energetika tarixi

DOCX 13 pages 451.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 451.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1.1-mavzu. ishlab chiqarish va maishiy hayotda energetika reja: 1.ishlab chiqarish va maishiy hayotda energetika. energetika tarixi. 2.energiyaning tavsifi. 3.respublikamiz energetikasi. texnika taraqqiyotida energetikaning o‘rni. 4.energetikani texnika taraqqiyotiga ta’siri. 5.energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog‘liqligi. dunyo mamlakatlarida energiyani ishlab chiqarish strukturasi. o‘zbekiston energetikasi xalq xo‘jaligining asosiy sohasi bo‘lib, respublikada iqtisodiy va texnika taraqqiyotining mustahkam poydevoridir. 1913 yilda o‘zbekistondagi barcha elektr stansiyalarning quvvati 3 ming kvt ga teng bo‘lib, yiliga 3,3 mln. kvtsoat elektr energiyasini ishlab chiqarilar edi. respublikada energetikaning ravnaqi toshkent shahri yaqinida joylashgan bo‘zsuv ges i qurilishidan boshlangan. kuvvati 2 ming kvt bo‘lgan bu stansiya 1926 yilning may oyida ishga tushirilgan edi. ayni vaqtda bo‘zsuv ges ini toshkent tramvayini elektr energiyasi bilan ta’minlovchi dizel elektr stansiyasi bilan bog‘lovchi, uzunligi 34 km li 39 ta transformator punkti bo‘lgan 6 kv li kabel tarmog‘i qurilgan edi. shu tariqa o‘zbekiston energetika tizimini yaratishga asos solindi. chirchiq-bo‘zsuv traktida elektr stansiyalarining qurilishi tez sur’atlar bilan …

2 / 13

ribdi. o‘zbekiston energetika tizimidagi barcha kuchlanishli elektr tarmoqlarining umumiy uzunligi 225 ming km dan ziyodni tashkil qiladi, shu jumladan 220 kv ligi - 5,5 ming km ga, 500 kv ligi -1,7 ming km ga teng. tarmoq transformatorlarining umumiy quvvati 42 ming mva dan ziyod. o‘zbekiston energetika tizimining o‘rnatilgan quvvatlari tarkibidagi issiqlik elektr stansiyalarining salmog‘i 87% ni tashkil qiladi. farg‘ona issiqlik elektr-markazi (iem) 330 ming kvt quvvatga, muborak iem i 60 ming kvt, toshkent iem i 30 ming kvt kuvvatga ega. respublika energetika tizimining 3000 mvt li sirdaryo dtes i, 1250 mvt li navoiy dtes i, 1920 mvt li toshkent dtes i 730 mvt li taxiyatosh dtes i eng yirik issiqlik stansiyalari hisoblanadi. ularga har birining quvvati 150 mvt dan 300 mvt gacha bo‘lgan 30 dan ortiq zamonaviy energetik bloklar o‘rnatilgan. hozirgi vaqtda markaziy osiyoda eng yirik, loyiha quvvati 3200 mvt (800 mvt li 4 ta bloki) bo‘lgan talimarjon dtes i …

3 / 13

, aholining maishiy va madaniy maqsadlari uchun qo‘llanilishi elektrlashtirish deyiladi. u mamlakat hayotida eng muhim ahamiyatga ega. elektrlashtirish xalq xo‘jaligining barcha sohalarini rivojlantirish, hozirgi zamon taraqqiyotini amalga oshirish uchun etakchi omil hisoblanadi. elektrlashtirishning o‘zbekistondagi rivoji sobiq sovet ittifoqi energetikasining rivojlanish tarixi bilan bog‘liq. 1913 yili rossiyadagi elektr stansiyalarining umumiy quvvati 1,1 mln. kvt ni va elektr energiyasini ishlab chiqarish esa 2 mlrd. kvtsoat ni tashkil qilgan. o‘zbekistonda energetika jadal sur’atlar bilan rivojlandi. chirchiq daryosida gidravlik elektr stansiyalarining qudratli tizmasi yaratildi. 1950-1980 yillarda yirik issiqlik elektr stansiyalari barpo etildi. o‘zbekiston energetikasining umumiy quvvati 12,4 mln. kvt ga etkazildi. hozirgi paytda qurilayotgan talimarjon dtes ining quvvati 3200 mvt ni tashkil etadi. o‘zbekiston energetikasi respublika xalq xo‘jaligining elektr energiyaga bo‘lgan ehtiyojlarini to‘la qondirish imkoniyatiga ega. 1-rasm. energetika tizimining chizmasi va uni boshqa nimtizimlar bilan bog‘liqligi. energetika yoki ernergetik tizim tushunchasi ostida energetika manbalarini barcha turlarini olish, o‘zgartirish, taqsimlash va xalq xo‘jaligida ishlatish uchun …

4 / 13

ga bog‘liqligi ko‘rsatilgan. energetika insoniyat hayotida katta o‘rin egallaydi. uning rivojlanish darajasi, jamiyat ishlab chiqarish kuchlari va ilmiy-texnika taraqqiyoti darajasini belgilaydi. hozirgi zamonda energetikaning o‘rni beqiyos va energetikasiz zamonaviy hayotni tasavvur etish qiyin. energetikaning uch jihati. energetikani hozirgi ko‘rinishda va undan ham rivojlangan ko‘rinishlarida uchala tomondan qaralish kerak. ular texnik, ijtimoiy- siyosiy va biosfera yoki erologik ko‘rinishlari. energetika rivojlana borgan sari uning uch jihati katta global tizimda va uning ayrim nimtizimlarida, masalan, elektr energetikasi, issiqlik ta’minoti va hakozolarida namoyon bo‘la boshlaydi. energetikaning texnik jihati, insoniyat koinot energetika potensiallardan foydalannb olayotgan yirik quvvatlar bilan tavsiflanai. masalan, hozirda dunyodagi bor bo‘lgan elektr stansiyalarning quvvati 2 mlrd. kvt ni tashkil etadi. energetika qurilmalarning umumiy quvvati esa 10 mlrd. kvt ga etadi. bu quvvatlarni ta’minlash uchun insoniyat har yili tabiatdan vazni 40-50 mlrd. tonna shartli yoqilg‘iga tenglashtirilgan turli xildagi yoqilg‘i oladi. shunga qaramasdan tabiatdan olinayotgan energetika manbalarining fik 0,2% dan ortiq emas. bu erda …

5 / 13

ilishi kuzatilmoqda. bundan xulosa qilib, alyuminiy narxi elektr uzatgichlardagi sim kesimlari tanloviga ta’sir etadi, ya’ni elektr tizimidagi texnik tavsiflarga ta’sir etadi. shunday qilib, alyuminiy bahosi elektr uzatgich simlarini, ya’ni elektr majmualarni texnik tavsiflariga bevosita ta’sir etadi. turar joy va sanoat binolarini issiqlik saqlash yo‘li bilan energiya yo‘qotishlarni kamaytirish, elektr energiyaga to‘g‘ri narxlar ishlab chiqish, energiyani eng ko‘p iste’mol vaqtida kam iste’mol qilish kabi hollarni rag‘batlantirishni yo‘lga qo‘yish, ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni hal qilishga olib keladi. dunyo energetika manbalarini tez o‘sib borayotganligiga nafaqat texnik jihatidan, balki energetik qurilma va yoqilg‘i qazib chiqarish jarayonlarini atrof-muhitga, ya’ni ekologiyaga ta’siri jihatidan yondashish kerak. bu erda o‘z-o‘zidan umumiy texnik-ekologik savol vujudga keladi: energetikani yuqori sur’atlarda rivojlanishida yoqilg‘i zahiralarini tugashiga yo‘l qo‘yilmaydimi va bu insoniyat yangi termoyadro energiyasi manbalarini qo‘lga kiritishdan avval sodir bo‘lmaydimi? dunyodagi yoqilg‘i manbalari har-xil baholanadi. manba turiga qarab katta farqlar bilan: ishlatishga tayyorlari 25 trln. mvts ga, aniqlanganlari 50 trln. mvts ni va taxminan …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "energetika tarixi"

1.1-mavzu. ishlab chiqarish va maishiy hayotda energetika reja: 1.ishlab chiqarish va maishiy hayotda energetika. energetika tarixi. 2.energiyaning tavsifi. 3.respublikamiz energetikasi. texnika taraqqiyotida energetikaning o‘rni. 4.energetikani texnika taraqqiyotiga ta’siri. 5.energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog‘liqligi. dunyo mamlakatlarida energiyani ishlab chiqarish strukturasi. o‘zbekiston energetikasi xalq xo‘jaligining asosiy sohasi bo‘lib, respublikada iqtisodiy va texnika taraqqiyotining mustahkam poydevoridir. 1913 yilda o‘zbekistondagi barcha elektr stansiyalarning quvvati 3 ming kvt ga teng bo‘lib, yiliga 3,3 mln. kvtsoat elektr energiyasini ishlab chiqarilar edi. respublikada energetikaning ravnaqi toshkent shahri yaqinida joylashgan bo‘zsuv ges i qurilishidan boshla...

This file contains 13 pages in DOCX format (451.0 KB). To download "energetika tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: energetika tarixi DOCX 13 pages Free download Telegram