amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati

DOCX 5 sahifa 21,2 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 21,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

4. mavzu. amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati. reja: 1.temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati. 2.”temur tuzuklari”, undagi iqtisodiy gʻoyalar. 1 shoxruh mirzo va mirzo ulug'bek davridagi iqtisodiy islohotlar. amir temur (1336-1405) iqtisodiyotni boshqarishda o‘ziga xos maktab yaratdi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir)dan tashqari har bir viloyatda devon, deyiluvchi boshqarma bo‘lgan. u davlatning muhim ishlarini: soliq yig‘ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar - bozorlar, hammomlar, yollar,suv inshootlari tarmoqlarini nazorat qilib turgan. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan tekshirish va taftish ishlarini olib borgan. ayniqsa, toshu tarozi to‘g‘riligi, odil baho tekshirib turilgan, qallob va tovlamachilar qattiq jazolangan. mamlakatda ko‘rilgan bunday va shu kabi boshqa chora-tadbirlar, birinchi navbatda, raiyatning qashshoqlikka, mamlakatning esa og‘ir ahvolga tushib qolishining oldini olishga qaratilgan. negaki, a.tetig: “raiyatni xonavayron qilish davlat xazinasining kambag'alashishiga olib keladi. xazinaning kamayib qolishi esa, sipohlarning tarqalib ketishiga sabab bo'ladi. sipohlarning tarqoqligi esa, o‘z navbatida, saltanatning kuchsizlanishiga olib boradi”, — …

2 / 5

n’om etiladi 5.askarlarga, ularning rahbarlariga beriladigan yerlar. kimda-kim biron sahroni obod qilsa yoki koriz (yerosti suvlarini tortib chiqarish uchun qurilgan inshoot) qursa, biron bog‘ ko‘kartirsa yoxud birorta xarob bo‘lib yotgan joyni obod qilsa, birinchi yili imdan soliq olinmagan. ikkinchi yili raiyat o‘z roziligi bilan berganini olgan. uchinchi yil xiroj yig‘ilgan. mazkur muammoga bunday yondashuv qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirishda muhim mavqega ega bo‘ladi. amir temur barcha shahar va qishloqlarda langarxona (yo‘lovchilar qo‘nib o‘tadigan, kambag‘al yetim-yesirlarga ovqat beriladigan joy), g‘aribxonalarni qurishni, kasallar uchun shifoxonalar bunyod etishni va ularda ishlash uchun tabiblar tayinlashni lozim, deb bilgan va ularni amalga oshirish uchun ko‘p ishlarni qilgan. amir temur angliya va fransiya qirollariga murojaat qilib, xalqaro savdo aloqalarini rivojlantirishga harakat qilgan. mashriqdan mag‘ribgacha bo‘lgan savdo-sotiq ishlarini kuchaytirish uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitlar yaratib berilgan. masalan, bir kunlik karvon yotida barcha narsa muhayyo etilgan (karvonsaroyda doimo ot, yem- xashak, oziq-ovqat, suv bo’lgan, sardobalar qurilgan), qaroqchilar qattiq jazolangan. …

3 / 5

r (tuman boshlig‘i), amirlar, mingboshilar, ya’ni harbiylar. 5. sipoh va raiyat (soliq to‘lovchi xalq). 6. aqlli, tajribali, eng ishonchli kishilar. 7. vazirlar, sarkotiblar. 8. hakimlar (faylasuflar, donishmand, allomalar), tabiblar, munajjimlar, muhandislar (injenerlar). 9. hadis olimlari. 10. ahli hunar va san’atchilar. 11. kasbu hunar egalari. 12. savdogar va sayyohlar. davlat taqdirini esa podsho, xazina, askar hal qiladi deyilgan. qo‘shin a’zolarining maoshi to‘g‘risida aniq ma’lumotlar keltirilgan. masalan, oddiy sipoh o‘zi mingan ot bahosiga teng miqdorida maosh olishi, bahodirlar ikki ot bahosidan to‘rt ot bahosigacha maosh olishi, o‘nboshi o‘z qaramog‘idagi askarga nisbatan ikki barobar ko‘p, yuzboshi o‘nboshidan ikki marta ortiq maosh olishi tayinlangan. «tuzuklarda» a.temur davrida soliq va jarimalarni yig‘ish va xarj (sarf) qilishga alohida e’tibor berishgan. «xirojni yig'ish vaqtida, — deb uqtiriladi «temur tuzuklari»da, — ikki vazir tayinlansin. biri to ‘plangan molni yozib, raiyat ahvolini tekshirib tursin, boj oluvchilar fuqaroga zulm qilib, ularning ahvoliga xaroblik etkazmasinlar. viloyatlarda yig ‘ilgan barcha mol-ashyoni kirim …

4 / 5

n suhbatlashib, izzat-ikrom bilan uni qo‘yib yuboradi. 7.1 shoxruh mirzo va mirzo ulug'bek davridagi iqtisodiy islohotlar a.temur vafotidan keyin shohruh va ulug‘bek (1394-1449) podsholigi (1409-1449) davrida iqtisodiyot yaxshi rivojlandi. ayniqsa, qo‘shni mamlakatlar bilan savdo-sotiq munosabatlari o‘sdi. bu movarounnahrda (arabcha «daryo ortidagi» (mamlakat) degani) 1428-yilda ulug‘bek tomonidan o‘tkazilgan pul m.ulug'bek (1394-1449) iohoti bilan bog‘liq. jamiyatda pulning ahamiyatini yaxshi tushungan holda uning qadr- qimmatini oshirish uchun harakat qilingan. o‘sha davrda muomaladagi lulusiy chaqa pullar yengil vaznda bo‘lib, savdo rivojiga to‘siqlik qilgan. ulug‘bek yengil vaznda zarb etilgan va muomalada yurgan barcha chaqa pullarni man etdi. eski chaqalarni yangisiga almashtirib, ichki savdoning mayda mis pullarga bo‘lgan talabini qondirish uchun u bir vaqtning o‘zida buxoro, samarqand, qarshi, termiz, toshkent, shohruhiya va andijon shaharlarida zarbxonalar tashkil etib, bir xil vazndagi salmoqli fuluslarni zarb ettirib, muomalaga kiritdi. eski chaqalar qisqa vaqt davomida yangi pullarga almashtirilib olingach, mis pullar zarbini markazlashtirish maqsadida boshqa shaharlardagi zarbxonalarga barham berildi. faqat …

5 / 5

ldi. ulug‘bek (1394-1449) tarixda ko‘proq davlat arbobi sifatida emas, bunyodkor inson, yuksak zehnli olim sifatida mashhurdir. uning dong‘i dunyoga ketgan, astronomiya, tarix ilmlariga oid asarlari mavjud. bu yerda biz ulug‘bekning ijtimoiy-iqtisodiy faoliyatiga alohida e'tibor bermoqchimiz. bu davrda mamlakat iqtisodiyotining asoslariga alohida qunt qilinadi, busiz rivojlanish bo‘lmasligini hokimlar yaxshi tushunishgan. sug‘orish tarmoqlari qurilib, ular toshhovuz, darg‘ot, navo, chig‘ir, charxpalak, qaynama, sharshara, osma ko‘prik, handoq, tazar va sardobalar kabi turli-tuman suv inshootlari bilan jihozlandi. 3alisher navoiyning iqtisodiy ta'limoti alisher navoiy (1441-1501) buyuk shoir va davlat arbobi. u o‘z davrining siyosiy va iqtisodiy ahvolini yaxshilash, mamlakatning iqtisodiy qudratini barqarorlashtirish uchun kishilarda vatanparvarlik his-tuyg‘usini uyg‘otish zarurligini yaxshi tushungan. navoiyning dastlabki ijtimoiy-iqtisodiy fikrlari shakllangan asari «hiloliya» hisoblanadi. u shaxsning tarixdagi o 'rniga katta e'tibor berib, mamlakatning iqtisodiy ahvoli mamlakat xukmdorining aql-idroki va qobiliyatiga bog‘liqligini aytadi. “agar mamlakat hukmdori fanlarni, ayniqsa, iqtisodiyot, tarix, falsafa va siyosiy fanlarni mukammal bilsa, o‘zi boshqarayotgan mamlakat obod va badavlat bo‘ladi, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati" haqida

4. mavzu. amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati. reja: 1.temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati. 2.”temur tuzuklari”, undagi iqtisodiy gʻoyalar. 1 shoxruh mirzo va mirzo ulug'bek davridagi iqtisodiy islohotlar. amir temur (1336-1405) iqtisodiyotni boshqarishda o‘ziga xos maktab yaratdi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir)dan tashqari har bir viloyatda devon, deyiluvchi boshqarma bo‘lgan. u davlatning muhim ishlarini: soliq yig‘ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar - bozorlar, hammomlar, yollar,suv inshootlari tarmoqlarini nazorat qilib turgan. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan tekshirish va taftish ishlarini olib borgan. ayniqsa, toshu tarozi to‘g‘riligi, odil baho tekshirib turilgan, qallob va tovlama...

Bu fayl DOCX formatida 5 sahifadan iborat (21,2 KB). "amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: amir va temuriylar davridagi iq… DOCX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram

amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"amir va temuriylar davridagi iqtisodiy siyosatning hozirgi davr uchun ahamiyati" haqida

O'xshash fayllar