pedagogik qobiliyat va kommunikativ qobiliyatning o'rni

DOCX 26 pages 184,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
3-mavzu: o’qituvchi kasbiy faoliyatida pedagogik qobiliyatning ahamiyati. o’qituvchi pedagigik faoliyatida kommunikativ qobiliyatning o’rni. ma`ruza mashg`ulti rejasi: 3.1.qobiliyatning pedagogik – psixologik tasnifi. pedagogik qobiliyat va uning tuzilishi. 3.2. pedagogik qobiliyatni shakllantirish yo`llari. 3.3.o’qituvchining kasbiy va shaxsiy fazilatlari tizimi.o’qituvchining kasbiy bilimlari darajasi. 3.4.kommunikativ qobiliyat va uning tuzilishi. 3.5.pedagogik (kommunikativ) ta’sir ko’rsatish metodlari. tayanch tushunchalar: qobiliyat, iqtidor, iste’dod, pedagogik qobiliyat, umumiy qobiliyat, maxsus qobiliyat, shaxsiy sifatlar, kasbiy sifatlar, komunikatsiya, muloqot, aloqa o’rnatish, muomala uslublari, yuzni o’qish san’ati, pedagogik ta’sir ko’rsatish, ishontirish, ma’qullash, pedagogik nizo, kommunikatsiya. 3.1.qobiliyatning pedagogik – psixologik tasnifi. pedagogik qobiliyat va uning tuzilishi. qobiliyat – odam psixikasining eng muhim hususiyatlaridan biri bo’lib, bu xususiyatlarni xaddan tashqari keng to’ldirish imkoni oqibatida qandaydir bir qobiliyatning nisbiy zaifligi, hattoki shunday bu qobiliyat bilan hammasidan ko’ra bir-biri bilan chambarchas bog’liq faoliyatning muvafaqqiyatli bajarish imkoni aslo yo’q emas. qobiliyat bilimdan farq qiladi. bilim – bu ilmiy mutolaalar natijasidir, qobiliyat esa insonning psixologik va fiziologik tuzilishiga xos …
2 / 26
omponentlari yig’indisi. qobiliyatlar bilim, ko’nikma va malakalarda aks etmaydi, balki ularni egallash dinamikasida namoyon bo’ladi. faoliyat uchun zarur bo’lgan bilim va ko’nikmalarni o’zlashtirish jarayonida yuzaga chiqadigan farqlar qobiliyatlar to’g’risida mulohaza yuritish imkonini beradi. demak, shaxsniig faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirish sharti hisoblangan, bilim ko’nikma va malakalarni egallash dinamikasida yuzaga chiqadigan farqlarda namoyon bo’ladigan individual psixologik xususiyati qobiliyatlar deyiladi. ushbu xususiyatni aniqlash uchun ba’zi bir omillarni tahlil qilish maqsadga muvofik; a) shaxsning muayyan sifatlari yig’indisi belgilangan vaqt oralig’ida egallagan faoliyati talablariga javob bersa-unda mazkur faoliyatga nisbatan qobiliyati mavjuddir; b) inson shunday holatlarda faoliyat talabiga javob bera olmasa-psixologik sifatlar, ya’ni qobiliyatlar mavjud emasdir (juda zaifdir). lekin xususiyatli shaxs ko’nikma va malakalarni egallay olmaydi, degan ma’no anglatmaydi, biroq ularni egallash vaqti cho’zilib ketadi, xolos. shunday qilib, qobiliyatlar individual psixologik xususiyatlar bo’lishi bilan birga: a) ularni shaxslarning mavjud boshqa xusu-iyatlariga, aqliy sifatlarga, xotira xislatlarga xarakter fazilatlariga, hissiy kechinmalariga va boshqalarga qarama-qarshi qo’yish mumkin emas; b) …
3 / 26
hiqarish aslo mumkin emas. tabiiy bo’lib faqat anatomo-fiziologik hususiyatlar, ya’ni qobiliyatning rivoji asosida yotgan iste’dod bo’lishi mumkin, qobiliyatning o’zi ham doimiy rivojlanish natijasida paydo bo’ladi. ta’kidlash lozimki, qobiliyat o’zining mavjudligi bilan dinamik tushunchadir. qobiliyat faqat harakatda, faqat rivojlanishda paydo bo’ladi. psixologik jihatdan qobiliyat haqida, o’zining rivojlanishdan oldin mavjud bo’lganligidek hamda qobiliyat o’zining to’la rivojiga etib, o’zining rivojlanishi to’xtashi haqida so’zlash aslo mumkin emas. chunki qobiliyat doimiy rivojlanishda bo’lishi kerak. qobiliyat faqat rivojlanishda mavjud deb, biz bu rivojlanishni u yoki boshqa amaliy yoki nazariy faoliyat jarayonida amalga oshishini nazardan chetda qoldirishimiz mumkin emas, albatta. bundan xulosa qilinadiki, qobiliyat aniq faoliyatdan tashqarida paydo bo’lmaydi. faqat uni psixologik tahlil yo’li bilan biz ularni bir-biridan ajrata olamiz. qobiliyatni aniq faoliyat boshlanishidan oldin mavjud va faqat uning yakunida qo’llaniladi, degan xulosaga kelish aslo mumkin emas. go’dakda absolyut eshitish qobiliyati, tovush balandligini bilish dunyoga kelishidan oldin mavjud bo’lmaydi. ungacha faqatgina anatomo-fiziologik haqiqatdek iste’dod nishonasi mavjud bo’lgan. …
4 / 26
n o’ziga hos tarzda qo’yilishi turgan gap. buning uchun ayrim misollarni tahlil qilib o’tamiz: 1) matematik qobiliyat: matematik materiallarni umumlashtirish, mulohaza yuritish jarayonini qisqartirish, matematik ish - amallarni kamaytirish, masalani idrok qilish bilan natijasi o’rtasida aloqa o’rnatish, to’g’ri va teskari fikr yuritishdan o’tishlik, masala echishda fikr yuritishning epchilligi kabilar; 2) adabiy qobiliyat; nafosat hislarining yuksak taraqqiyot darajasi, xotirada yorqin ko’rgazmali obrazlarning jonliligi, «til zehni», behisob xayolot, ruhiyatga qiziquvchanlik, o’zi ifodalashga intiluvchanlik va boshqalar. ajratib ko’rsatilgan qobiliyatlar tarkibidan ko’rinib turibdiki, matematik va adabiy qobiliyatlar o’zaro bir-biriga o’xshamagan talablari bilan tafovutga egadir. bundan shunday xulosa chiqarish mumkinki, pedagogik, musiqaviy, texnik, konstruktorlik, tibbiy qobiliyatlar va shunga o’xshash qobiliyatlar tuzilishi maxsus xususiyatga ega bo’lib, kasbiy ahamiyat kasb etishi mumkin. rus olimi i.p.pavlov o’z ta’limotida “badiiy”, “fikrlovchi”, “o’rta” tiplarga ajratilgan shaxslarning ana shu uchta tipdan bittasiga taalluqli ekanligini tavsiflab beradi. muallif ushbu tipologiyani yaratishda oliy nerv faoliyatining birinchi va ikkinchi signal sistemasidan iboratligi to’g’risidagi ta’limotiga …
5 / 26
amdir. 4) tipologiyaning o’ziga xos tomonlari qisqacha ifodalanganda yoki tavsif qilinganida quyidagilar namoyon bo’ladi: 1. “badiiy tip” uchun bevosita u taassurotlar, jonli tasavvur, yorqin idrok, his-tuyg’ular (emotsiyalar) natijasida vujudga keladigan obrazlarning yorqinliga xosdir. 2. “fikrlovchi tip” uchun mavhumlarning, mantiqiy tizilma-larning, nazariy mulohazalarning, metodologik muammolarning us-tunligi muvofiqdir. govard gardner qobiliyatlarni intellektlar to’plami deb atadi va uning ettita jihatini ajratib ko’rsatdi. biz intellektning ushbu jihatlaridan oltitasini o’qituvchi pedagogik mahoratini takomillashtirish nuqtai nazaridan tahlil qilishimiz mumkin. psixolog olim olga matveeva ushbu jihatlarni psixologik texnologiya bilan kuchaytirib modifikatsiyalaydi va o’qituvchining kasbiy faoliyatida muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlab, quyidagi qobiliyatlarni ko’rsatib o’tadi: 1. muloqot qilish (kommunikativ) qobiliyati. o’qituvchi o’quvchilar bilan dars va darsdan tashqari jarayonlarda, sinfda ijobiy ruhiy iqlim yarata oladi. 1. voqealarni oldindan ko’ra olish qobiliyati: ushbu qobiliyat turi har bir o’qituvchining sergakligida, o’quvchilarning ruhiyatini, ichki dunyosini ko’ra olishida namoyon bo’ladi. shunda o’qituvchi kim nimaga qodir ekanligini oldindan bashorat qila oladi. 1. eshitish va …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "pedagogik qobiliyat va kommunikativ qobiliyatning o'rni"

3-mavzu: o’qituvchi kasbiy faoliyatida pedagogik qobiliyatning ahamiyati. o’qituvchi pedagigik faoliyatida kommunikativ qobiliyatning o’rni. ma`ruza mashg`ulti rejasi: 3.1.qobiliyatning pedagogik – psixologik tasnifi. pedagogik qobiliyat va uning tuzilishi. 3.2. pedagogik qobiliyatni shakllantirish yo`llari. 3.3.o’qituvchining kasbiy va shaxsiy fazilatlari tizimi.o’qituvchining kasbiy bilimlari darajasi. 3.4.kommunikativ qobiliyat va uning tuzilishi. 3.5.pedagogik (kommunikativ) ta’sir ko’rsatish metodlari. tayanch tushunchalar: qobiliyat, iqtidor, iste’dod, pedagogik qobiliyat, umumiy qobiliyat, maxsus qobiliyat, shaxsiy sifatlar, kasbiy sifatlar, komunikatsiya, muloqot, aloqa o’rnatish, muomala uslublari, yuzni o’qish san’ati, pedagogik ta’sir ko’rsatish, ishontirish, ma’qullash, pedagog...

This file contains 26 pages in DOCX format (184,0 KB). To download "pedagogik qobiliyat va kommunikativ qobiliyatning o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik qobiliyat va kommunik… DOCX 26 pages Free download Telegram