nodira 8 -sinf

PPTX 2.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1632553192.pptx /docprops/thumbnail.jpeg заголовок слайда nodira (1792 -1842) 8-sinf adabiyot darsligi asosida 7-mavzu: nodira — xix asrning birinchi yarmida ijod qilgan taniqli o'zbek shoirasi. uning asl ismi mohlar-oyim bo'lib, nodira - uning adabiy taxallusi. bundan tashqari, komila taxallusi bilan ham o'zbekcha she'rlar bitgani ma'lum. bu qalam sohibasi - zullisonayn (ikki tilda ijod qilgan) shoiralarimizdan. fors-tojik lisonidagi asarlarini maknuna taxallusi bilan yozgan. u ijod qilgan davrda qo'qon adabiy muhitida o'zbek va fors-tojik tillarida badiiy asar-lar yaratish qariyb teng darajada edi. nodira 1792- yili andijonda tavallud topgan. u andi-jon hokimi rahmonqul otaliqning qizi. nodiraning ota-onasi zahiriddin muhammad bobur, ya'ni buyuk sohibqiron amir temur xonadoniga mansub edi. buni uning ushbu baytlaridan ham bilib olish mumkin: siyodat xonadoni, shohi bobur nasli pokimen, xudoyo, rahmat ayla barcha ajdodi izomimni. nodiraning onasi - oysha begim qizining soliha far-zand, iste'dodli shoira bo'lib yetishuviga ko'p hissa qo'shdi. bo'lg'usi shoira zamona xoni oilasiga yaqin qarindosh bo'lgan xonadonda voyaga yetdi. rahmonqul …

ar ijod qilar, shoir sifatida mashhur edi. tarix takrorlanadi, degan gap bor. o'xshash yerini qa-rangki, nodira va zulfiyaning turmushi ham qariyb bir xil kechdi. ya'ni nodira 30 yoshligida, zulfiya esa 29 yoshida umr yo'ldoshidan ayrildi. bu ayriliq tabiiy ravishda ana shu ikki shoira ijodida hijron ohangini asosiy yo'nalishga aylantirdi. nodira va zulfiya faqat adabiyotimizdagina emas, umuman, hayotda ham o'zbek ayolining vafo va sadoqati timsoli bo'lib tarixda qoldi. nodira ijodi haqida gap ketar ekan, yana bir nozik ji-hatni esdan chiqarmaslik kerak. yor timsolida zimdan alloh ko'zda tutilishini, bu o'zbek mumtoz g'azaliyotida an'anaviy bir hodisa ekanini yaxshi bilasiz. aksar erkak shoirlar yor deganda go'zal bir qizni ko'z oldilariga keltirib, uning chiroyini - qaddi-qomati, beli, sochi, yuzi, yonog'i, ko'zi, qoshi va hokazolarini qalamga olgan, bu borada bisotidagi bor yaxshi so'z-u ifoda-yu tas-virlarini ishga solgan. bu mantiqan o'zini oqlagan. chunki alloh - husn shohi, ya'ni go'zallikning eng oliy namunasi, uni har qancha ta'riflasangiz ham …

sezish qiyin emas. bu matladayoq ko'zga tashlanadi: doda keldim, ey salotin sarvari, dodim eshit, sen shah-u, men benavo, lutf ayla, faryodim eshit. chindan ham, xonni «salotin sarvari» («podshohlar boshlig'i»), ma'shuqini «shah» deyishi, o'zini «benavo» hisoblashi mumkin, bu ta'riflar, xudoga qaratilgan, deb hisoblansa ham, bo'laveradi. g'azal davomidagi «sar-vi ozodim», «sarvinozim», «parizodim» undalmalari ham xuddi shunday tarzda bir yo'la ikki obyektga qaratilgan holda qo'llangan. kelki, bir soat seni ko'rmoq uchun mushtoqmen, telba bo'ldim sendin ayru, ey parizodim, eshit, - bayti esa she'rni yana-da hayotiyroq qilib, uning insoniy muhabbatga daxldorligini kuchaytirgan. nodira asarlari mumtoz shoiralarimiz ijodiyotining ana shunday o'ziga xosliklari borligini, ularni nozik tushunish zaruratini ko'rsatib turibdi. «jilva ho 'rsatdi chu ul sarvi diloro bog' aro...», «fig'on-kim, gardishi davron ayirdi shahsuvorimdin...», «kel, sanga, ey shahi jahon, mamlakatijahonfido...», «na gul sayr ay la, na fikri bahor et...» deya boshlanadigan va boshqa g'azal-larini ham majoziy (insonning insonga muhabbati), ham haqiq (insonning allohga muhabbati) ishq jihatidan …

lari muhammadalixon, sulton mahmudxon ham, nevaralari ham vahshiyona qatl etildi. nodiradan xalqimizga ikki devon qoldi. nisbatan to'la deb hisoblanadigan turkiy devonida 189 g'azal mavjud. ulardan ayrimlari - tojikcha. forsiy she'rlari «devoni maknuna»da jamlangan. sharqda sohibi devon shoir bo'lish katta sharaf hisob-langan. chunki devon tuzishi uchun shoir arab alifbosidagi barcha harflar bilan tugaydigan g'azallar bitgan bo'lishi kerak. nodira ikki tilda ham ana shunday yuksak darajaga yetgan ijodkor edi. she'riyat muxlislari orasida shuhrati juda baland edi. bu haqda uning o'zi faxr bilan: nodira, har so'zki insho ayladim, aydi anga ahli davron: «marhabo!» - deb yozganida tamoman haq edi. chunki mana, oradan bir yarim asrdan ko'p vaqt o't-gan bo'lishiga qaramay, uning she'rlari sevib o'qiladi, hofizlarimiz tomonidan qo'shiq qilib kuylanadi, hamon kishilarga ma'naviy-ma'rifiy, badiiy-tabiiy (badiiy-estetik) zavq va lazzat ulashadi. nodira ijodi o'zidan keyingi ko'plab shoirlar uchun mahorat maktabi bo'lib xizmat qildi. zokirjon furqat-ning ayrim she'rlari aynan ana shu shoira asarlariga nazira (o'xshatma, tatabbu') tarzida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nodira 8 -sinf"

1632553192.pptx /docprops/thumbnail.jpeg заголовок слайда nodira (1792 -1842) 8-sinf adabiyot darsligi asosida 7-mavzu: nodira — xix asrning birinchi yarmida ijod qilgan taniqli o'zbek shoirasi. uning asl ismi mohlar-oyim bo'lib, nodira - uning adabiy taxallusi. bundan tashqari, komila taxallusi bilan ham o'zbekcha she'rlar bitgani ma'lum. bu qalam sohibasi - zullisonayn (ikki tilda ijod qilgan) shoiralarimizdan. fors-tojik lisonidagi asarlarini maknuna taxallusi bilan yozgan. u ijod qilgan davrda qo'qon adabiy muhitida o'zbek va fors-tojik tillarida badiiy asar-lar yaratish qariyb teng darajada edi. nodira 1792- yili andijonda tavallud topgan. u andi-jon hokimi rahmonqul otaliqning qizi. nodiraning ota-onasi zahiriddin muhammad bobur, ya'ni buyuk sohibqiron amir temur xonadoniga mansub ed...

PPTX format, 2.5 MB. To download "nodira 8 -sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: nodira 8 -sinf PPTX Free download Telegram