marketing tizimida narx siyosati

DOCX 18 pages 160.8 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 160.8 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

5-mavzu: marketing tizimida narx siyosati 10.1. marketingda narx (price) tushunchasi, narxning funksiyalari. 10.2. narxlashtirish jarayoni. narxlashtirish usullari. 10.3. narx strategiyalari va ularning mazmuni 10.1. marketingda narx (price) tushunchasi, narxning funksiyalari. narx – bozor elementlaridan biri bo’lib tovarlarning puldagi qiymatini aks ettiradi. narx marketing kompleksining muhim elementi bo’lib hisoblanadi. narx orqali kompleks natijaga erishiladi. to’g’ri va oqilona tanlagan narx strategiyasi korxona faoliyatining hamda uning tovarining uzoq vaqt davomida muvaffaqiyatini, shuningdek raqobatbardoshligini ta’minlaydi. narx – bu raqobat, resurslarni qayta taqsimlash, kapital harakatining vositasidir. bozor xo’jaligi faqatgina erkin raqobatli narxlar sharoitida samarali faoliyat yuritishi mumkin. korxona tovarlariga narx belgilashda bir qancha omillarni hisobga olishiga to’g’ri keladi. narx belgilashda hisobga olinadigan omillar qatoriga quyidagilarni kiritish mumkin: korxonani narx belgilashda qanchalik erkinligi, taklif etilayotgan tovarlarga bo’lgan talabning holati, iste’molchilarning xatti-harakati, raqobatchi korxonalarning soni va ularning strategiyasi kabilar. marketing kompleksida narx ikkinchi element bo’lib, daromadni belgilaydigan asosiy ko’rsatgichdir. narx iste’molchi uchun uning ehtiyojining qondirilish darajasini belgilovchi …

2 / 18

ng eng muhim elementi bo’lgan holda ko’p jihatdan korxonaning moliyaviy ahvolini, uning likvidligini va moliyaviy xavf-xatarga munosabatini belgilaydi. narx siyosati bozordagi raqobat kurashining eng samarali vositasi bo’lib qolmoqda. makroiqtisodiy nazariya bundan 150 yil ilgari ham, tovarni sotishga faqat narx yordamida ta’sir ko’rsatishi mumkin deb uqtirib o’tgan. bu vaziyatni yuqori baholashnining asosiy sababi shundan iboratki, adam smit va david rikardolar davrida faqat bir xil xom-ashyo va bir xil iste’mol tovarlari ishlab chiqarilib, iste’molchilar diqatini tovarning markasi, o’rami va reklamasi yordamida jalb qilish imkoniyati deyarlik mavjud bo’lmagan. ikkinchidan, mahsulot narxiga asosiy e’tibor qaratilganligi, pulni miqdor jihatidan oson o’lchash mumkinligi va narxni sifatga nisbatan talab va taklifda oson qo’llash mumkinligi bilan tushuntiriladi. quyidagi 10.1-rasmda talab va taklifning klassik modeli ko’rsatilgan. bu 10.1-rasm ma’lumotidan ko’rinib turibdiki, talab narxining o’sishi bilan kamayadi, aksincha taklif ortadi. ishlab chiqaruvchi narx orqali uning mahsuloti qanchalik darajada kerakligi haqida axborotga ega bo’ladi. nmtaklif tm talab sotib olingan tovar narx …

3 / 18

to talab va taklif muvozanatigacha davom etadi. albatta, narx shakllanishining bu modeli sof raqobatga asoslangan bozorlar uchun ishlab chiqilgan bo’lib, bu modelda ko’pgina omillar hisobga olinmaydi. shu sababli ham bu model narx shakllanishida umumiy oriyentir bo’lib xizmat qiladi17. narx marketing kompleksining asosiy elementlaridan biri hisoblanib, korxonaning marketing siyosatini ishlab chiqishda keng qo’llaniladi. agar bu yerda tovar siyosatini, tovarni sotish va siljitish faoliyatini rejalashtirish, tovar harakati kanallarining yangisini topish uzoq vaqt talab qilsa, narxni esa tashqi va ichki omillarning o’zgarishi bilanoq tezda o’zgartirish mumkin bo’ladi. marketingda narxning asosiy rol o’ynashining sabablaridan yana biri shundan iboratki, u korxonaning iqtisodiy ko’rsatkichlariga to’g’ridan to’g’ri ta’sir ko’rsatadi. masalan, foyda (f) quyidagicha aniqlanadi. f = (n . v) – c, bu yerda n- tovar narxi; v- sotilgan mahsulot hajmi; c- jami xarajatlar. foydadan tashqari narx tovarning sotilish hajmiga, moliyaviy ko’rsatkichlariga, bozor ulushiga katta ta’sir ko’rsatadi. ko’p hollarda, korxona tovarni eng yuqori narxda sotib, darhol foyda olishni …

4 / 18

x urushi» o’z ahamiyatini yo’qotadi. narxsiz raqobatda esa narxning roli kamaytirilmaydi, balki birinchi o’rinda tovarning xususiyati, markasining obro’-e’tiboriga, servis darajasi va tovar bilan bog’liq boshqa omillarga e’tibor qaratiladi. narxning katta-kichikligiga ichki va tashqi omillar ta’sir ko’rsatadi. ichki omillarga korxonaning maqsadi, marketingi, marketing kompleksining ayrim elementlariga nisbatan qo’llaniladigan strategiya, xarajatlar va boshqalar kiradi. korxona asosiy maqsadini o’zining rivojlanishida deb bilsa bir narx, mavjud faoliyatini uzoq muddat saqlab qolishga qaratsa boshqa narx belgilashi mumkin. masalan, raqobat kuchaysa, iste’molchilarning ehtiyoji o’zgarsa, mamlakatdagi iqtisodiy ahvol yomonlashsa korxona ishlab chiqarish quvvatining ma’lum bir qismidangina foydalanishga harakat qiladi. korxona o’zining faoliyatining to’xtab qolmasligi, tovarlariga bo’lgan talabni oshirish maqsadida ularni past narxlarda ham sotishga majbur bo’ladi. aks holda, u o’z tovarlariga yuqori narx belgilaydi. marketing faoliyati nuqtai nazaridan narxning shakllanishiga quyidagicha yondashuvlarni ko’rib chiqish mumkin: foydani uzoq muddat davomida maksimal darajaga ko’tarish; foydani qisqa muddat davomida maksimal darajaga ko’tarish; tarmoqda narx lideri statusini saqlab qolish; yangi raqobatchilar …

5 / 18

mahsulotning tannarxi egallaydi. shu sababli, mahsulot tannarxini pasaytirish muhim vazifa hisoblanadi. korxonada narxning shakllanish jarayonini tashkil etish narxni belgilovchi shaxslarni va korxona ichidagi bo’linmalarni aniqlashni o’z ichiga oladi. tabiiyki, har xil shaxslar narxni belgilashga turlicha yondashadilar. masalan, korxonaning iqtisod xizmati xodimlari yuqori narx belgilashga moyillik bildirsalar, marketing xizmati xodimlari narx belgilashda esa ko’proq bozor konyunkturasiga va iste’molchilarning fikr-mulohazalariga amal qilishni maqsadga muvofiq hisoblaydilar. narxga ta’sir ko’rsatuvchi tashqi omillarga esa bozorning turi, tovarning narxi va qiymatining nisbatini iste’molchilar tomonidan baholash, iqtisodiy muhit, davlat boshqaruvi va boshqalar kiradi. shuni ham qayd etish lozimki, har qanday holatda ham narxning to’g’ri yoki noto’g’ri ekanligini xaridor hal qiladi. narxning talabga bog’liqligi narx qayishqoqligi egri chizig’i bilan tushuntiriladi. narx qayishqoqligi ma’lum bir bozorda belgilangan vaqt davomida narxning har xil darajasida qancha mahsulot sotilishini ko’rsatadi. ko’pchilik hollarda narx ortishi bilan talab pasayadi. narx va uning o’zgarishi natijasida vujudga kelgan talab darajasi o’rtasidagi bog’liq talab egri chizig’i bilan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "marketing tizimida narx siyosati"

5-mavzu: marketing tizimida narx siyosati 10.1. marketingda narx (price) tushunchasi, narxning funksiyalari. 10.2. narxlashtirish jarayoni. narxlashtirish usullari. 10.3. narx strategiyalari va ularning mazmuni 10.1. marketingda narx (price) tushunchasi, narxning funksiyalari. narx – bozor elementlaridan biri bo’lib tovarlarning puldagi qiymatini aks ettiradi. narx marketing kompleksining muhim elementi bo’lib hisoblanadi. narx orqali kompleks natijaga erishiladi. to’g’ri va oqilona tanlagan narx strategiyasi korxona faoliyatining hamda uning tovarining uzoq vaqt davomida muvaffaqiyatini, shuningdek raqobatbardoshligini ta’minlaydi. narx – bu raqobat, resurslarni qayta taqsimlash, kapital harakatining vositasidir. bozor xo’jaligi faqatgina erkin raqobatli narxlar sharoitida samarali faoliy...

This file contains 18 pages in DOCX format (160.8 KB). To download "marketing tizimida narx siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: marketing tizimida narx siyosati DOCX 18 pages Free download Telegram