buyuk kashfiyot egalari. nobel mukofoti sovrindorlar

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1459742605_64176.doc buyuk kashfiyot egalari. nobel mukofoti sovrindorlar insoniyatning uzoq yillik rivojlanish tarixi fan va jamiyat o’rtasida murakkab munosabotlar va bir biri bilan juda qattiq o’zaro bog`lanishning mavjudligini ko’rsatadi. ilgarilari fan insoniyat taraqqiy etishida jamiyatning kundalik xayotida unchalik katta qiziqish uyg`otmagan. buyuk kashfiyotlargina onda-sonda katta universitetlarda salgina bo’lsada ilm fanga, shu jumladan fizika va astronomiyaga qiziqishni uyg`otar, keyin esa yana ilgarigi hol davom etardi. qadimiy grestiyaning mashhur sarkardasi aleksandr makedonskiy (eramizgacha 356-323 yil) hukumat boshida bo’lgan davrda ellinizm eppoxasini asoschisi sifatida hamda grek madaniyatini dunyoga tarqatish maqsadida har bir bostirib olgan hududlarda o’z davriga mos “ilmiy” muassasa hisoblangan markazlar (madrasalar, kutubhonalar va boshqa muassasalar) qurgan va olimlarga (asosan grek olimlariga) ijod uchun ba’zibir shart-sharoitlar yaratgani xaqidagi ma’lumotlar balki to’g`ri bo’lsada, lekin tarixda bu qoidadan ko’ra ko’proq istisnodir. ishlab chiqarishning jadal rivojlanishi, yangi texnologiyalarning vujudga kelishi, iqtisodiy o’sishga erishish kabi muammolar har qanday mamlakat uchun ilm-fan bilan ularni aloqadorligni kuchaytirish zaruriyatini talab …

ri uchun mukofot va medallar bilan taqdirlanadi. masalan: · 40 yoshga to’lmagan buyuk matematiklar uchun “filds” mukofoti; · astronavtika sohasidagi ulkan yutuqlari uchun “gugengeym” mukofoti; · angliyada o’zlarining buyuk vatandoshlari (ayrim hollarda, chet ellik olimlariga ham) uchun “vollaston”, “rezerford” hamda “reyli” medallari; · amerika qo’shma shtatlarida texnika sohasidagi yutuqlari uchun “s.bellantayn” nomidagi oltin medal; · rossiya federastiyasining eng yuksak ilmiy mukoffoti hisoblangan, yiliga bir marta bitta rossiyalik va bitta chet ellik olimga berilishi mumkin bo’lgan “lomonosov” medallari ta’sis etilgan; · birinchi marta 2008 yil iyunida mukofotlash marosimi o’tkaziladigan yangi o’ta nufuzli fred kavli fondining mukofoti ta’sis etilgan. bu mukofot astrofizika, nanotexnologiya va neyrofan (tibbiyot) sohasidagi buyuk yutuqlar uchun berilishi rejalashtirilgan. mukofot ta’sischisi fred kavli: “birinchisi (astrofizika) eng katta, ikinchisi (nanotexnologiya) – eng kichik, uchinchisi (neyrofan) esa - eng muhim insoniyatning ilmiy muammolarini echishga mo’ljallangan” deb mukofotning mazmunini ochib bergan. mukofotning miqdori 1 million aqsh dollariga teng. mavjud qator mukofotlardan yana …

bilim oldi. bir necha yil rossiya va evropaning yirik davlatlarida o’z bilim hamda tajribasini oshirgan alfred, 1863 yili otasining iltimosiga binoan shvestiyaga qaytib keldi. 1864 yil oktyabr oyida a.nobel shvestiya temir yullar davlat boshqaruvini o’zi yaratgan portlovchi moddalarni tunnellar qurilishida qo’llashga va katta miqdorda ishlab chiqarishga ko’ndirdi. shunday yo’l bilan "nitroglisterin, ltd" nomli kompaniya va harbiy zavod ishga tushirildi. kompaniyaning rahbari ham, muhandisi ham, reklama byurosi, devonxona rahbari ham, g`aznachi ham uning o’zi edi. bu ishlar orasida u yana ishlab chiqariladigan mahsulotlar ko’rgazmasini ham tashkil qilib turishga ulgurar edi. a.nobel o’z ixtirolariga horijiy mamlakatlar patentlarini olish bilan bir qatorda portlovchi moddalarni ishlab chiqarishni ham yo’lga qo’ya boshladi. nitroglisterinli portlovchi moddalar tog-kon ishlarida qo’llashda o’ziga yarasha qiyinchiliklar tug`dirar edi. alfred sanoat uchun o’ta zarur, lekin havfsiz moddalarni tayyorlash ishlariga astoydil kirishdi, izlanishlar o’z natijasini berdi. 1866 yili alfred nitroglisterin bilan oltingugirtning aralashmasi asosida yangi modda yaratdi. bu ixtiro qilingan portlovchi modda …

olgan patentini italiya hukumatiga sotgani uchun, franstiya hukumati tomonidan qattiq tazyiqqa uchradi va doimiy yashash uchun italiyaning tinch va osuda shaharlaridan biri san-remoga ko’chib o’tishga majbur bo’ldi. u o’z oilasida ixchamgina laboratoriya qurdirdi va tajribalarini davom ettirdi. laboratoriyada nobel sun’iy kauchuk va ipak ajratib olish sohasida izlanishlar olib bordi. u vermlanddagi metall buyum zavodini sotib olib, u erda ham ilmiy laboratoriya tashkil etdi. a.nobel o’z hayoti davomida ko’p marta homiylik qilgan, ayniqsa shogirddari va iqtidorli yosh olimlardan hech qachon o’z yordamini ayamagan. masalan, 1889 yili onasi kasallikdan so’ng olamdan o’tganda, u deyarli barcha boyligini karolina xirurgiya institutiga taqdim etgan. o’z qo’l ostidagi xodim va xizmatchilarga nisbatan o’ta talabchan, lekin shu bilan birga ochiq qo’l, otalarcha mehribon va bag`ri keng inson edi. yuqorida aytilgan fazilatlarga qo’shimcha qilib yana shuni aytish mumkinki, alfred nobel umuman chekmagan, spirtli ichimliklardan yiroq bo’lgan va qimorli o’yinlarga toqati yo’q edi. kelib chiqishi shvestiyalik bo’lgani bilan, u …

a rag`batlantirish zarur deb hisoblagan. balki shuning uchundir ham umrining oxirida bu fikrni amalga oshirish maqsadida o’zining korxonalaridan tushgan daromadning ma’lum bir qismini ilm-fanning ravnaqi yo’lida sarf qilishni ma’qul topdi. ushbu g`oya uning vasiyatida o’z aksini topdi va kelajakda (1900 yil 29 iyun) uning nomi bilan ataluvchi jamg`armaning ta’sis etilishiga asos yaratib berdi. alfred nobelning etuk shaxs va buyuk olim ekanlagini aniq tasavvur qilishimiz uchun uning qoldirgan vasiyati bilan tanishishni ma’qul ko’rdik.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buyuk kashfiyot egalari. nobel mukofoti sovrindorlar"

1459742605_64176.doc buyuk kashfiyot egalari. nobel mukofoti sovrindorlar insoniyatning uzoq yillik rivojlanish tarixi fan va jamiyat o’rtasida murakkab munosabotlar va bir biri bilan juda qattiq o’zaro bog`lanishning mavjudligini ko’rsatadi. ilgarilari fan insoniyat taraqqiy etishida jamiyatning kundalik xayotida unchalik katta qiziqish uyg`otmagan. buyuk kashfiyotlargina onda-sonda katta universitetlarda salgina bo’lsada ilm fanga, shu jumladan fizika va astronomiyaga qiziqishni uyg`otar, keyin esa yana ilgarigi hol davom etardi. qadimiy grestiyaning mashhur sarkardasi aleksandr makedonskiy (eramizgacha 356-323 yil) hukumat boshida bo’lgan davrda ellinizm eppoxasini asoschisi sifatida hamda grek madaniyatini dunyoga tarqatish maqsadida har bir bostirib olgan hududlarda o’z davriga mos “i...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "buyuk kashfiyot egalari. nobel mukofoti sovrindorlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buyuk kashfiyot egalari. nobel … DOC Бесплатная загрузка Telegram