abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi

PPTX 21 pages 509.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 509.0 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

4-ma’ruza. abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi reja: 1. cho’lpon hayoti va ijod yo’li 2. cho‘lpon ijodining o‘rganilishi 3. cho’lpon lirikasi 4. “kecha va kunduz” romani haqida ma’lumot cho’lpon hayoti va ijod yo’li abdulhamid sulaymon o‘g‘li yunusov — cho‘lpon 1897-yilda andijonning «qatorterak» mahallasida ziyoli oilasida dunyoga kelgan. u avval eski maktabda, keyinchalik andijon va toshkentdagi madrasalarda o’qiydi. 16-17 yoshlaridayoq yaxshigina ma’lumotga ega bo’lgan abdulhamid ijod qila boshlaydi. otasi - sulaymonqul mulla muhammad yunus o’g’li andijonning obro’li kishilaridan bo’lib, savdogarchilik bilan shug’ullanar edi. u o’z zamonasining o’qimishli kishilaridan hisoblanar, o’zi ham she’rlar yozib turardi. o’sha davrda bo’lajak shoirning otasi o’zi yozgan hajviy she’rlaridan devon tuzganligi haqida ma’lumot bor. cho’lponning onasi – oysha aya garchi savodli bo’lmasa-da, o’g’lining ijodiga katta ta’sir ko’rsatgan. chunki u xalq qo’shiqlari va ertaklarining bitmas xazinasidan yaxshigina bahramand bo’lgan. cho’lpon hayoti va ijod yo’li ota o’g’lini rus-tuzem maktabida ham o’qitdi. bo’lajak shoir o’zbek, turk, …

2 / 21

ochilgan o’zbek dramstudiyasiga rahbarlik qiladi. shundan keyin jadidlarga qarshi boshlangan kompaniya cho’lponni ham chetlab o’tmadi. ta’qib va tazyiqlarga qaramay, u qizg’in ijodiy faoliyat bilan shug’ullandi. 30-yillarning boshida yana moskvaga ketadi va sssr markaziy ijroiya komitetida tarjimon bo’lib ishlaydi. cho’lpon 1937 yil 14 iyulda qamoqqa olinadi va 1938 yil 4 oktyabrda otib o’ldiriladi. manba https://tafakkur.net/abdulhamid-cholpon.haqida cho‘lpon ijodining o‘rganilishi oʻzbek adabiyotshunosligida istiqloldan keyingi yillarda choʻlpon ijodini turli aspektlarda yorituvchi ilmiy tadqiqot ishlari yaratildi, nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalari himoya qilindi . jumladan, z.eshonovaning “choʻlpon sheʼriyatining xususiyatlari” nomli nomzodlik dissertatsiyasida shoir sheʼriyatining gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari 20-yillar ijodi misolida oʻrganildi; sh.hojiyevaning “choʻlpon sheʼriyatida poetik tafakkurning yangilanish tamoyillari” nomli dissertatsiyasida esa shoir sheʼriyatining yangilanishida poetik mazmundagi oʻzgarishlarning asosiy oʻrin tutishi, ular ijtimoiy-adabiy muhit va individual ijodiy tafakkur bilan chambarchas bogʻliq kechgani ochib berilgan cho‘lpon ijodining o‘rganilishi d.quronovning “choʻlpon nasri poetikasi” doktorlik dissertatsiyasi bu yoʻldagi fundamental tadqiqotlardan biridir. dissertatsiyada adibning kichik nasriy asarlari poetikasi, hikoyalarining janr xususiyatlari, strukturasi, …

3 / 21

4-yillardan boshlangan bo‘lib, u avval «qalandar», «mirzaqalandar», «andijonlik» va nihoyat “cho‘lpon” (tong yulduzi) taxallusi bilan ijod qila boshladi. u ham shoir, ham nosir, ham dramaturg sifatida o‘z xalqi adabiyoti ravnaqiga salmoqli hissa qo‘shdi. uning dastlabki asarlari «sadoi turkiston», «sadoi farg‘ona» kabi mahalliy ro‘znomalarda, shuningdek, orenburgda chiqadigan «sho‘ro» nomli oynomada ham nashr etiladi. xususan, cho‘lponning «ishtirokiyun», «qizil bayroq», «turkiston» hamda «buxoro axbori» kabi ro‘znomalardagi faoliyati ham uning ijodiy shakllanishida mahorat maktabi bo‘lib xizmat qildi. cho‘lpon publitsist sifatida cho‘lpon ocherknavis va publitsist sifatida ham barakali ijod qildi. 1914-1917-yillarda «bahor ovullari», «o‘sh», «vatanimiz turkistonda temir yo‘llar» hamda «do‘xtir muhammadiyor» asarlarida madaniyat va ma’rifat targ‘ibotchisi sifatida maydonga chiqdi. oktyabr to‘ntarishidan keyingi 1920-1924-yillarda hayotda sodir bo‘layotgan xush va noxush o‘zgarishlarni qalamga oldi. uning «yo‘lda bir kunduz», «yo‘lda bir kecha», «sharq poyezdi keldi», «sharq uyg‘ongan», «chimkent», «quturgan mustamlakachilar», «yo‘l esdaligi» singari o‘nlab sayohat ocherklari va publitsistik maqolalari yaratildi. sh’eriy to‘plamlari shoir 1922-1926-yillarda o‘zining «tong sirlari», «uyg‘onish» …

4 / 21

o‘lkaga», «yupatmoq istagi» kabi dardchil she’rlari yoniga «qizil bayroq», «xalq», «qo‘zg‘olish», «qor», «bir tilla qo‘ng‘iz», «yaproq uchun» kabi umidli, armonli va fayzli she’rlari qo‘shildi. shoir yaratgan ikki yuzdan ortiq she’riy asarlar o‘z xalqi, yurti, baxti, kelajagi, mustaqilligi, ozodligi haqidagi kurashning adabiy solnomalaridandir. “ko’ngil” she’rida milliy uyg’onishga da’vat, erk, hurriyatga chaqiriq ohanglari barq urib turadigan, sodda she’rdir. 1922-yilda yozilgan. ko’ngil, sen bunchalar nega kishanlar birla do’stlashding? na faryoding, na doding bor nechun sen buncha sustlashding? “ko‘ngil” she’rida: harorat dilni og’ritmas, tubanlik mangu ketmasmi? kishanlar parchalanmasmi? qilichlar endi sinmasmi? “ko‘ngil” she’rida: tiriksan, o’lmagansan senda odam, senda insonsen. kishan kiyma, bo’yin egma, ki sen ham hur tug’ilg’onsen! “xalq” she’ri xalq istagi, ozod bo’lsin bu o’lka, ketsin uning boshidagi ko’lanka. bir qo’zg’alur, bir ko’pirar, bir qaynar, bir intilur, bir hovliqar, bir o’ynar. yo’qlikni-da, ochlikni-da yo’q etar, o’z yurtini har narsaga to’q etar ... nasriy va dramatik asarlari cho‘lpon yetuk lirik shoirgina emas, yirik nosir …

5 / 21

joydan uncha olisda emasmiz” degan so’zlariga qarab, voqea andijon viloyatining dukchi eshon qo’zg’aloni bo’lib o’tgan marhamat tumaniga yaqin bir joyda bo’lib o’tgan deb aytishimiz mumkin. bu davr o’zbek xalqining 2 tomonlama zulm ostida ezilgan davri edi. romaninig markaziy obrazi zebi “kecha va kunduz” romaninig markazida zebi, akbarali, miryoqub turadi, ularning o’zaro munosabatlari, to’qnashuvlari, taqdirlari roman syujetining asosini tashkil etadi. cho’lpon asarning boshidan oxirigacha zebi xarakteridagi samimiyatni, ochiqlikni eng muhim belgi sifatida ko’rsatadi. uning tomirlarida navqironlik jo’sh uradi, ko’nglida esa tevarak-atrofni qurshab olganlarga, dugonalariga, bahorga, hamma-hamma narsaga muhabbat hokim! u hali hayotning achchiq-chuchugini ko’rmagan. zebining murg’ak qalbi dunyoda razolat va qabihlik, yomonlik va yovuzlik borligini sig’dira olmaydi. zebi 4 devor ichida kishini erksiz qiluvchi havolardan nafas olib ulg’aydi. u ko’proq otasidan qo’rqadi. otasi razzoq so’fi o’z uyining qabristonlar qadar jim-jit bo’lishini istaydi. u xotin-halaj oldida til qaldiratishni ravo ko’rmaydi. zebini hayotsevar qilgan omillardan bittasi – uning jarangdor ovozi. zebida o’zbek ayollariga …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi"

4-ma’ruza. abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi reja: 1. cho’lpon hayoti va ijod yo’li 2. cho‘lpon ijodining o‘rganilishi 3. cho’lpon lirikasi 4. “kecha va kunduz” romani haqida ma’lumot cho’lpon hayoti va ijod yo’li abdulhamid sulaymon o‘g‘li yunusov — cho‘lpon 1897-yilda andijonning «qatorterak» mahallasida ziyoli oilasida dunyoga kelgan. u avval eski maktabda, keyinchalik andijon va toshkentdagi madrasalarda o’qiydi. 16-17 yoshlaridayoq yaxshigina ma’lumotga ega bo’lgan abdulhamid ijod qila boshlaydi. otasi - sulaymonqul mulla muhammad yunus o’g’li andijonning obro’li kishilaridan bo’lib, savdogarchilik bilan shug’ullanar edi. u o’z zamonasining o’qimishli kishilaridan hisoblanar, o’zi ham she’rlar yozib turardi. o’sha davrda bo’lajak shoirning otasi o...

This file contains 21 pages in PPTX format (509.0 KB). To download "abdulhamid cho‘lpon hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulhamid cho‘lpon hayoti va i… PPTX 21 pages Free download Telegram