parlament

DOCX 7 pages 40.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi “parlament” tushunchasi parlament oliy vakillik organi bo‘lib, uning asosiy vazifasi hokimiyatlar bo‘linishi tizimida qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshirishdan iborat. “parlament” so‘zi fransuz tilidagi “parler” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “gapirish” yoki “muzokara qilish” ma’nosini anglatadi. bu atama o‘rta asrlarda paydo bo‘lgan va davlat masalalari bo‘yicha muhokama yuritish uchun yig‘iladigan oliy kengash yoki majlisni anglatgan. har bir mamlakatning tili va tarixiy an’analari ta’sirida parlamentning nomi ham turlicha bo‘lishi mumkin, ammo uning maqsadi va mohiyati o‘zgarmaydi. xususan, buyuk britaniya va fransiyada – parlament, aqsh va kolumbiyada – kongress, rossiya federatsiyasi va avstriyada – federal majlis, koreya respublikasi va polshada – milliy assambleya, latviya va litvada – seym, o‘zbekiston va tojikistonda – oliy majlis va hokazo. masalan, “parlament” iborasi fransiya, gruziya, singapur[footnoteref:1] kabibir qator mamlakatlar konstitutsiyalarida rasmiy belgilangan. [1: https://data.ipu.org/compare/?field=country%3a%3afield_structure_of_parliament#map.] o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 11-moddasida hokimiyatlar bo‘linishi prinsipi tan olingan bo‘lib, davlat hokimiyati tizimi – hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va …

2 / 7

ida”gi (2002-yil 12-dekabr) konstitutsiyaviy qonunlar, “oʻzbekiston respublikasi oliy majlisi qonunchilik palatasining reglamenti toʻgʻrisida”gi (2003-yil 29-avgust), “oʻzbekiston respublikasi oliy majlisi senatining reglamenti toʻgʻrisida”gi (2003-yil 29-avgust), “o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi qonunchilik palatasi deputatining va senati a’zosining maqomi to‘g‘risida”gi, “xalq deputatlari mahalliy kengashi deputatini, o‘zbekiston respublikasi oliy majlisining qonunchilik palatasi deputatini va senati a’zosini chaqirib olish to‘g‘risida”gi (2004-yil 2-dekabr), “parlament nazorati to‘g‘risida”gi (2016-yil 11-aprel) kabi qonunlar tashkil etadi. shuningdek, o‘zbekiston respublikasi oliy majlis palatalari faoliyatini palatalar reglamentlari va boshqa hujjatlarda belgilangan. oliy majlis palatalarini shakllantirish tartibi o‘zbekiston respublikasi saylov kodeksi va saylov qonunchiligining boshqa normativ-huquqiy hujjatlar) bilan belgilanadi. parlament faoliyatiga oid demokratik islohotlar so‘nggi yillarda o‘zbekiston demokratik yangilanishlar, jadal rivojlanish va keng ko‘lamli islohotlar mamlakatiga aylanib bormoqda. dastlab, o‘zbekiston respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasi, undan so‘ng 2022-2026 yillarga mo‘ljallangan yangi o‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi doirasida milliy parlamentarizmni rivojlantirishning huquqiy asoslari mustahkamlandi. o‘tgan qisqa davrda parlamentning mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘rni va ahamiyati …

3 / 7

ehtiyojlariga mos tarzda qonunchilik palatasi majlislari, parlament nazorati tadbirlari ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlar orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri efirga uzatish amaliyoti yo‘lga qo‘yildi. bu esa xalqimiz, keng jamoatchilikning qonunchilik palatasida qonun loyihalarining muhokamalari va qabul qilish jarayoniga bo‘lgan qiziqishini yanada oshirmoqda. shuni alohida ta’kidlash kerakki, “elektron parlament” mexanizmlaridan samarali foydalanilishi natijasida, hatto pandemiya sharoitida ham milliy parlamentimiz bir kun ham o‘z ishini to‘xtatmadi. barcha muhokamalar va ovoz berish jarayoni onlayn tarzda o‘tkazilishi yo‘lga qo‘yildi. parlamentning qonun ijodkorligi sohasidagi ishlari ham butunlay yangi yo‘nalishda tashkil etildi. parlamentning qonun ijodkorligi faoliyatining ilmiy va ekspert-tahliliy ta’minoti mustahkamlandi va oliy majlis qonunchilik palatasi huzurida parlament tadqiqotlari instituti tashkil etildi. ta’kidlash joizki, 2018 yilda qabul qilingan norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasi parlamentning qonun ijodkorligi faoliyatini sifat jihatdan yangi bosqichga ko‘tardi. jumladan, qonun loyihalarining xalqaro shartnomalarga, o‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilash bo‘yicha tavsiyalarga mosligini o‘rganish amaliyoti yo‘lga qo‘yildi. to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladigan, ya’ni ijro etilishi uchun qonunosti hujjati …

4 / 7

himoya qilish ham deputatlik korpusi zimmasiga yuklatilar edi. bu esa loyihaning qizg‘in muhokama qilinishida salbiy ta’sir ko‘rsatar edi. endilikda esa qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilinayotganda qonunchilik tashabbusi huquqi subyektining o‘zi yoki uning vakili ma’ruza bilan chiqishi belgilandi. natijada qonun loyihasining muhokamasi tom ma’noda jonlandi. o‘tgan davrda davlat va jamiyat qurilishi, sud-huquq tizimi, iqtisodiyot va ijtimoiy sohani rivojlantirishning huquqiy asoslarini yaratishga qaratilgan ilgari mavjud bo‘lmagan 50 dan ziyod qonunlar qabul qilindi. masalan, “fuqarolarning reproduktiv salomatligini saqlash to‘g‘risida”gi, “korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi, “ma’muriy tartib-taomillar to‘g‘risida”gi, “jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi, “maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi, “volontyorlik faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlar shular jumlasidandir. shuningdek, qonunlarning asl mazmun-mohiyatini sodda va tushunarli tarzda aholiga yetkazish maqsadida o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish xususiyatidagi qonunlarning kirish qismida ularning mazmun-mohiyatini ochib beruvchi muqaddimalarni bayon etish amaliyoti joriy etildi. bu esa o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish ko‘zda tutilgan qonunning fuqarolarga, qonunni qo‘llovchilarga sodda va xalqchil tilda tushunish imkonini beryapti. milliy qonunchilikni tizimlashtirish va …

5 / 7

ish, davlat dasturlarida belgilangan vazifalarning o‘z vaqtida bajarilishi ustidan nazoratni kuchaytirish hamda deputatlik korpusining islohotlar jarayonida faol ishtirokini ta’minlash yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi. hukumat a’zolarining deputatlar savollariga javoblarini eshitish – “hukumat soati” instituti amaliyotga samarali joriy etildi. mazkur institut parlament nazorati faoliyatiga yangicha ruh olib kirdi. bugungi kunda aholini tashvishga solib kelayotgan hayotiy dolzarb muammolarga aynan “hukumat soati” tadbirlarida yechim topilmoqda. ilk bor o‘zbekiston respublikasining davlat budjeti qonun shaklida qabul qilindi. o‘z navbatida, budjet ijrosi ustidan nazorat ham endilikda vazirlik va sohalar kesimida manzilli olib borilmoqda. bugungi kunda nafaqat hukumat faoliyatini nazorat qilish, balki, hukumat a’zoligiga nomzodlarni qonunchilik palatasi tomonidan ko‘rib chiqish va ma’qullash amaliyoti joriy etildi. bu esa hukumat tarkibini shakllantirishda xalq vakillarining bevosita ishtirokini ta’minlamoqda hamda ularning fikri va ovozi asosida muayyan bir vazir yoki boshqa hukumat a’zosini lavozimga qo‘yish amalga oshirilmoqda. qolaversa, vazirlar mahkamasining oliy majlisdagi vakolatli vakili lavozimi joriy etildi. o‘tgan davrda aholi bilan doimiy muloqot …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parlament"

o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi “parlament” tushunchasi parlament oliy vakillik organi bo‘lib, uning asosiy vazifasi hokimiyatlar bo‘linishi tizimida qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshirishdan iborat. “parlament” so‘zi fransuz tilidagi “parler” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “gapirish” yoki “muzokara qilish” ma’nosini anglatadi. bu atama o‘rta asrlarda paydo bo‘lgan va davlat masalalari bo‘yicha muhokama yuritish uchun yig‘iladigan oliy kengash yoki majlisni anglatgan. har bir mamlakatning tili va tarixiy an’analari ta’sirida parlamentning nomi ham turlicha bo‘lishi mumkin, ammo uning maqsadi va mohiyati o‘zgarmaydi. xususan, buyuk britaniya va fransiyada – parlament, aqsh va kolumbiyada – kongress, rossiya federatsiyasi va avstriyada – federal majlis, koreya respublikasi va po...

This file contains 7 pages in DOCX format (40.4 KB). To download "parlament", click the Telegram button on the left.

Tags: parlament DOCX 7 pages Free download Telegram