o'zbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayoti

DOC 14 pages 77.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2-mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosodiy jarayonlar 1. o'zbekislonning ijtimoiy—siyosiy hayoti 2. o'zbekistonning davlat mustaqilligini qo'lga kiritish tomon yo’l tutishi 3.sovet imperiyasining tanazzulga yuz tutishi.ittifoq shartnomasini yangilash talabi 4. o'zbekiston davlat mustaqilligining e'lon qilinishi va uning tarixiy ahamiyati tayanch tushunchalar: iqtisodiy inqiroz, “paxta ishi”, onalar va bolalar o’limi, ijtimoiy-iqtisodiy turg’unlik, ishsizlik, farg’ona voqealari, davlat tili, mustaqillik dekloratsiyasi, prezidentlik lavozimi, mustaqillik, avgust voqealari, mustaqillikning e’lon qilinishi. 1. o'zbekislonning ijtimoiy-siyosiy hayoti xx asrning 70-80— yillarida sssrda iqtisodiyotni rivojlanish surati tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi. mavjud imkoniyatlarni hisobga olmasdan ishlab chiqilgan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa soha-lardagi dasturlar samara bermadi, iqtisodiy ziddiyatlarni chuqur-lashtirib yubordi. kpss markaziy qo'mitasining 1985— yil aprelda bo'lgan plenumi noxush tendensiyalar yig'ilib, sssr inqiroz oldi vaziyatga tushib qolganligini ilk bor etirof etdi. mazkur plenum jamiyatni «qayta qurish» orqali iqtisodiyotni ko'tarish, xalqning turmushini yaxshilash siyosatini belgiladi. 1985-1986— yillarda markazdagi rahbariyat tomonidan jiddiy o'zgarishlar qilish zarurligi anglandi. biroq ahvolning nihoyatda …

2 / 14

jtimoiy-siyosiy tizimga urilib barbod bo'idi, hech qanday samara bermadi. 1980— yillarning oxirlarida siyosiy tizimni isloh qilishga, birinchi navbatda kpssning siyosiy va mafkuraviy hukmronligini cheklashga, davlat va xo'jalik organlarini kompartiya hukmronligidan chiqarishga, xalq deputatlari sovetining to'la hokimiyatini ta'minlashga urinish bo'idi. ammo bu sa'y-harakatlar ham behuda ketdi. to'g'ri, jamiyatni demokratlashtirish, oshkoralik, turli xil fikrlar bildirishga imkon berish tomon ijobiy qadamlar qo'yildi. matbuotda, radio va televidenieda turli xil fikr-mulohazalar erkin yoziladigan, gapiriladigan bo'idi. «qayta qurish» siyosati davrida iqtisodiyotda juda kuchli buzilishlar ro'y berdi. markaz «qayta qurish»ning ilmiy va nazariyjihatdan puxta va aniq-ravshan dasturini ishlab chiqolmadi. iqtisodiy siyosat puxta o'ylab ko'rilmagan sinov va eksperimentlaiga asoslangan edi. mamlakat sinovlar va xatoiar bijan siljib bordi. mamlakatning real imkoniyatlari hisobga olinmasdan xalq xo'jaligining barcha sohalarini bir vaqtning o'zida rivojlantirishdan iborat noto'g'ri yo'l tutildi. «bu hoi,-deb yozadi i.karimov o'zining «o'zbekiston - bozor munosabatlariga o'tishning o'ziga xos yo'li» asarida, -pirovard natijada.cheklangan mablag'larning parokanda bo'lib ketishiga, moliya va ta'minot tizimining …

3 / 14

gindilar o'zbekistonni o'z bilganlaricha boshqara boshladilar. o'zbekiston kompartiyasi va respublika ministrlar soveti amalda ular tomonidan boshqarildi. birinchi lavozimda o'tirgan mahalliy kadrlar ularning qo'lida qo'g'irchoq bo'lib qoldi. o'zbekiston kompartiyasi markaz qo'mida moskva vakillari -mogilnichenko, bessarabov, ponomaryov uya qurib olgan edi. o'sha yillarda tez-tez bo'lib turadigan plenumlar va yig'ilishlarda qilingan barcha ma'ruzalarni ponomaryov va o'zbekistonda doimiy ishlash uchun yuborilgan «kadrlar desanti»ning boshliqlari - anishev, ogarek, satin va ularning hamtovoqlari tahrir qilardilar. o'zbekiston kompartiyasi mqning birinchi kotibi 1. usmonxo'jayev esa minbarga chiqib tayyor narsalarni o'qir edi. minbardan bilib-bilmay aytilgan gaplar qanchadan-qancha kommunistlar va rahbarlarning sha'ni, qadr-qiymatini oyoq osti qilardi, hayotini buzardi. o'zkp markaziy qo'mitasida «pinxona kabinet» tashkil topdi. ushbu «kabinet» kuch ishlatish, tuhmatlar uyushtirish yo'h bilan xodimlarni badnom qilish, respublikaga mutlaqo aloqasi bo'lmagan avanturistik qarorlarni tiqishtirish biian shug'ullandi. o'zbekistonda faoliyat ko'rsatayotgan «pinxona kabinet» va «kadrlar desanti»ning tashkilotchisi kpss mqning kotibi e.k.ligachyov edi. qo'g'irchoqqa aylantirilgan mahalliy rahbarlar «kadrlar to'dasi» tomonidan tayyorlangan qarorlarga imzo chekishardi, …

4 / 14

a edi. o'zbekistonda qonunchilik buzildi, o'zboshimchalik va qatag'onning yangi davri avj oldi. ming-minglab iqtidorli, rahbarlik mahoratini puxta egallagan rahbar kadrlar, paxtakorlar, ter to'kib mehnat qilgan halol kishilar qamoqqa olindi. hibsga olingan respublika partiya va davlat organlarining rahbarlari esa moskva qamoqxonalariga tashlandi. tergov xodimlari 30— yillarda ishlatilgan yaramas usullar-dan foydalanib, hibsga olinganlarni qiynab, boshqalar ustidan to'qil-gan aybnomalarni ularning qo'li bilan qaytadan yozdirib olardi va bu «aybnoma» tobora ko'p begunoh odamlarni qamashga asos bo'lib qolardi. 25 mingga yaqin kishi qiynoq ostiga olinib, so'roq qilindi. 4,5 mingdan ko'proq kishi sud qilinib, turli muddatlarga ozodlikdan mahrum etildi. o'sha yillarda o'zbekiston kompartiyasi mqning birinchi kotibi bo'lib uzoq yillar ishlagan, o'zbek xalqining baxt-saodati yo'lida samarali faoliyat ko'rsatgan sh.r. rashidovning nomi ham badnom qilindi. vafot etib ketgan partiya va davlat arbobining ruhini bezovta qilish nima uchun kerak bo'lib qoldi? o'zbekistonning, o'zbek xalqining sha'ni-shavkati va qadr-qiymatini oyoq osti qilish uchun kerak bo'lgan edi. buni anglamagan, ayrim mahalliy rahbar …

5 / 14

dan ortiq xat va shikoyatlartushdi. 20 mingdan ortiq kishi markazqo'm kotiblari va bo'lim boshliqlari qabulida bo'lib, o'zlarining arz-dodlarini bildirdilar. poytaxtga yetolmagan 100 minglab fuqarolar mahalliy hokimiyat organlariga o'z haq-huquqlari, qonuniy manfaatlarining buzilganligidan shikoyat qilib koridorma-koridor, eshikma-eshik turtinib yurdilar. norozilik, ayniqsa, xotin-qizlar orasida ko'paydi. 1986-87— yillarda respublikada 270 ayol o'zini-o'zi yondirib yubordi. bu holat ularning sha'ni, qadr-qiymatining toptalashi, haq-huquqlarining buzilishiga nisbatan ko'rsatilgan norozilik edi. haqiqat va adolat, keyinroq, islom karimov o'zbekiston rahbari bo'lgach ro'yobga chiqdi. islom karimov tashabbusi bilan «paxta ishi»ni ко'rib chiqish uchun maxsus komissiya tuzildi. pirovardida 3,5 mingdan ko'proq kishi oqlandi ijtimoniy-siyosiy hayot. xalqning juda boy tarixi va madaniyatini, o'lkaning o'ziga xos noyob xususiyatlarini bilmagan va bilishni istamagan kelgindilar mahalliy xalqning urf-odatlari, an'analarini oyoq-osti qildilar. xalqimizning boy madaniyati va ma'naviy qadriyatlari kamsitildi. ona tilining qo'llanilishi yanada cheklab qo'yildi. hatto milliy libos kiyib yurish ham qoralandi. milliy an'analar bo'yicha to'y qilgan, qarindosh-urug'larini milliy, diniy qadriyatlar asosida dafn qilganlar tanqid ostiga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayoti"

2-mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosodiy jarayonlar 1. o'zbekislonning ijtimoiy—siyosiy hayoti 2. o'zbekistonning davlat mustaqilligini qo'lga kiritish tomon yo’l tutishi 3.sovet imperiyasining tanazzulga yuz tutishi.ittifoq shartnomasini yangilash talabi 4. o'zbekiston davlat mustaqilligining e'lon qilinishi va uning tarixiy ahamiyati tayanch tushunchalar: iqtisodiy inqiroz, “paxta ishi”, onalar va bolalar o’limi, ijtimoiy-iqtisodiy turg’unlik, ishsizlik, farg’ona voqealari, davlat tili, mustaqillik dekloratsiyasi, prezidentlik lavozimi, mustaqillik, avgust voqealari, mustaqillikning e’lon qilinishi. 1. o'zbekislonning ijtimoiy-siyosiy hayoti xx asrning 70-80— yillarida sssrda iqtisodiyotni rivojlanish surati tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi...

This file contains 14 pages in DOC format (77.0 KB). To download "o'zbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayoti", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonning ijtimoiy-siyosi… DOC 14 pages Free download Telegram