mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 34 pages 136.9 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 136.9 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

2-mavzu- mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. (2-soat) reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. 4. ijtimoiy-iqtisodiy ahvolning keskinlashuvi oqibatida yuzaga kelgan fojialar. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 5. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. 1.xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. xx asrning so‘nggi yillariga kelib sssr tarkibidagi respublikalar suverentetini va inson hukuklarini poymol kilgan ma’muriy buyruqbozlik tizimi o‘z davrini o‘tab bo‘lganligi yanada yaqqolroq namoyon bo‘la boshladi. bu hol o‘zbek xalqining mustaqillik uchun bo‘lgan kurashini tezlashtirib yubordi va bozor iqtisodiyotiga asoslangan fuqarolik demokratik davlat qurish asoslari shakllana boshladi. 90-yillarning boshlariga kelib o‘zbekistonda xalqning mustaqillikka erishishidan iborat azaliy orzusini amalga oshirish bosh masala bo‘lib qoldi. mamlakatda shunday vaziyat …

2 / 34

azzulga yuz tuta boshladi. mutaxassislar ana shunday tisarilish hodisasini mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotiga uchta yo‘nalishdagi kuchlar manfaatlari to‘qnashgani bilan izohlaydilar. jumladan: birinchi kuchlar - n.rijkov va v.pavlov dasturi tarafdorlari. ular sobiq sssrni saqlab qolish, xalq xo‘jaligini markazdan boshqarish, huquqni ko‘proq markazda to‘plash niyatida edilar. ular iqtisodiyotni rivojlantirishda sotsialistik yo‘ldan voz kechmaslikni talab qilar edilar. ikkinchi kuchlar - s.shatalin guruhi a’zolari tarafdorlari. ular sssrni tarqatib yuborish, ittifoqdosh respublikalar o‘rnida suveren, mustaqil davlatlar tuzish, cheksiz xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish, mulkni davlat tasarrufidan chiqarish, xususiylashtirish, kolxoz va sovxozlarni tugatib, fermer xo‘jaliklari tuzishni ko‘zda tutdilar. bu mohiyatan iqtisodiy rivojlanishning sotsialistik yo‘lidan voz kechishni bildirar edi. uchinchi kuchlar - bu m.gorbachyov dasturini quvvatlovchilar. ular murosa yo‘lini qidirib, yuqorida tilga olingan har ikki dastur yo‘nalishlarini uyg‘unlashtirish va sssrni saqlab qolish, markazlashgan ma’muriy buyraqbozlik hokimiyatini yo‘qotmaslik, «shokovaya terapiya» («falaj qilib davolash») usulidan foydalanish g‘oyasini ilgari surar edi. yangi ittifoq shartnomasini tayyorlash ham shu maqsadlarga yo‘naltirilgan edi. jumladan, yangi ittifoq …

3 / 34

a kelib boltiqbo‘yi mamlakatlari mustaqillik to‘g‘risidagi talablarni sssr oliy kengashi majlisi va xalq deputatlari quriltoyiga ko‘ndalang qilib qo‘yganlaridan so‘ng prezident m. gorbachev bir guruhi deputatlar va rahbarlar bilan vaziyatni o‘rganish, aniqrog‘i, tazyiq qilish, ta’sirini o‘tkazish maqsadida boltiqbo‘yiga bordi. guruhi tarkibida o‘zbekiston prezidenti i.karimov ham bor edi. u yerda i.karimov xaqiqat bilan yuzma-yuz keldi va shunda juda katta qat’iyat va favqulodda jur’at bilan munosabatini bildirdi. komissiya ishini yakunlamasdanoq gorbachevni ham, uning manfaatlarini qo‘llab-quvvatlovchi guruhni ham tashlab, tezda orqaga qaytdi. bu bilan u boltiqbo‘yi xalqlarinining talablari qonuniy ekanligi, mustaqillik sssr tarkibidan chiqish-tarixiy xaqiqat, inson haq-huquqlarinining tantanasi ekanligini oshkora namoyon qildi. xaqiqatdan ham, ittifoq tarkibida turib hech qanday milliy ravnaq, ma’naviy taraqqiyot to‘g‘risida gap bo‘lishi ham mumkin emas edi. o‘tgan xx asrning 80-yillari oxirida jamiyatda hukmron doiralardan norozilik kuchayib bordi va xalq nazarida obro‘sizlanib bo‘lgan boshqaruv tuzilmalarini, eng avvalo, butun sho‘ro siyosiy tizimining yadrosi bo‘lgan kommunistik partiyani yangilash ehtiyoji sezilmoqda edi. o‘sha davrdagi …

4 / 34

остонасида. – т., 2011. – б. 163.] 1991 yil avgust oyiga kelib butun mamlakatda voqealar shu darajada chuvalashib ketdiki, uning yechimini topish o‘ta mushkul bo‘lib qoldi. shu vaziyatdan foydalanib 19-21 avgust kunlari moskvada davlat tuntarishi qilishga o‘rinib ko‘rildi. favqullodda holat davlat qo‘mitasi tuzilib, sssr prezidenti m. gorbachev zo‘ravonlik bilan vazifasidan chetlashtirildi[footnoteref:3]. [3: ўзбекистон республикаси: мустақил давлатнинг бунёд бўлиши . қ.а.аҳмедовнинг умумий таҳрири остида/. – т.: «ўзбекистон», 1992 – 50-бет.] 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. o‘zssrning ijtimoiy-siyosiy hayotida 1984 yil 23 iyunda bo‘lgan o‘zbekiston kompartiyasi mk xvi – plenumi mash’um rol o‘ynadi. moskva tashabbusi va ko‘rsatmasi bilan tashkil qilingan mazkur plenumda qabul qilingan hujjatlar respublikada o‘zbek xalqini asossiz badnom etish kompaniyasini boshlab berdi. sobiq respublika rahbarlari markazga murojaat qilib o‘zbekistonga markazdan rahbar kadrlarni yuborishni iltimos qildilar. markazning tazyiqi ostida 1984 yildan o‘zbekistondagi rahbarlik lavozimlariga sobiq ittifoqning har xil joylaridan «kadrlar desanti» kela boshladi. …

5 / 34

ptev, ichki ishlar vazirligiga didorenkolar tayinlandi. toshkent shahri partiya rahbari etib satin qo‘yildi. barcha viloyatlarda ham ahvol shunday bo‘lib, ular respublikadagi hukmronlikni to‘la qo‘lga olgan edilar. bundan ko‘zlangan maqsad jamiyatni sotsialistik asosda isloh qilish, jamiyatning barcha sohalarida to‘la demokratik jarayonlarni boshlash edi. ammo hukumatning olib borgan ichki siyosati va ko‘pmillatli mamlakat fuqarolari qarashlari o‘rtasida o‘ziga xos nomutanosiblik sodir bo‘ldi. xususan 1987 yildagi mavjud siyosiy tuzumni va iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlikni saqlab qolgan holda, xo‘jalik mexanizmini isloh qilish yo‘lidagi urunishlar ham samara bermadi. kpss mq ning 1985 yil (aprel) plenumi mamlakatda vujudga kelgan vaziyatni tahlil qilib, sovet jamiyatini “qayta qurish” zarurligi borasida ko‘rsatmalar berdi. plenum ijtimoiy hayotni “demokratlashtirish”, “oshkoralikni joriy qilish”, milliy siyosatni “takomillashtirish”, umuman jamiyat hayotining barcha sohalarini “chuqur isloh qilish” yo‘lini e’lon qildi. lekin amalda bu siyosat islohotlarni amalga oshirishning aniq konsepsiyasi bo‘lmasdan, balki chuqur inqirozga yo‘l tutgan sovet mustabid tuzumini saqlab qolishga, markazning milliy respublikalar ustidan nazoratini kuchaytirishga yo‘naltirilgan …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

2-mavzu- mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. (2-soat) reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. 4. ijtimoiy-iqtisodiy ahvolning keskinlashuvi oqibatida yuzaga kelgan fojialar. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 5. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. 1.xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. xx asrning so‘nggi yillariga kelib sssr tarkibi...

This file contains 34 pages in DOCX format (136.9 KB). To download "mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikka erishish arafasid… DOCX 34 pages Free download Telegram