turkiya respublikasi

DOC 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1449939937_62556.doc turkiya respublikasi · geografik o‘rni va chegaralari. · geografik o‘rni va chegaralari. · tabiiy sharoiti va resurslari. · tarixi. · davlat tuzumi va siyosiy partiyalari · aholisi va mehnat resurslari. · xo‘jaligiga umumiy ta’rif. · sanoati. · qishloq xo‘jaligi. · transporti. · tashqi iqtisodiy aloqalari. · turkiya o‘zbekiston munosabatlari. · iqtisodiy rayonlari. tayanch so‘z va iboralar: yassi tog‘lik; tekislik; pasttekislik; ko‘rfaz; allyuviy; plato; qora tuproq; o‘rta dengiz iqlimi; aholi; aholining tabiiy o‘sishi; urbanizatsiya; metallurgiya; tog‘-kon sanoati; yengil sanoat; ekstensiv xo‘jalik; tranzit. geografik o‘rni va chegaralari. turkiya hududi dunyoning ikki qismida: yevropa va osiyoda joylashgan mamlakatlardan biri hisoblanadi. uning asosiy qismi anatoliya (hamma maydonning 97%) osiyoda joylashgan, shuning uchun turkiya odatda yaqin va o‘rta sharq mamlakatlari guruhiga kiritiladi. yevropa qismi-bu eng cheka bo‘lqon yarimorolining janubiy-sharqida joylashgan (3%). turkiyaning geografik o‘rni yevropani osiyo bilan qora dengiz bo‘yi mamlakatlarini o‘rta dengiz bilan birlashtiruvchi muhim chorrahalar yo‘lida joylashganligi bilan xarakterlanadi. marmar dengizi, bosfor …

sining umumiy uzunligi 2627 km, sohilbo‘yi uzunligi 7200 km, mamlakatning umumiy maydoni 779,452 km2 (quruqlik maydoni -770760 km2). turkiya respublikasining poytaxti – ankara. u nato a’zosi. tabiiy sharoiti va resurslari. relyefi. turkiya to‘g‘li mamlakat. ularning dengiz sathidan o‘rtacha balandligi 1000 m. uni maydonining katta qismini anatoliya yassi tog‘ligi tashkil qiladi, shimolda pontiya tog‘lari, janubda esa tavr tog‘lari ko‘tarilib boradi. bu esa uni dehqonchilik qilish imkonini cheklaydi. pontiya tog‘ligi 1000 km masofada qora dengiz sohiliga parallel cho‘zilgan. sharqda ular kavkaz chegaralarigacha, g‘arbda sakarya daryosi tekisligiga yetib boradi. pontiya tog‘lari uzliksiz zanjir hosil qilmaydi va u chuqur tog‘ oralig‘i vodiylari bilan yoki sohilbo‘yiga parallel cho‘zilgan bir qancha botiqlar zanjiri bilan ajraladi. shimolda pontiya tog‘lari qora dengiz tomon pasayib boradi, 5-10 km li tor sohilbo‘yi palasasi qoldiradi. faqat qizil irmak, yashil-irmak va sakarya daryolari bo‘yida sohilbo‘yi tekisligi 50-60 km gacha kengayadi. pontiya to‘g‘larining o‘rtacha balandligi 2500 m, tog‘ tizmasining sharqiy qismida balandlik ortib …

fining alp tipi bilan ajralib turadi. bu yerdagi tizmalarning balandligi 3000 metrdan oshadi. g‘arbda va janubi-g‘arbda markaziy tavr o‘rta dengiz sohiliga yaqin keladi, dengizga keskin pasayadi. faqat ba`zi bir joylarda tor allyuvial tekisliklar bor, bu anamura, alanie, silifke va finike rayonida kuzatiladi. mersin shahrida tog‘lar shimoli- sharqqa keskin burilib, o‘zidan janubda keng alluvial adan tekisligini qoldiradi. adan tekisligining janubi-g‘arbiy dengiz bo‘yi qismi chukorova, shimoli-sharqiy qismi yukariva deb nomlanadi. tavrning shimoli- sharqiy davomi binbonga va taxtali tizmalari bilan band, yana antitavr nomi bilan mashur. bu tizmalar janubi- g‘arbdan shimoli-sharqqa tomon pasayib, uzunyayla yassi tog‘i bilan tutashadi. sharqiy tavr janubda murat daryosidan va van ko‘lidan mamlakatning sharqiy chegarasigacha cho‘zilgan. sharqiy qismi ancha baland, bu yerda tog‘ cho‘qqilari 4000 metrga yaqin keladi. tizma chuqur evfrat va tigr daryolari daralari bilan ajralgan. bu muhim aloqa yo‘li hisoblanadi. sharqiy tavrdan janubda diyarbakir botig‘i joylashgan. tog‘lar oralig‘idagi anatoliya yassi tog‘ligi ichki va sharqiy anatoliyaga bo‘linadi. ichki …

‘rtacha 1500 dan 2000 metrgacha. tog‘lar orasida chuqur botiqlar bor. armaniston chegarasiga yaqin katta ararat tizmasi ko‘tarilib boradi. bu yerda turkiyaning eng baland nuqtasi 5165 m. katta ararat bilan bir qatorda kichik ararat ko‘tarilib boradi. (3925 m). sharqiy anatoliyada 1720 metr balandlikda tog‘lar bilan o‘ralgan van ko‘li joylashgan. marmar dengizi janubiy sohilida tekisliklar zanjiri cho‘zilgan. chuchuk ko‘llar: apolont, iznuk, manyas, sapandja joylashgan. foydali qazilmalari. turkiya tabiiy resurslaridan turli xil foydali qazilmalarning katta zahirasi aniqlangan. foydali qazilmalardan toshko‘mir va qo‘ng‘ir, ko‘mir, neft, turli ruda qazilmalari: temir, go‘rg‘oshin, rux, magniy, simob, surma, molibden bor. xrom zahirasi bo‘yicha ikkinchi o‘rinni egallaydi. bu yerda boy volfram va mis konlari mavjud. norida qazilmalardan selitra, oltingugurt, marmar, dengiz ko‘pigi, osh tuzi bor. tuz ko‘li turkiyaning tabiiy tuz bilan ta`minlaydi. turkiya tabiiy xaritasi iqlimi va ichki suvalri. turkiyaning tog‘li relyefi iqlimining xilma-xilligiga sabab bo‘lgan. mamlakat hududi subtropik iqlim mintaqasida joylashgan. biroq tog‘li relyef va havo massalarining juda …

ing g‘arbiy rayonlarida yog‘in kam – 700-800 mm. pontiya tog‘larining janubiy yonbag‘ri sharqiy shamollarga ro‘para yonbag‘rlariga nisbatan quruqligi bilan farq qiladi. sharqiy yonbag‘rlardagi kuchli yog‘inlar yilning hamma mavsumida mamlakatda hukmronlik qiluvchi shimoli-g‘arbiy shamollarini olib keladi. egey dengizining bir muncha keng sohili va tor o‘rta dengiz sohilbo‘yi tipik o‘rta dengiz iqlimi bilan farq qiladi. uning uchun issiq, quruq yoz va iliq yomg‘irli qish xosdir. eng issiq oyning o‘rtacha harorati adanada +28ºc, eng sovuq oyning o‘rtalarida +10ºc ga yetadi. sharqiy, tog‘li rayonlarida yoz salqin, qishda muzlaydi. egey dengizi sohiliga bir yilda tushadigan yog‘in miqdori 500-800 mm, tavrning g‘arbiy qismiga 1000-1500 mm, sharqiy qismiga 500 mm gacha tushadi. g‘arbiy anatoliyaning shimoliy qismi marmar dengizi ta’sirida bo‘lib (suvning yuqori qismining harorati yozda +25ºc, qishda +8ºc), qishloq xo‘jaligi uchun qulay iqlim sharoiti yaratadi. marmar dengizi sohili va orollar istambul aholisining sevimli dam olish joyidir. bahorda qora dengiz bo‘yi hali salqin bo‘lsa, marmar dengizida cho‘milish mumkin. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "turkiya respublikasi"

1449939937_62556.doc turkiya respublikasi · geografik o‘rni va chegaralari. · geografik o‘rni va chegaralari. · tabiiy sharoiti va resurslari. · tarixi. · davlat tuzumi va siyosiy partiyalari · aholisi va mehnat resurslari. · xo‘jaligiga umumiy ta’rif. · sanoati. · qishloq xo‘jaligi. · transporti. · tashqi iqtisodiy aloqalari. · turkiya o‘zbekiston munosabatlari. · iqtisodiy rayonlari. tayanch so‘z va iboralar: yassi tog‘lik; tekislik; pasttekislik; ko‘rfaz; allyuviy; plato; qora tuproq; o‘rta dengiz iqlimi; aholi; aholining tabiiy o‘sishi; urbanizatsiya; metallurgiya; tog‘-kon sanoati; yengil sanoat; ekstensiv xo‘jalik; tranzit. geografik o‘rni va chegaralari. turkiya hududi dunyoning ikki qismida: yevropa va osiyoda joylashgan mamlakatlardan biri hisoblanadi. uning asosiy qismi anatoliya...

DOC format, 1.3 MB. To download "turkiya respublikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: turkiya respublikasi DOC Free download Telegram