davlat byudjeti xarajatlari

DOCX 95 pages 122.6 KB Free download

95 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.6 KB

File type DOCX

Pages 95

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 95

fan: moliya i. ma’ruza o‘qituvchisi: a.sharoxmatov 3-mavzu. davlat byudjeti xarajatlari. reja: 3.1 byudjet xarajatlari: mazmun-mohiyati, tarkibi, tuzilmasi va klassifikatsiyasi. 3.2.byudjetdan moliyalashtirish: ta’rifi, prinsiplari, shakllari va metodlari. 3.3. byudjet normalari (me’yorlari), xarajatlar smetasi va byudjet krediti. 3.4 byudjet xarajatlarini sarflash masalalari va vazifalari 3.1.davlat byudjeti xarajatlari: mazmun-mohiyati, tarkibi, tuzilmasi va tasniflanishi davlatning funksiyalari va vazifalarini bajarish uchun sarflanadigan mablag’lar davlat byudjeti xarajat-lari deyiladi. bu xarajatlar davlatning markazlashti-rilgan pul fondlari mablag’laridan turli yo’nalishlar bo’yicha foydalanish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlarni ifodalaydi. davlat byudjeti xarajatlari umumiy moliyaviy kate-goriya bo’lgan davlat byudjetining ko’rinishlaridan (tarkibiy qismlaridan) biri bo’lib, unga tegishli bo’lgan umumiy xususiyatlarga egadir, ya’ni ular taqsimlash xarakteriga ega, ifodalanishning pul shakli xos, pul fondlarining amal qilishi bilan bog’langan va davlat tomonidan tashkil qilinadi. shu bilan birgalikda davlat byudjeti xarajat-lari bir butunning o’ziga xos qismi bo’lganligi uchun ular davlatning markazlashtirilgan pul fondlari mablag’la-ridan foydalanish va tegishli fondlarni shakllantirish bilan bog’liqdir. bu taqsimlash munosabatlarining moddiy-buyumlashgan shakli …

2 / 95

an belgilanadi: davlatning iqtisodiy tabiati va funksiyalari; mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot darajasi; davlat byudjetiningmilliy iqtisodiyot bilan bog’langanligi; iqti-sodiy munosabatlarning rivojlanganlik darajasi; davlat byudjeti mablag’larining namoyon bo’lish shakllari va h.k. bu omillarning qo’shilishi ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning ma’lum bir bosqichida har qanday davlat davlat byudjeti xarajatlarining u yoki bu tizimini vujudga keltiradi. jamiyatning iqtisodiy hayotida davlat byudjeti xara-jatlarining roli va ahamiyatini aniqlash uchun ularni ma’lum belgilarga ko’ra tasniflash (klassifikatsiya qilish) maqsadga muvofiq. nazariya va amaliyotda davlat byudjeti xarajatlarini tasniflashning bir necha belgilari mavjud. ular o’zlarining iqtisodiy mazmuni, funktsionalligi, ijtimoiy takror ishlab chiqarishdagi roli, ishlab chiqarish tarmoqlari va faoliyat turlari yoki idoraviy bo’linishi, ijtimoiy mo’ljallanganligi bo’yicha, hududiy turkumlanishi, ma’lum maqsadlari va yuridik nuqtai nazardan yoki davlat boshqaruvi darajasiga ko’ra alohida guruhlarga ajratilishi mumkin. iqtisodiy mazmuniga ko’ra davlat byudjeti xarajatlari kapital va joriy xarajatlarga bo’linadi. bu xarajatlar kengaytirilgan takror ishlab chiqarish jarayoniga ularning qanday ta’sir ko’rsatishi mumkinligini ifodalaydi. davlat byudjetiningkapital xarajatlari innovatsion va inve-stitsion faoliyatga yo’naltirilgan …

3 / 95

lib keladigan xarajatlar; d) davlat byudjeti xarajatlarining iqtisodiy tasnif-lanishiga muvofiq davlat byudjetiningkapital xarajatlari tarkibiga kiritiladigan boshqa xarajatlar kiradi. davlat byudjetining kapital xarajatlari tarkibida taraqqiyot byudjeti shakllantirilishi mumkin. davlat hokimiyat organlari, mahalliy o’z-o’zini boshqarish organlari, davlat byudjeti tashkilotlarining joriy faoliyatini ta’minlashga yo’naltirilgan davlat byud-jeti xarajatlari, boshqa byudjetlar va iqtisodiyot alohida tarmoqlariga dotatsiya, subsidiya va subventsiya shaklida ko’rsatiladigan, davlat tomonidan qo’llab-quvvatlash bilan bog’liq bo’lgan xarajatlar va davlat byudjeti xarajatlarining turkumlanishiga muvofiq, kapital xarajatlarning tarkibiga kiritilmagan boshqa xarajatlar davlat byudjetining joriy xarajatlari deyiladi. aniqroq ravishda davlat byudjetining joriy xarajat-lari tarkibi quyidagilardan iborat bo’lishi mumkin: · davlat iste’moli xarajatlari (iqtisodiy va ijti-moiy infratuzilmani, milliy xo’jalikning davlat tarmoq-larini saqlash, fuqarolik va harbiy xarakterdagi tovarlar va xizmatlarni sotib olish, davlat muassasalarining joriy xarajatlari); · hokimiyatning quyi organlari, davlat korxonalari va xususiy korxonalarga joriy subsidiyalar; · transfert to’lovlari; · davlat qarzlari bo’yicha foizlarni to’lash; · boshqa xarajatlar. bu xarajatlar oddiy byudjetda yoki joriy xarajatlar va daromadlar byudjetida …

4 / 95

n zarur bo’lgan xarajatlardir. bu xarajatlar iste’mol fondlarini shakllantirish bilan bog’liq. ularning bir qismi jamiyat a’zolarining individual ehtiyojlarini, boshqa bir qismi esa butun jamiyatning ehtiyojlarini qondirishga mo’ljal-langan. bu yerda davlat byudjeti xarajatlari ijtimoiy iste’mol fondlarini (mamlakatning mudofaa fondi, ilmiy tadqiqotlar fondi va boshqalar) shakllantirishni to’liq, shaxsiy iste’mol fondlarini esa qisman (markazlashti-rilmagan moliyaviy resurslar bilan birgalikda) ta’min-laydi. shu bilan birgalikda, davlat byudjeti mablag’la-rining katta qismi shaxsiy iste’mol fondlarining ijti-moiy iste’mol fondlariga (maorif, sog’liqni saqlash, madaniyat va sport, fan, ijtimoiy sug’urta va ijtimoiy ta’minot, aholi uchun ijtimoiy ahamiyat kasb etgan xizmat-lar bahosi o’rtasidagi farqlarni qoplash, ko’p bolali va kam ta’minlangan oilalarga nafaqalar fondlari va boshqalar) tegishli bo’lgan qismini shakllantirishda keng foydala-niladi. funktsional nuqtai nazardan davlat byudjeti xarajat-larining tasniflanishi pul mablag’larini ijtimoiy fao-liyat sohalariga yo’naltirilganligini aks ettiradi. bunda davlat byudjeti xarajatlari quyidagi yirik guruhlarga bo’linishi mumkin: · davlat boshqaruvi va mahalliy o’zini o’zi boshqarish; · sud hokimiyati; · xalqaro faoliyat; · milliy mudofaa; …

5 / 95

siyosat; · boshqa xarajatlar. davlat byudjeti xarajatlarining yuqoridagi tartibda klassifikatsiya qilinishi davlatning ijtimoiy hayotning turli jabhalaridagi rolini ko’rsatadi. davlat byudjeti xarajatlarining tarmoq belgisi bo’yicha guruhlarga ajratishga asos qilib milliy iqtisodiyot (xo’jalik)ning umume’tirof etilgan tarmoqlarga bo’linishi qabul qilingan. shunga muvofiq, davlat byudjeti xarajat-lari sanoat, qishloq xo’jaligi, qurilish, transport, aloqa, maorif, sog’liqni saqlash, madaniyat va sport, fan, ijtimoiy sug’urta va ijtimoiy ta’minot, davlat boshqaruvi, mudofaa va h.k. xarajatlariga bo’linishi mumkin. davlat byudjeti xarajatlari iqtisodiyot tarmoqlarining pul fondlarini shakllantirishda mustahkam moliyaviy asos yaratish bilan birgalikda xarajatlarning tarmoqlararo bo’linishi moliya-viy resurslarni taqsimlashdagi nisbatlarni aniqlashga ham imkon beradi, milliy xo’jalikning tarmoq tarkibiy tuzilishini kerakli yo’nalishda o’zgartiradi. masalan, hozirgi paytda mamlakatimizda yaratilgan milliy daro-madning hajmi davlat byudjeti mablag’larining katta qismini ijtimoiy soha va aholini bevosita ijtimoiy qo’llab- quvvatlashga yo’naltirish imkonini berayapti. bir vaqtning o’zida iqtisodiyotning ustuvor tarmoqlarining (mashinasozlik, qishloq xo’jaligi, elektroenergetika va boshqalar) katta ko’lamlarda byudjetdan moliyalashtirilishi ham ta’min-lanayapti. idoraviy belgiga ko’ra davlat byudjeti xarajatlarining tasniflanishi …

Want to read more?

Download all 95 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat byudjeti xarajatlari"

fan: moliya i. ma’ruza o‘qituvchisi: a.sharoxmatov 3-mavzu. davlat byudjeti xarajatlari. reja: 3.1 byudjet xarajatlari: mazmun-mohiyati, tarkibi, tuzilmasi va klassifikatsiyasi. 3.2.byudjetdan moliyalashtirish: ta’rifi, prinsiplari, shakllari va metodlari. 3.3. byudjet normalari (me’yorlari), xarajatlar smetasi va byudjet krediti. 3.4 byudjet xarajatlarini sarflash masalalari va vazifalari 3.1.davlat byudjeti xarajatlari: mazmun-mohiyati, tarkibi, tuzilmasi va tasniflanishi davlatning funksiyalari va vazifalarini bajarish uchun sarflanadigan mablag’lar davlat byudjeti xarajat-lari deyiladi. bu xarajatlar davlatning markazlashti-rilgan pul fondlari mablag’laridan turli yo’nalishlar bo’yicha foydalanish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlarni ifodalaydi. davlat byudjeti xarajat...

This file contains 95 pages in DOCX format (122.6 KB). To download "davlat byudjeti xarajatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat byudjeti xarajatlari DOCX 95 pages Free download Telegram