amudaryo va surxondaryo vohasi shaharlari urbanizatsiyasi

DOC 40.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1557124008_74265.doc amudaryo va surxondaryo vohasi shaharlari urbanizatsiyasi reja: 1. termiz v-vii asrlarda. shahar joylashgan o‘rni va tuzilishi haqida xitoy manbalari. 2. somoniylar davrida termiz, rejalashtirish, asosiy qurilishlar. arab mualliflari ma’lumotlari. 3. temuriylar davri tarixiy manbalarida termiz shahri, uning vazifasi va qurilishi tarixi. termiz v-vii asrlarda. shahar joylashgan o‘rni va tuzilishi haqida xitoy manbalari. milodiy 6-8 asrlarda o‘rta osiyoda nechta shaxar bo’lganligini aniq aytish mushkuldir. bu davr mualliflarining asarlarida o‘rta osiyo ko’plab shaxarlarga ega o’lka deb eslatiladi. 1950 yilda chikgan v.a. lavrov monografiyasida arxeologik ma'lumotlarga tayangan xolda 6-8 asrlarda o‘rta osiyoda 20 taga yakin yirik shaxar mavjudligi aytib utiladi. 1961 yilda v.l. voronina bu ruyxatni yana bir nechta shaxarga kengaytiradi. ammo, shuni xam aloxida ta'kidlab utish joizki bu mualliflar tomonidan arxeologik nashrlarda chop etilgan barcha shaxarlar tugrisida ma'lumotlar keltirilmagan. masalan, 1954 yilda g.i patsevich janubiy qozogistonning o’zida 20 dan ortik shaxarlar mavjudligi ta'kidlab utadi. u 7 asrga oid 35 shaxar va …
2
isidagi maxsus dastlabki arxeologik ma’lumotni ingliz hukumati agenti a.borns bergan edi. uning «xodja obon degan joy» nomli ma’lumoti, bu joy atrofidan topilgan tangalar tasnifi uilson va prinseplarning 1839 yilda londonda e’lon qilingan ishlarida keltirilgan. bu ishlar 1831 — 33 yillardagi «osiyo sayoxatlari» (buxoro, qobul, eron, hindiston) ma’lumotlariga bag’ishlangan (ii tom, 455 — 473 b). buxoro to’g’risidagi bir qator ma’lumotlarni naturamest leman va sharqshunos nikolay xannikovlar 1840 yilni tog’ injeneri butenev va bogaslavskiylarning ekspedistiyasida ishtirok etib, ma’lumot to’plagan edilar. nikolay xannikov 1843 yilda sankt —peterburgda «buxoro xonligining tavsifi» nomli asarini chiqardi. 1868 yilda buxoro amirligi rossiya tomonidan istilo qilingach, bu o’lkani o’rganuvchi, tadqiq qiluvchilar ko’paydi. xix asrning 90 —yillari o’rtalarigacha arxeologik nuqtai nazardan tadqiqotlar salmog’i unchalik katta emasdi. arxeologik tadqiqotlarga biror joyga bevosita qazish ishlaridan tashqari, kollekstiyachilik, ashyolarni yig’ish, yodgorliklarni ko’zdan kechirib o’rganish, o’lchov ishlarini bajarish va ta’mirlash ishlari ham kiradi. faqatgina uilson va prinstep hamda buxorxudotlar tangalarini birinchi marta ajrata …
3
afsonalari va rivoyatlari bilan qo’shib tasvir — langan. v.tizengao’zenning ishida shunday ma’lumotlarni ko’rish mumkin (v.tizingao’zen «sharqiy xalifa tanga​lari». s —peterburg, 1873).bu muallif buxorxudotlarning tangalarini arab xalifaligining tangalari deb sharhlab xato qiladi. yoki ermitajdagi numizmatika bo’limida fren tomonidan «afrosiyob urug’idan bo’lgan turk hoqonlari tangalari» deb guruxlashtiriladi. turk hoqonlarining hech qachon afrosiyob urug’idan bo’lmaganligi tushunilmagan. xix asrning oxirlarida xarbiy topograf n.f.sitnyakovskiy buxoroga kelib, bir qator suratga olish ishlarini bajardi. u buxoro vohasida bevosita arxeologik ko’zatuvlar olib borgan birinchi tadqiqotchi edi. bu tadqiqotchi arxeolog va tarixchi bo’lmay, harbiy injener bo’lgan. u joylarni xaritalash jarayonida butun voha bo’ylab uchraydigan obidalarga xam qiziqqan. vohadagi qishloqlar, ariqlar, tepaliklar tarixiy arxitektura yodgorliklari — masjid, madrasa, xonakoh, namozgoh, sardobalarning xaritaga tushirib borgan. kampirak devori xaritaga to’g’ri kiritilgan. buxoro voxasini ilk o’rta asrlarda o’rab turgan, uni atrofdagi ko’chmanchilardan himoya qilgan devorni birinchi marta topografik kartalarga tushirgan. sitnyakovskiy ko’rgan va tekshirishlar olib borgan vaqtda devor albatta dastlabki ko’rinishda emasdi. ayrim …
4
i ot taqasiga qiyoslaydilar. yaxyo g’ulomov, xalilullo muxammadov, a.muxammadjonovlar bu devorni o’rganganlar. bu devor buxoroning 22 ta rustakidan 15 tasini o’z ichiga olgan (rustak — tuman).ayniqsa, devor qurilgan devordagi sug’orilgan erlar chegarasini aniqlash nihoyat qimmatli edi. sitnyakovskiy bir qator shaharchalar, qadimgi mudofaa inshootlarini ko’rib chikdi. uning alohida xizmati voha irrigastiya tizimining to’la tasvirlanishida bo’lgan. hisobot 1896 yilda rossiya fanlar akademiyasiga yuborilgan edi.buxoro tarixi va arxeologiyasini o’rganishda b. v.bartold taxriri ostida n.s.likoshin tomonidan tarjima qilingan m.narshaxiyning «buxoro tarixi» asari katta ahamiyatga ega. bu kitobdagi izoxlardan birida v.v.bartold ilmiy adabiyotlarda birinchi marta varaxshani tilga olib, uning joylashgan o’rnini ko’rsatishga harakat qilgan. bartoldning «turkiston mo’g’ullar istylosi davrida» asarida buxoro va uning atrofini ta’riflashga katta e’tibor bergan.xx asr boshlarida n.n.veselovskiy, v.l.vyatkin, v.v.bartold va boshqalar tomonidan samarqandda o’tkazilgan arxeologik qazishlar jarayonida ancha ashyoviy dalillar, eng muximi o’rta osiyo sharoiti uchun arxeologik tekshirishlar uslubiyotining o’ziga xos tomonlari ao’g’risida dastlabki tajribalar to’plana boshlandi. v.l.vyatkingacha arxeologiya sohasida unchalik …
5
b turdi (rus arxeologiya jamiyati shark bo’limi ishlari sankt-peterburg 1875 y). rus va chet el olimlari ishlarida buxoro tangalari arab afsonalari va rivoyatlari bilan qo’shib tasvir — langan. v.tizengao’zenning ishida shunday ma’lumotlarni ko’rish mumkin (v.tizingao’zen «sharqiy xalifa tanga​lari». s —peterburg, 1873).bu muallif buxorxudotlarning tangalarini arab xalifaligining tangalari deb sharhlab xato qiladi. yoki ermitajdagi numizmatika bo’limida fren tomonidan «afrosiyob urug’idan bo’lgan turk hoqonlari tangalari» deb guruxlashtiriladi. turk hoqonlarining hech qachon afrosiyob urug’idan bo’lmaganligi tushunilmagan. xix asrning oxirlarida xarbiy topograf n.f.sitnyakovskiy buxoroga kelib, bir qator suratga olish ishlarini bajardi. u buxoro vohasida bevosita arxeologik ko’zatuvlar olib borgan birinchi tadqiqotchi edi. bu tadqiqotchi arxeolog va tarixchi bo’lmay, xarbiy injener bo’lgan. u joylarni xaritalash jarayonida butun voha bo’ylab uchraydigan obidalarga ham qiziqqan. vohadagi qishloqlar, ariqlar, tepaliklar tarixiy arxitektura yodgorliklari — masjid, madrasa, xonakoh, namozgoh, sardobalarning xaritaga tushirib borgan. kampirak devori xaritaga to’g’ri kiritilgai. buxoro vohasini ilk o’rta asrlarda o’rab turgap, uii atrofdagi ko’chmanchilardan himoya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amudaryo va surxondaryo vohasi shaharlari urbanizatsiyasi"

1557124008_74265.doc amudaryo va surxondaryo vohasi shaharlari urbanizatsiyasi reja: 1. termiz v-vii asrlarda. shahar joylashgan o‘rni va tuzilishi haqida xitoy manbalari. 2. somoniylar davrida termiz, rejalashtirish, asosiy qurilishlar. arab mualliflari ma’lumotlari. 3. temuriylar davri tarixiy manbalarida termiz shahri, uning vazifasi va qurilishi tarixi. termiz v-vii asrlarda. shahar joylashgan o‘rni va tuzilishi haqida xitoy manbalari. milodiy 6-8 asrlarda o‘rta osiyoda nechta shaxar bo’lganligini aniq aytish mushkuldir. bu davr mualliflarining asarlarida o‘rta osiyo ko’plab shaxarlarga ega o’lka deb eslatiladi. 1950 yilda chikgan v.a. lavrov monografiyasida arxeologik ma'lumotlarga tayangan xolda 6-8 asrlarda o‘rta osiyoda 20 taga yakin yirik shaxar mavjudligi aytib utiladi. 1961 yild...

DOC format, 40.5 KB. To download "amudaryo va surxondaryo vohasi shaharlari urbanizatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: amudaryo va surxondaryo vohasi … DOC Free download Telegram