abduqodir qushbegiyevning faoliyati haqida qo'lyozma

DOCX 57 sahifa 1,4 MB Bepul yuklash

57 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,4 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 57

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 57

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi z.m.bobur nomidagi andijon davlat universiteti qo‘lyozma huquqida gulomov asadullo a’zamjon o‘g‘li jadidchi abduqodir qushbegiyev faoliyatining ayrim qirralari tarix ta’lim yo’nalishi bo‘yicha bakalavr akademik dаrаjаsini olish uсhun yozilgаn bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar: rustambek temirovich shamsutdinov tarix fanlari doktori, professor andijon-2025 jadidchi abduqodir qushbegiyev faoliyatining ayrim qirralari kirish…………………………………………………………………2 i-bob. abduqodir qushbegiyevning hayoti va faoliyatidan 1.1-§ abduqodir qushbegiyevning bolalik va o‘smirlik davri…………7 1.2-§ jadid sifatida shakllanishi va bu sohadagi faoliyati…...………...16 ii-bob. abduqodir qushbegiyevning raxbarlik faoliyati 2.1-§ turkiston muxtoriyatida a.qushbegiyevning ishtiroki.................24 2.2-§ sovet hokimiyati o‘rnatilgandan keyingi faoliyati va siyosiy tazyiqqa uchrashi....................................................................................30 2.3-§ abduqodir qushbegiyev qatag‘on qurboni………………………43 xulosa………………………………………………………………53 foydalanilgan adabiyotlar va manbalar………..56 ilovalar…………………………………………………………….. kirish hozirgi kunda prezidentimiz shavkat miromonovich mirziyoyev tashabbusi bilan o‘tgan asrda adolatsizliklar qurboni bo‘lgan minglab vatandoshlarimizning xotirasini qayta tiklash, ularning pok nomlarini xalqimizga qaytarish uchun faol va izchil ishlar amalga oshirilmoqda. davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilgan «inson – aziz, xotira – muqaddas» degan …

2 / 57

ing hayoti — qahramonlik. shu bois biz qarorda qatag‘on qurbonlarini nomma-nom aniqlash, ularning ibratli hayotini o‘rganish va tadqiq etish masalasiga alohida e’tibor qaratdik.»[footnoteref:1]. xx asrning boshlarida turkiston o‘lkasi jahon tarixidagi ulkan siyosiy, ijtimoiy va madaniy o‘zgarishlar markazlaridan biriga aylandi. rossiya imperiyasining bu mintaqadagi mustamlakachilik siyosati, xalq ommasi manfaatlariga zid ravishda olib borilgan iqtisodiy ekspluatatsiya, mahalliy aholining siyosiy va madaniy huquqlarining poymol qilinishi, mahalliy ziyolilarni milliy va diniy qadriyatlarni saqlash va tiklash uchun kurashga undadi. buning natijasida turkistonda jadidchilik deb nomlangan keng qamrovli ma’rifatparvarlik harakati yuzaga keldi. jadidlar nafaqat ta’lim va madaniyat sohalarida, balki siyosiy maydonda ham faol ishtirok etib, millatning istiqbolini o‘ylab, adolatli, mustaqil jamiyat qurishga intildilar. ushbu ma’rifatparvarlik va milliy uyg‘onish harakatining yetuk vakillaridan biri abduqodir qushbegiyev bo‘lib, u nafaqat ta’lim va ma’rifat sohalarida, balki jamiyatni siyosiy jihatdan isloh etish, xalq manfaatini himoya qilish, yer-suv islohotlari orqali iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash yo‘lida ham faol harakat qilgan. uning turkiston muxtoriyatidagi faol …

3 / 57

n va sovet hukumatiga yo‘llangan talabnomalarda dehqonlar, hunarmandlar, ayollar, kichik savdogarlar manfaatlarini himoya qilish, ularga adolatli munosabat ko‘rsatish, mulkiy huquqlarni tiklash, milliy sud tizimini qayta joriy etish kabi g‘oyalar mujassam. bu takliflar o‘sha davrdagi davlat siyosatiga zid chiqish emas, balki uni adolatli yo‘lga solishga qaratilgan tub islohotlar loyihasi bo‘lib xizmat qilganini ko‘rsatadi. afsuski, abduqodir qushbegiyev ham 1937–1938-yillarda amalga oshirilgan ommaviy siyosiy qatag‘onlar — "katta terror" qurbonlaridan biriga aylandi. sovet hukumati uni "millatchi", "burjuaziya vakili", "sinfiy dushmani" degan soxta ayblovlar bilan hibsga olib, siyosiy hayotdan butunlay chetlatdi. uning shaxsiyati, tarixda tutgan o‘rni va boy ma’naviy merosi bugungi mustaqil o‘zbekiston tarixshunosligida yanada chuqurroq o‘rganilishi va tiklanishi lozim bo‘lgan muhim mavzulardandir. [1: https://www.gazeta.uz/uz/2024/08/31/victims-of-repressions/] tadqiqotning dolzarbligi. xx asr boshlarida turkiston hududida ro‘y bergan siyosiy va ijtimoiy jarayonlar mintaqa tarixida muhim burilish nuqtasini tashkil qiladi. bu jarayonlarda faol ishtirok etgan milliy ziyolilar, xususan, abduqodir qushbegiyev singari jadidlar faoliyatini o‘rganish bugungi kunda dolzarb ilmiy muammolardan biri …

4 / 57

ing hayoti va faoliyati ushbu jarayonning ajralmas tarkibiy qismi bo‘lib, u nafaqat tarixiy haqiqatni tiklashga, balki yosh avlodga vatanparvarlik, erkinlik va adolat g‘oyalarini singdirishga xizmat qiladi. shu jihatdan mazkur mavzuni ilmiy jihatdan o‘rganish va tahlil qilish nafaqat tarix fanining rivojiga, balki milliy o‘zlikni anglash, ma'naviy merosni saqlash va tarixiy haqiqatni tiklash jarayonlariga ham sezilarli hissa qo‘shadi. tadqiqotning maqsadi va vazifalari. ushbu dissertatsiyaning asosiy maqsadi — abduqodir qushbegiyevning hayoti, siyosiy va ma’naviy faoliyatini ilmiy asosda o‘rganish, uning turkiston tarixidagi o‘rnini ochib berish, shuningdek, uning qatag‘onga uchrashi sabablari va oqibatlarini tahlil qilishdan iborat. tadqiqotning vazifalari. abduqodir qushbegiyevning biografiyasini arxiv va ochiq manbalar asosida qayta tiklash; uning jadidchilik harakatidagi o‘rni va faolligini tahlil qilish; sovet hukumatiga yo‘llangan talabnomalarini mazmunan tahlil qilish; qushbegiyevga nisbatan olib borilgan siyosiy qatag‘on jarayonini ilmiy tahlil qilish; uning faoliyatining hozirgi zamondagi ma’naviy-tarbiyaviy ahamiyatini belgilash. tadqiqot obyekti va predmeti. tadqiqotning ob’ekti etib xx asr boshlaridagi turkiston jamiyatidagi siyosiy jarayonlar va …

5 / 57

i qayta baholanishi yo‘lga qo‘yildi. shu yo‘nalishda o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi tarix instituti, toshkent davlat pedagogika universiteti va boshqa ilmiy muassasalarda olib borilgan ayrim izlanishlar natijasida, uning jadidchilik harakatidagi o‘rni, turkiston muxtoriyatidagi faoliyati, "sho‘ro-i islomiya" va "yosh turkiston" kabi tashkilotlardagi ishtiroki haqida qisqa ma’lumotlar ilmiy maqolalar va konferensiya materiallarida bayon etilgan. biroq ushbu manbalar, asosan, umumiy xarakterga ega bo‘lib, shaxsga oid chuqur bio-bibliografik yoki monografik tadqiqotlar yetarli darajada shakllanmagan. shuningdek, o‘zbekiston milliy arxivi, "o‘zbek milliy ensiklopediyasi"da keltirilgan ma’lumotlar, ayrim tarixiy hujjatli filmlar va xotira maqolalari qushbegiyev faoliyatini yoritishda muhim manba bo‘lib xizmat qilmoqda. biroq bu materiallar ko‘proq umumlashtiruvchi va kontekstual xarakterga ega bo‘lib, uning hayoti, siyosiy qarashlari va ijtimoiy-ijtihodiy faoliyatini to‘liq o‘rganishga xizmat qiladigan tizimli tadqiqotlar hali yetarli emas. abduqodir qushbegiyev shaxsiyati va uning jamiyatdagi o‘rnini o‘rganish masalasi, afsuski, uzoq yillar davomida ilmiy tahlillardan chetda qolib kelgan. bu, avvalo, uning sovet tuzumi davrida “millatchi”, “burjua unsuri”, “sinfiy dushmani” sifatida qatag‘on …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 57 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"abduqodir qushbegiyevning faoliyati haqida qo'lyozma" haqida

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi z.m.bobur nomidagi andijon davlat universiteti qo‘lyozma huquqida gulomov asadullo a’zamjon o‘g‘li jadidchi abduqodir qushbegiyev faoliyatining ayrim qirralari tarix ta’lim yo’nalishi bo‘yicha bakalavr akademik dаrаjаsini olish uсhun yozilgаn bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar: rustambek temirovich shamsutdinov tarix fanlari doktori, professor andijon-2025 jadidchi abduqodir qushbegiyev faoliyatining ayrim qirralari kirish…………………………………………………………………2 i-bob. abduqodir qushbegiyevning hayoti va faoliyatidan 1.1-§ abduqodir qushbegiyevning bolalik va o‘smirlik davri…………7 1.2-§ jadid sifatida shakllanishi va bu sohadagi faoliyati…...………...16 ii-bob. abduqodir qushbegiyevning raxbarlik faoliyati 2.1-§ turkiston muxtoriyatida a...

Bu fayl DOCX formatida 57 sahifadan iborat (1,4 MB). "abduqodir qushbegiyevning faoliyati haqida qo'lyozma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: abduqodir qushbegiyevning faoli… DOCX 57 sahifa Bepul yuklash Telegram