angliyadagi sanoat inqilobi turtki boʻldi. maktablarning klassik deb atalishining sababi shuki, ularning namoyandalari oʻz asarlarida hozirgi bozor iqtisodiyoti asosida yotuvchi qonuniyatlarni oʻr...

This file contains 4 pages in DOCX format (20.4 KB). To download "klassik (mumtoz) iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: klassik (mumtoz) iqtisodiy makt… DOCX 4 pages Free download Telegram