mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 47 sahifa 199,8 KB Bepul yuklash

47 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 199,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 47

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 47

1- mavzu. mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” 2. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. farg‘ona voqealari. 1989 yil o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘zgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining o‘sib borishi. 3. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati 4. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. 1980-yillarning o‘rtalariga kelib sssrda tanglik holati keskin kuchaydi, u mamlakat hayotining barcha sohalarini qamrab oldi. mustabid tuzum sharoitida davlat mulki monopoliyasi va boshqaruvda ma’muriy— taqsimlash tizimi hukmronligi tobora kuchayib bordi, natijada ishlab chiqarishning o‘sish sur’atlari, yalpi mahsulot hajmi, mehnat unumdorligi shiddat bilan pasayib ketdi, ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish vositalaridan, mehnat samaralari va shu kabilardan begonalashuvi yanada ortib bordi. xalq xo‘jaligini tanazzulga olib kelgan chuqur izdan chiqish jarayonlari, xalq ijtimoiy manfaatlarining nazar-pisand qilinmasligi kabi boshqa …

2 / 47

shqarish jarayonlarini isloh qilishga urinishlar bo‘lgan edi. vaqt jihatidan farq qiluvchi ana shu islohotlar strategiyasida xalq xo‘jaligi va siyosiy sohada, shunchaki juz’iy o‘zgarishlar qilish bilan cheklanilgan edi. eskilikka yopishib olgan holda ma’muriy tizim doirasida, iqtisodiyotga partiya rahbarligi va uning haddan tashqari mafkura izmida bo‘lishi sharoitida qilingan islohotlar kutilgan natija bermadi, iqtisodiyotning jonlanishiga erishib bo‘lmadi. “aksincha,—deb ta’kidlagan edi o‘zbekiston respublikasi prezidenti i.karimov,— so‘nggi o‘n yillar mobaynida soxta obro‘ orttirish maqsadida qabul qilingan va mavjud imkoniyatlarni hisobga olmagan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi ko‘pgina dasturlar iqtisodiy qarama-qarshiliklarni chuqurlashtirib yubordi. natijada iqtisodiyotni batamom izdan chiqarib, moddiy va moliyaviy mablag‘lar taqchilligining dahshatli tarzda o‘sishiga olib keldi”. mustabid tuzum ishlab chiqarish samaradorligi, mahsulot sifati, fan-texnika taraqqiyoti bo‘yicha birin-ketin mavqeni qo‘ldan boy bera boshladi, jahonning ancha rivojlangan mamlakatlariga nisbatan oradagi farq xavfli ravishda ortib bordi. sovet iqtisodiyoti jahonda bu borada yuz berayotgan yangiliklarga butunlay e’tibor bermaydigan bo‘lib qoldi, mutaassibligi va puxta emasligi bilan …

3 / 47

niy xo‘jalik yuritish prinsiplarining to‘g‘ridan-to‘g‘ri buzilishi natijasida iqtisodiyot olg‘a tomon siljishida eng muhim bo‘lgan yo‘nalishlar barbod bo‘la boshladi. 1980-yillarning o‘rtalarida asosiy ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha respublika ittifoqda oxirgi o‘rinlardan birini egallar edi. aholi jon boshiga milliy daromad hosil qilish o‘zbekistonda o‘rtacha ittifoq darajasiga qaraganda ikki baravar kam edi. o‘zbekiston aholisining mamlakatdagi boshqa mintaqalarga nisbatan moddiy va ijtimoiy ne’matlar bilan ta’minlanish darajasidagi farq jiddiy ravishda ortib ketgan edi. ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirishning yangi mustamlakachilik rejasiga ko‘ra respublika iqtisodiyoti uchun bir tomonlama, faqat “xom ashyo” yo‘nalishida bo‘lish oldindan belgilab qo‘yilgan edi. natijada, respublikada sanoatning xom ashyoga birlamchi ishlov berish bilan bog‘liq tarmoqlari ko‘proq rivoj topdi. sanoatdagi tayyor mahsulotning salmog‘i umumiy mahsulotlarning fakat 25%ni, xalq iste’mol mollarini ishlab chiqarish esa o‘rtacha ittifoq darajasining faqat 40%ini tashkil qilar edi. iqtisodiyot tizimidagi va ishlab chiqarishning ixtisoslashuvidagi xatoliklar o‘zbekiston resurs imkoniyatlari va ekologik illatlarining ortishiga, moddiy va moliyaviy ahvolning yomonlashuviga olib keldi. o‘zbekiston sanoat ishlab chiqarishining ko‘payishi, …

4 / 47

yor buyumlar keltirilar ediki, bu boshqa ittifoqdosh respublikalar bilan o‘zaro munosabatlarda ziddiyatlarni chuqurlashtirar, joylarda ijtimoiy-milliy tanglikni vujudga keltirar edi. respublika xalq xo‘jaligining bir tomonlama (paxtachilikka) ixtisoslashganligi, inson sog‘lig‘i uchun zararli bo‘lgan kimyo va boshqa ishlab chiqarish korxonalarining o‘ylamasdan aholi zich yashaydigan joylarda qurilishi, qishloq xo‘jaligida, ayniqsa paxtachilikda kimyoviy moddalardan, zararli pestitsidlardan keng foydalanishi atrof muhit, atmosfera, millionlab kishilarning yashab turgan joylarining ekologik ahvolini murakkablashtirib yubordi. orol dengizining shiddat bilan qurib borishi ahvolni yanada qiyinlashtirdi, bu hol butun markaziy osiyo mintaqasi uchun ekologik muhitni halokat yoqasiga olib keldi. o‘zbekistondagi iqtisodiy va ekologik keskinlikni yumshatish, milliy o‘zlikni anglash, markaz tomonidan o‘tkazilayotgan tazyiqni bo‘shashtirishga bo‘lgan urinishlarni, respublikaga eng maqbul va xos bo‘lgan yo‘llarni belgilashga intilishning har qanday ko‘rinishi “mahalliychilik”, “millatchilik” deb qaraldi va qattiqqo‘llik bilan barham toptirildi (hatto markazlashgan holda ajratiladigan mablag‘lar va resurslarni cheklashgacha borib etildi). mustabidchilik merosi va iqtisodiy tanglik oqibatlarini barham toptirish yuzasidan qatiy chora-tadbirlar ko‘rish o‘rniga vaqtli matbuotda, radio, …

5 / 47

g avj olishi bilan birgalikda qo‘shilib sotsialistik tizimning tayanch negizlariga tahdid soluvchi xatarli siyosiy tanglikka o‘sib o‘tish xavfini tug‘dirdi. butun jamiyat ijtimoiy hayotida jiddiy o‘zgarishlar qilish zarurligini taqozo qila boshladi. biroq markaziy mustabid davlatning m.s.gorbachev boshchiligidagi yuqori partiya-sovet rahbariyati jamiyatda tub islohotlar o‘tkazishni tezlashtirish zarurligini fahmlasa-da, lekin uni amalga oshirishda shoshilmadi va bu masalaga yondashuvda jiddiy xatolarga yo‘l qo‘ydi. tub islohotlar o‘tkazishda sustkashlik qilish, ichki vaziyatning keskinlashuviga, yomon oqibatlarga olib kelish xavfini tug‘dirar edi. boshi berk murakkab vaziyatdan chiqish yo‘lini qiyinchilik bilan izlash boshlandi. nihoyat, 1985 yilning bahorida kpss mqning aprel plenumi sovet jamiyatini tubdan qayta qurish, uning barcha sohalarini chuqur isloh qilish yo‘lini e’lon qildi. “qayta qurish” sovet jamiyatini rivojlantirishning ob’ektiv ehtiyoji, unda yashovchi millatlar va xalqlar manfaatlari taqozo etgan hayotiy zarurat sifatida ta’riflandi. avvalgi tugallanmagan islohotlardan farqli o‘laroq 1985 yilda jamiyatni har tomonlama yangilashga o‘tish zarurligi e’tirof qilindi. qayta qurishning tarkibiy qismlari sifatida jamiyat hayotini demokratlashtirish va tub …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 47 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar" haqida

1- mavzu. mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” 2. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. farg‘ona voqealari. 1989 yil o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘zgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining o‘sib borishi. 3. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati 4. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. 1980-yillarning o‘rtalariga kelib sssrda tanglik holati keskin kuchaydi, u mamlakat hayotining barcha sohalarini qamrab oldi...

Bu fayl DOCX formatida 47 sahifadan iborat (199,8 KB). "mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mustaqillikka erishish arafasid… DOCX 47 sahifa Bepul yuklash Telegram