markaziy bankning mustaqilligi

DOCX 19 pages 38.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.6 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: markaziy bankning mustaqilligi reja: 0. markaziy bankning iqtisodiy mustaqilligi va uni belgilovchi mezonlar 0. markaziy bankning mustaqilligi va uni belgilovchi mezonlar 0. o‘tish iqtisodiyotida markaziy banklar markaziy bank mustaqilligining mezonlari va zarurligi markaziy bankning iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati hamda uni mamlakat hududida bo‘layotgan iqtisodiy jarayonlami tartibga solish-dagi roli haqida munozarali bahslar bir necha marotaba o‘ziningn rivojlanish yo‘nalishlarini o‘zgartirdi va buning oqibatida iqtisodiyot-dagi bank tizimining birinchi pog‘onasida real o‘zgarishlar bo‘lishiga sabab bo‘ldi. bu esa birinchi navbatda davlat boshqaruv organlariga bo‘igan munosabatlarda namoyon bo‘ldi. mazkur muammoni tahlil etishda asosiy e’tibor-mamlakat markaziy bank siyosatining davlat iqtisodiy siyosati yo‘nalishiga qaramligi, ya’ni aniqrog‘i bu tobelikning darajasiga bog‘liq. markaziy bankning pul-kredit siyosati milliy iqtisodiyotni tartibga solish siyosati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lsa, bunday bog‘liqlikni samarali deb hisoblash mumkin. lekin, shu narsa katta ahamiyatga egaki, bu bog‘liqlik markaziy bank tomonidan qanchalik ixtiyoriy ravishda tuzilgan va u kimga hisobdor va bank tizimida pul-kredit siyosatini tartibga solishdagi metodlami va …

2 / 19

arafdorlari nazariyasi bo‘yicha) markaziy banklarning o'rni kuchayadi, tartibga solishning ma’muriy metodlarini qo'llash kengayadi, va aksincha, monetaristlar nazariyasining ta’siri kuchayishi va davlatning iqtisodiyotga aralashuvining kamayishi oqibatida marka-ziy banklarning iqtisodiyotni tartibga solishda bozor mexanizmlaridan foydalanishga o‘tishiga majbur bo‘ladilar. markaziy bank shunday vaziyatlarda o‘zining vakolatining bir qismini ichki pul-kredit va valyuta siyosatidagi muammolarni echish uchun moliya vazirligiga beradi. biroq, g‘arb iqtisodchilari nuqtai-nazarlarining tahlili shuni ko‘r-satadiki, markaziy bankning iqtisodiyotdagi o‘mini o‘zgarishiga subyektiv omillar ham katta ta'sir ko‘rsatishi mumkin, shu jumladan, hatto bank rahbarining shaxsiy sifatlarini ajratib ko‘rsatish muinkin. misol qilib, g‘arbiy yevropadagi mamlakatlar markaziy bank-larining rolini o‘zgarishini o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqotlarda bir qator iqtisodchilar 70-yillarda markaziy banklarning kuchayishini shu milliy bank tizimining boshqamvida ko‘zga ko‘ringan hukuinat va halqaro doiralarda obro‘-e’tibori yuqori bo‘lgan moliya arboblari boshqarganligini ta'kidlaydilar. buning oqibatida o‘sha davrdagi milliy valyuta raqobatbardoshligiga xavf soluvchi hukumatning iqtisodiy chora-tadbirlariga qarama-qarshi “qattiq siyosat” qo‘llash mumkin bo‘lgan edi. u yoki bu markaziy bankning o‘z faoliyatidagi mustaqillik dara-jasini aniqlash …

3 / 19

n miqdorda foydalana olishiga aytiladi. iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarning markaziy banklarini turkumlanishi pul-kredit siyosati masalalarini hal etishdagi mustaqiliigi xorijiy adabiyotlarda turli mezonlarga qarab amalga oshiriladi. umuman olganda markaziy banklarning mustaqilligini ustun-ligini o‘rganish tadqiqotlarida subyektiv yoki obyektiv faktorlarga baho berib ajratish mumkin. masalan, subyektiv faktorlar sifatiga mamlakat markaziy banki bilan hukumat o‘rtasidagi o‘zaro rasmiy munosabatlami hamda markaziy bank rahbarlarining hukumat doirasi bilan bo‘lishi mumkin bo‘lgan norasmiy aloqalarni tanlab ko‘rsatishgan. chet el mualliflarining tadqiqotlarida mustaqilikning 4 baliik tizimi tanlangan: 1-ballga-markaziy banklaming davlat boshqamvidan past darajada mustaqiliigi, ya’ni to‘la qaramligi; 4-ballga-mustaqillik darajasi juda yuqori bo‘lgan markaziy banklar kiradi.7j sanoati rivojlangan mamlakatlar markaziy banklarining mustaqilligini obyektiv faktorlariga baho berishda, masalan, quyidagi inezonlarni kiritish mumkin: 1. markaziy bankning kapitalida va foydani taqsimlashda davlatning ishtiroki; 1. bank rahbarlarini tayinlash (saylash) dagi tartib va ulaming l'aoliyat ko'rsatishi muddati hamda davlat tomonidan milliy bankning faoliyatini nazorat qilish shakli; 1. markaziy bank vazifalarini aniqlashni qonunchilikda yoritilish darajasi; 1. markaziy bank …

4 / 19

lgan ishonchning mustahkamlashda muhim hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasining markaziy banki to‘g‘risidagi qonunda “markaziy bank o'z vakolatlari doirasida qarorlar qabul qilish borasida mustaqildir. davlat markaziy bankning majburiyatlari yuzasidan, markaziy bank esa davlatning majburiyatlari yuzasidan javobgar bommaydi, basharti, ular o‘z zimmalariga bunday majbu-riyatlarni olmagan bo‘lsalar yoki qonunlarda boshqa qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa”74, deya belgilab qo‘yilgan. xalqaro amaliyotda markaziy banklaming mustaqilligi quyidagi mezonlar asosida aniqladi: 1. pul siyosatining ochiq e’lon qilingan maqsadlari mavjudligi; 1. hukumat markaziy bank bashorat qilgan inflyatsiya ko‘rsatkichlarini qabul qilish tartibi; 1. markaziy bankning qaror qabul qilish jarayonida hukumat yoki boshqa organlar tomonidan aralashuv darajasi; 1. markaziy bankka mansabdor shaxslarni tayinlash tartibi. maqsadlami belgilashda mustaqillik, agar asosiy maqsad yokipul-kredit siyosatining maqsadlari mamlakat qonunchiligida aniq ko‘rsatiimagan bo‘lsa, markaziy bank o‘z faoliyatini mustaqil ravishda belgilashi mumkin. operatsion mustaqillik, markaziy bank o‘z-o‘zidan amalga oshi-radigan oraliq va monetar siyosatning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi, bu esa pul-kredit siyosatining yakuniy maqsadlariga erishish orqali milliy valyutaning barqarorligiga yo‘naltiriladi. markaziy …

5 / 19

idir. markaziy bankning mustaqilligini aniqlovchi indekslar va ularning tavsifi iqtisodiy adabiyotlarda markaziy bankning mustaqilligi lushun-chasi turli iqtisodchi olimlar tomonidan turlicha talqin etilgan. massachusets texnologiya universiteti professori stenli fisher-ning fikriga ko‘ra, markaziy bank mustaqilligining 2 turi mavjud: 1. instrumentlarni tanlashdagi mustaqiilik; 1. maqsadlarni tanlashdagi mustaqillik. v. grilli 1991 yilda fanga markaziy bankning siyosiy musta-qilligi tushunchasini kiritdi. uning fikriga ko'ra, markaziy bankning siyosiy mustaqilligi-bu markaziy bank rahbariyatini tayinlash jarayo-nini hukumatdan mustaqilligidir. ammo hozirgi davrda markaziy bankning siyosiy mustaqilligi nafaqat markaziy bank rahbariyatini tayinlash jarayonidagi mustaqil-likni, balki pul-kredit siyosatini amalga oshirishdagi mustaqillikni ham o'z ichiga oladi. ko‘pchilik iqtisodchi olimlar-(maskiandaro, tabellini, tsuker-man, eyffinger, shennaev va boshq.) tomonidan markaziy bankning iqtisodiy mustaqilligini mavjudligi e’tirof etilgan. markaziy bankning iqtisodiy mustaqilligi-bu markaziy bank-ning o‘z ixtiyoridagi mablagtar va instrumentlardan foydalanishda hukumatdan va davlat boshqaruv organlaridan mustaqilligidir. markaziy bankning mustaqilligini belgilovchi indekslar: 1. tsukerman indeksi; 1. gmt (grilli, maskiandaro va tabellinilar omonidan asos solin-gan) indeksi; 1. eyffinger-shaling indeksi. tsukerman …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy bankning mustaqilligi"

mavzu: markaziy bankning mustaqilligi reja: 0. markaziy bankning iqtisodiy mustaqilligi va uni belgilovchi mezonlar 0. markaziy bankning mustaqilligi va uni belgilovchi mezonlar 0. o‘tish iqtisodiyotida markaziy banklar markaziy bank mustaqilligining mezonlari va zarurligi markaziy bankning iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati hamda uni mamlakat hududida bo‘layotgan iqtisodiy jarayonlami tartibga solish-dagi roli haqida munozarali bahslar bir necha marotaba o‘ziningn rivojlanish yo‘nalishlarini o‘zgartirdi va buning oqibatida iqtisodiyot-dagi bank tizimining birinchi pog‘onasida real o‘zgarishlar bo‘lishiga sabab bo‘ldi. bu esa birinchi navbatda davlat boshqaruv organlariga bo‘igan munosabatlarda namoyon bo‘ldi. mazkur muammoni tahlil etishda asosiy e’tibor-mamlakat markaziy bank siyosatinin...

This file contains 19 pages in DOCX format (38.6 KB). To download "markaziy bankning mustaqilligi", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy bankning mustaqilligi DOCX 19 pages Free download Telegram