alisher navoiy va uning ta’limiy-axloqiy asarlari

PPTX 32 стр. 102,2 КБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 102,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

презентация powerpoint мavzu: xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab,pedagogik fikrlar rivoji. reja: 1. alisher navoiy va uning ta’limiy —axloqiy asarlarida ilgari surilgan g‘oyalari husayn voiz koshifiyning ta’limiy-axloqiy qarashlari. 3. muhammad sodiq qosh-g‘ariyning “odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba alisher navoiy va uning ta’limiy- axloqiy asarlarida ilgari surilgan g‘oyalari. qomusiy bilimlar soxibi, buyuk mutafakkir alisher navoiy fan va san’atning turli sohalari: adabiyot, tarix, til bilimlarini rivojlantirish bilan birga, ta’lim-tarbiyani takomillashtirishga xam e’tibor berdi. u o‘z «xamsa»sida, «maxbub ul-qulub» kabi yirik ta’limiy-axloqiy asarida, shuningdek, «munojat», «vaqfiya», «majolisun nafosat», «muxokamat ul - lug‘atayn» kabi asarlarida aduraxmon jomiyning arba’yin nomli asari tarjimasi «chixil xadis («qirq xadis)da tarbiyaga oid o‘z qarashlarini ifoda etadi. alisher navoiy o‘zining badiiy asarlarida komil inson obrazlarini yaratib, ta’lim-tarbiya to‘g‘risidagi fikrlarini ifodalagan bo‘lsa, ta’limiy-axloqiy asarlarida esa komil insonni shakllantirishning mazmuni, yo‘llari, usullarini bayon etdi. navoiy tasavvuridagi komil insonga xos bo‘lgan eng yuksak fazilatlarga …

2 / 32

nson yashagan jalliyat ham ravnak topishi, barcha xalk baxt- sodatga erishishi mumkin deb hisoblagan. husayn voiz koshifiy xam o‘z davrining yirik olimi sanaladi. husayn voiz koshifiyning (taxm.1440-1505 yy.) hirotda abduraxmon jomiy, alisher navoiylar bilan xamkorligi ilm-fan taraqqiyotida katta axamiyat kasb etgan.husayn voiz koshifiy axlok,nujum,mantiq,adabiyotshunoslik, riyoziyot, xisob, islom tarixi, iloxiyot, tarix, musiqashunoslik, tasviriy san’at, tabobat ilmiga oid 200 dan ortiq asar qoldirib, sharq ma’naviy madaniyatini rivojlantirishda o‘z o‘rniga ega. koshifiy xurosonda husayn boyqaroning voizi (notig‘i), ta’birchisi, maslaxatchisi sifatida shuxrat qozonadi. chunki koshifiy xuroson shaxarlarida va’z aytib, xulq-odob qoidalari, qur’on va hadis masalalarini sharxlab, xalq orasida xurmat-e’tibor kozongan. tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, husayn voiz koshifiyning "axloqiy muxsiniy" asari ingliz, nemis, o‘zbek, turk tillariga tarjima qilingan. mazkur asar husayn boyqaroning o‘g‘li abdulmuxsin mirzoga bag‘ishlangan bo‘lib, inson kamoloti uchun eng zarur xislatlar ta’riflanadi. xusayn voiz koshifiy insonni bilim orqali tarbiyalash, uning aqliy qobiliyatini o‘stirish mumkin, deb bilimning insonni shakllantirish mezoni sifatida talqin etadi. u ilgari surgan …

3 / 32

an ortiq axloqiy qoidalarni bayon etib, bular sabr, xayo, pokizalik, sobitqadamlik, avf, saxiylik va saxovat, tavoze’ kamtarlik, rostgo‘ilik, shijoat, xushyorlik, farosat kabi insoniy fazilatlarni barcha qirralariga ta’rif beradi. koshifiy axloqiy qarashlarida komil insonga xos bo‘lgan barcha xislatlarni o‘zida ifodalagan ilm-ma’rifatli, xaqiqatparvar, adolatli, xar qanday adolatsizlikka qarshi kurashuvchi oliyjanob inson qiyofasini tasavvur etamiz. xusayn voiz koshifiyning yana bir asari "futuvvatnomai sultoniy" bo‘lib, unda komil insonni shakllantirishning aynan amaliy yo‘llanmalari beriladi. ma’lumki, x asrdan boshlab javonmardlik yoki futuvvatchilik xarakati keng yoyilgan. bunda barcha yosh yigitlar o‘z xayotini faqat ezgu xislatlarni tarkib toptirishga bag‘ishlab, zoxiran va botinan pok bo‘lish, o‘z ezgu niyatlarini amalga oshirish uchun jamoa bo‘lib uyushgan. bunday yoshlarni javonmardlar yoki futuvvatlar deb atashgan. ular ma’naviy va jismoniy etuklikka intilgan, mardlik va oliyjanoblik namunasini ko‘rsatgan. ularning o‘z jamoasi, piri, ustozlari, yig‘iladigan joylari bo‘lgan. sarbadorlar abu muslim, yaqub ibn lays, maxmud torobiy kabi qaxramonlarimizxam o‘z vaqtida javonmardlar bo‘lishgan. koshifiyning "futuvvatnomai sultoniy" asari xam …

4 / 32

cha bosqichli va puxta tashkil etilgani bois savod o‘rganish ko‘p vaqtni olar edi. chunonchi, faqatgina alifboni o‘rganishga 3-4 oydan bir yilgacha, bazida undan ham ko‘p vaqt sarflanar edi. o‘quvchilar dastlabki o‘qish ko‘nikmalarini egallaganlaridan so‘ng «haftyak»ni (fors. “quronning ettidan bir qismi”) o‘qishni boshlaganlar o‘quvchilar «haftyak»ni tugatganlaridan so‘ng «chor-kitob» (to‘rt kitob)ni o‘qishga kirishganlar. «chor-kitob» fors-tojik tilida yozilgan bo‘lib, uning birinchi qismida diniy marosimlar (tahorat olish, namoz o‘qish, ro‘za tutish va h.q.) sheriy usulda bayon etilgan, ikkinchi qismida yuqoridagi masalalar katexizis (izoh) shaklda ancha keng yoritlgan parchalar o‘rin olgan. “chor-kitob”ning “musulmonlikning muhim masalalari” deb nomlangan uchinchi qismi o‘quvchilarni shariatning asosiy ustuni -musulmon diniy huquqlari bilan tanishtirgan. kitobning “pandnoma” (nasihat kitobi) deb nomlangan va xviii asrda yozilgan to‘rtinchi qismida quroni karimdan olingan odob-axloq masalalariga oid qoidalar sheriy shaklda bayon etilgan. shundan so‘ng o‘quvchilar mutlaq din masalalariga bag‘ishlangan “sabotul ojizin” kitobini o‘qishni boshlaganlar. ushbu asar ko‘pincha uning muallifining nomi bilan, yani – “so‘fi olloyor” deb …

5 / 32

ganlar. qizlar maktabi o‘g‘il bolalar maktablariga nisbatan ancha kam bo‘lgan, ko‘p hollarda maktabdorlarning, imomlarning xotinlari maktabdorlik qilgan o‘rta osiyoda faoliyat yuritgan qizlar maktabining yirik namoyondalaridan biri – jahon otin uvaysiydir. o‘zining butun faoliyat davomida xalqimiz orzu-umidlarini ro‘yobga chiqarishga harakat qilgan jahon otin xalqimizning oqila qizlarini tarbiyalash, go‘zal hayotga erishishning birdan-bir yo‘li deb o‘ylab, o‘zining butun umrini yosh qizlarga ta’lim-tarbiya berishga bag‘ishladi. o‘z maktabida qizlarga boshlang‘ich ta’lim berar ekan, jahon otin ularning zehnini o‘stirishga katta ahamiyat beradi. otin o‘z shogirdlariga savod o‘rgatibgina qolmay, ular orasidan iqtdorli qizlarni tanlab sharq sheriyati bilan tanishtiradi. qizlarni nazm bo‘stoniga yetaklaydi. munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo‘llanma sifatida. munis o‘z davrining yetuk murrabiy shoiri sifatda bolalarning savodxonligini va husnixatni yaxshilash yo‘lida ko‘p izlanadi va yoshlarga husnixatdan ta’lim berib, “bilgancha surib qalamni har yon, ta’lim ishin aylar erdi oson” deydi. “bilimning eshigi alifbe” deganlaridek, munis ham ta’limdagi muvaffaqiyatlarning garovi savod ekanligini tushungan va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alisher navoiy va uning ta’limiy-axloqiy asarlari"

презентация powerpoint мavzu: xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab,pedagogik fikrlar rivoji. reja: 1. alisher navoiy va uning ta’limiy —axloqiy asarlarida ilgari surilgan g‘oyalari husayn voiz koshifiyning ta’limiy-axloqiy qarashlari. 3. muhammad sodiq qosh-g‘ariyning “odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba alisher navoiy va uning ta’limiy- axloqiy asarlarida ilgari surilgan g‘oyalari. qomusiy bilimlar soxibi, buyuk mutafakkir alisher navoiy fan va san’atning turli sohalari: adabiyot, tarix, til bilimlarini rivojlantirish bilan birga, ta’lim-tarbiyani takomillashtirishga xam e’tibor berdi. u o‘z «xamsa»sida, «maxbub ul-qulub» kabi yirik ta’limiy-axloqiy asarida, shuningdek, «munojat», «vaqfiya», «majolisun nafosat», ...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (102,2 КБ). Чтобы скачать "alisher navoiy va uning ta’limiy-axloqiy asarlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alisher navoiy va uning ta’limi… PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram