falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari: sharq falsafasi

DOCX 32 sahifa 68,1 KB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 68,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

2- mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari: sharq falsafasi reja: 1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. misr va bobilda olam va odamning paydo bo‘lishi haqidagi mifologik tasavvurlarning shakllanishi. 2. qadimgi hind falsafiy maktablari. qadimgi xitoy falsafiy maktablarining borliq, inson, jamiyat va davlatning mohiyati, ijtimoiysiyosiy tartibot, yoshlarda axloqiy fazilatlarni shakllantirish haqidagi g‘oyalari. 3. “avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning ilk manbai sifatida. 4. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti. 5. temuriylar sulolasi davri. abdurahmon jomiy va alisher navoiy falsafasi. temuriylar davrida tabiiy-ilmiy bilimlar taraqqiyoti (mirzo ulug‘bek, ali qushchilarning tabiatshunoslik fanlariga qo‘shgan hissasi). 6. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. 7. o‘zbekistonda falsafiy fikrlar rivoji. o‘zbekistonda ajdodlar me’rosini tiklash va ularni jahonda keng ommalashtirish borasidagi islohotlarning mazmun-mohiyati. mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: …

2 / 32

emas. suqrot va aflotun, nisshe va freyd kabi olimlarning, hozirgi zamon chet el faylasuflarning kitoblarini ham tushunarli qilib, izoh va sharhlar bilan o‘zbek tilida chop etish mumkin bo‘lmasa?» haqiqatdan ham birinchi prezidentimiz i.karimov e’tirof etganidek, o‘zbek tilida hind falsafasi, xitoy falsafasi, yunon falsafasi va hozirgi zamon chet el faylasuflarining asarlaridan deyarli tarjima qilinmaganligi achinarli hol. mustaqillik sharofati ila falsafa sohasida ancha ishlar amalga oshirildi. darsliklar, o‘quv qo‘llanmalar hamda ma’ruza matnlari chop etildi. ammo chop etilgan darsliklar o‘quv qo‘llanmalari va ma’ruza matnlari ham ayrim kamchilik va nuqsonlardan xoli bo‘la olmaganligini tan olishimiz kerak. jamiyat taraqqiyoti natijasida kishilarning hayotiy faoliyatlari kengayib, aqliy zakovati ham boyib borishi tabiiy jarayon. insoniyat tarixidagi har bir davr falsafiy masalalarni tadqiq qilishda o‘ziga xos yo‘lni tanlab, o‘z davri nuqtai nazaridan tahlil qilib kelgan. mifologik va diniy dunyoqarash zaminida paydo bo‘lgan falsafiy dunyoqarash insonlar ma’naviy hayotining yangi bosqichiga ko‘tarildi, natijada dunyoni aql ko‘zi, tafakkur salohiyati bilan o‘rganish boshlandi, …

3 / 32

assis olimlari tomonidan e’tirof etiladi. qolaversa, vatanimiz sivilizasiyasining sharq sivilizasiyasi quchog‘ida voyaga yetgani va uning qadriyatlarini o‘zida aks ettirganini, unga va butun dunyo madaniyatiga ulkan ta’sir ko‘rsatganini doimo esda tutish darkor. sharq madaniyati taraqqiyotining ilk davrlari deganda, ko‘pgina mutaxassislar bizning vatanimiz o‘tmishini, misr, bobil va insoniyat tarixining eng qadimgi sivilizasiyalaridan biri bo‘lgan shumer davrlarini esga oladi. bularning har biri insoniyat tarixida jamiyat hayoti, qadriyatlar tizimining o‘ziga xosligi, boshqarish va iqtisodiy jarayonlarning muayyan tarzda namoyon bo‘lishi bilan tavsiflanadi. ushbu madaniyat o‘choqlari haqida maktab ta’limi jarayonida «yeng qadimgi tarix» darsliklari orqali ma’lumot berilgan. zukko talabalar o‘sha davrlarda qanday siyosiy jarayonlar kechgani, qanday podsholik va imperiyalar bo‘lganini yaxshi biladi. biz bugun o‘sha davrlardagi falsafiy dunyoqarash, qadimgi ajdodlarimizning fikr-mulohazalari, o‘ziga xos ta’limotlarning asosiy tamoyillari bilan yaqinroq tanishmoqchimiz. ko‘xna sharq sivilizasiyasining beshiklaridan biri bo‘lgan mirs, qadimgi zamonda ilk o‘troq hayot va o‘ziga xos dehqonchilik an’analari boshlangan nil daryosi bo‘ylaridagi madaniyat dunyo olimlari diqqatini tortib keladi. …

4 / 32

ujudlar ko‘rinishida jonlantirib tasvirlanadi. shuning bilan bir qatorda falsafiy masalalar ham vujudga kela boshlaydi. falsafiy dunyoqarash ko‘r-ko‘rona e’tiqodlar, xayoliy obrazlar to‘g‘risidagi tasavvurlar va tushunchalarga emas, balki borliqqa munosabati to‘g‘risidagi erkin, tanqidiy va ayni vaqtda umumlashmalarga asoslanib, olam qanday vujudga kelib, qanday rivojlanadi; hayot va o‘lim o‘zi nima kabi masalalar bilan bir qatorda yaxshilik va yomonlik, adolatlatlilik va adolatsizlik singari umuminsoniy qadriyatlarni ishlab chiqish kabi masalalar bilan ham sharq, ham antik dunyo falsafasi shug‘ullanib kelgan. qadimgi antik dunyo falsafasi to‘g‘risida fikr yuritar ekanmiz, uning eramizdan oldingi birinchi ming yillikda qadimgi xitoy, hindiston va yunonistonda vujudga kelgan sivilizasiya bilan bog‘liq zkanligini aytib o‘tish kerak. eramizdan oldingi vi asrlarda eski ijtimoiy hayotning buzilib, yangicha yashashning boshlanishi, iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy zamin, shuningdek ma’naviy imkoniyatlarning vujudga kelishi bilan qadimgi davr sivilizasiyasi natijasi o‘laroq dunyoni chuqurroq va atroflicha o‘rganishni o‘z maqsadi qilib qo‘ygan falsafiy dunyoqarash paydo bo‘ldi. yeramizdan avvalgi to‘rtinchi ming yillikning oxiri va uchinchi ming …

5 / 32

lanadi», «o‘z nomining abadiy qolishini hohlagan kishi oxirat haqida hayol qilmasdan, bu dunyo ishlari bilan shug‘ullanishi lozim» deyilgan. bobilda, xususan, xammurapi davrida (yer.av iv ming yillikning boshlari) quldorlik tuzimining ijtimoiy ziddiyatlari keskin tus oldai. ishlab chiqarishning taraqqiy etishi bilan bobilda astronomiya, matematika, geografiya fanlarida ma’lum yutuqlarga erishildi. bobil olimlari algebraning asoslarini, kvadrat va kub ildizlarni chiqarishni bilganlar, astronomlar osmon yulduzlari kartasini chizganlar. er. av. ii asrda yashagan bobillik selevka hatto olamning geliosentrik tuzilishi haqida faraz qilgan. byuobilda dastlabki falsafiy fikrlar 6 ming yil muqaddam boshlandi. o‘sha davrlarda «gilgamesh haqidagi doston», «adapa» doston, «xujayinning qul bilan suhbati» badiiy asari juda katta shuhrat qozondi. bu asarda diniy qarashlar qattiq tanqid qilindi. bu asar bobilda qulchilik rivojlangan paytda jamiyatning bir tomonda boylik, ikkinchi tomonda ochlik, qashshoqlik o‘sgan bir paytda vujudga kelgan. bu yodgorlikda qul donishmand, hayotining mazmunini to‘g‘ri tushunadigan qilib tasvirlangan. unda xudo yo‘liga qilinadigan qurbonliklarning xojati yo‘q, chunki xudo ovqatga muhtoj emas, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari: sharq falsafasi" haqida

2- mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari: sharq falsafasi reja: 1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. misr va bobilda olam va odamning paydo bo‘lishi haqidagi mifologik tasavvurlarning shakllanishi. 2. qadimgi hind falsafiy maktablari. qadimgi xitoy falsafiy maktablarining borliq, inson, jamiyat va davlatning mohiyati, ijtimoiysiyosiy tartibot, yoshlarda axloqiy fazilatlarni shakllantirish haqidagi g‘oyalari. 3. “avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning ilk manbai sifatida. 4. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti. 5. temuriylar sulolas...

Bu fayl DOCX formatida 32 sahifadan iborat (68,1 KB). "falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari: sharq falsafasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: falsafiy tafakkur taraqqiyotini… DOCX 32 sahifa Bepul yuklash Telegram