turlifoizlar va qishloqxo‘jalik masalalari

PPTX 17 pages 137.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 137.3 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

turli foizlarni hisoblash va ularni qishloq xo’jalik masalalarini yechishga qo’llanilishi. . 2-mavzu; turli foizlarni hisoblash va ularning qishloq xo`jalik masalalarini yechishga qo`llanilishi reja: oddiy foizli jamg’armalarni hisoblash. murakkab foizli jamg’arma. o’rtacha o’sish sur’atini aniqlash. qimmatbaho qog’ozlarning baho qiytmatini aniqlash. xo’jalikning uzoq muddatli qarzini to’lash. chegirib qolinadigan mablag’ni (amartizasiya fondini) hisoblash. qishloq xo’jalik ekinlarining turli ekish sxemalari. a haqiqiy sonning yuzdan bir ulushi (bo’lagi) 1 foizi bo’ladi. masalan 8%=0,08, 45%=0,45, 100%=1, 160%=1,6. oddiy foizlar bilan bog’liq masalalar quyidagi proporsiya shaklida yechiladi: a - 100% b - c % a,b,c xaqiqiy sonlar noldan farqli bo’lganda, nisbatlari proporsional bo’ladi ya’ni a sonni b ulushiga nisbati, ularni mos foizlari nisbatiga teng bo’ladi a/b=100/c , ac=100b (1) oxirgi tenglikdan ixtiyoriy ikkitasi ma’lum bo’lsa, uchinchi miqdorni topish mumkin. misol 1. agar paxtadan 34 % tola chiqsa, 1200 t paxtadan qancha tola chiqadi? yechish: a 1200t, c=34% bo’lganligidan 1200 -100% b - 34% b=ac/100=1200x34/100=12x34=408t. a - so’mning …

2 / 17

n=4, r10%, an=14000 so’m (2) formulaga asosan boshlang’ich pul miqdori a=ap/(1+nr/100)=14000/(1+4x10/100)=14000/1,4=10000 so’m. misol 7. 5000 so’m pul, oyiga 12 % li oddiy jamg’armada necha oydan keyin 8000 so’m bo’ladi? yechish: ap=8000 so’m, a 5000 so’m, r12% (2) formulaga asosan n=(ap-a)x100/(ar) =(8000-5000))/(50x12)=3000:600=5 oydan keyin. murakkab foizli jamg’arma. agar jamg’arma boshlang’ich pul miqdoriga emas, balki har oylik (yillik) o’sish foiziga nisbatan olinsa, murakkab foizli jamg’arma hosil bo’ladi va u quyidagi formula bilan hisoblanadi( 8 ,9): кn=к ( 1+ p /100)n (3) bu erda к boshlang’ich pul miqdori, p- ma’lum bir muddatda o’sish foizi, n muddat (oy, yil),кn n -muddatdan keyingi jamg’arma miqdori, r=1+ p/100. misol 8: 10000 so’m ,20%li murakkab jamg’armada 5 oydan keyin qancha bo’ladi? yechish: к=10000 so’m, r=20%, p=5 (3) formulaga asosan к5=к (1+r/100)5=10000 (1+20/100)5=10000x1,25=10000x2,48832=24883,2 so’m bo’ladi.oddiy foizli jamg’arma hisoblangan misol 5 bilan toqqoslasak,murakkab foizli jamg’armada 4883,2 so’m ko’p bo’lishini ko’ramiz. misol 9: uch oydan keyin 10 % li murakkab …

3 / 17

kda beriladigan puldan, qo’ldagi naqd pul qimmatliroq hisoblanadi. shu sababli ham m=(1+i)n shaklida kelajakda beriladigan pul miqdori, n-hozirgi vaqtidagi pul miqdori orqali aniqlanadi. bu erda iqr/100, r qo’yilgan pulni boshlang’ich % sharti. bir yildan keyingi pul n=m/(1+i) qiytmatga ega bo’ladi. masalan: qimmatbaho qog’ozni o’rtacha o’sish foizi 10% bo’lsin. bir yildan keyingi qimmati m=1000 so’m bo’ladigan bo’lsa, qimmatbaho qog’ozni bugun n=m/(1+i)=1000/1,1=909,09 so’mga sotib olishi mumkin. agar qimmatbaho qog’oz 2 yildan keyin 1000 so’m qiytmatga ega bo’ladigan bo’lsa, uni bugungi kunda n=m/(1+i)2=1000/1,12 826,45 so’mga sotib olish mumkin. xuddi shunday n yildan keyin m so’m bo’ladigan qimmatbaho qog’ozni bugun n=m/(1+i)n so’mga sotib oladi. natijada t yildan keyingi qimmatbaho qog’ozni bahosi n=c1/(1+i)+c2/(1+i)2+...+ct/(1+i)t (4) yuqoridagidan farqli ba’zi qimmatbaho, qog’oz egalari ma’lum bir davr oraligida uning r foiz qiymatini olib turadi .faraz qilaylik n yildan keyin qiymati to’lanadigan qimmatbaho qog’oz egasi, har yili a so’m ya’ni r foiz tayin bir miqdorda pul olib tursa, hozirgi vaqtdagi …

4 / 17

yidagi tenglik bajarilishi kerak. к =rv+rv2+...+rvn=r(v+v2+...+vn) (6) (v<1 bo’lganligidan) geometrik progressiyaning hadlar yig’indisini topish formulasiga asosan к=r((v(vn-1)/(v-1)). bundan r=k(1-v)/(v(1-vn)) (7) qarzdan qutilish uchun har yili to’lab borilishi lozim bo’lgan badal miqdori (7) bilan topiladi. misol 12. agar к =1000000 so’m qarz, 4 yil muddatga r25% shartda olingan bo’lsa, qarzdan qutilish uchun yillik to’lov badalini toping. уеchish. к =1000000 so’m, (r/100) =0.25 , p=4, v =(1/(1+p) =(1/1.25) =0.8 (7)formulaga asosan r =(k(1-v)/v(1-v4) to’lov badali r =(1000000(1-0.8)/(0.85(1-(0.85)4)) =(200000)/(0.5904) =338753.38 so’m ekanligi kelib chiqadi. chegirib qolinadigan mablag’ni (amartizasiya fondini) hisoblash chegirilib qolinadigan mablag’ni hisoblashda chiziqli usul. aytaylik ishlab chiqarish vositalarining boshlang’ich bahosi к0, uni n vaqt (yil yoki oy) o’tishi bilan ishlab chiqarish vositalarining eskirishi natijasida bahosi кp so’m bo’lsin. в-bir yillik o’rtacha chegirib qolinadigan pul miqdori b=(к0-кp)/n bo’ladi. bundan i-chi yilning oxirida ishlab chiqarish vositalarining bahosi quyidagicha bo’ladi: кi=к0-ib (8) natijada chegirib qolinadigan mablag’ miqdori quyidagi formula bilan hisoblanadi si=ib (9) misol …

5 / 17

rdan foydalanib, qishloq xo’jalik korxonasini uzoq muddatli qarzini yillik to’lash badalini, texnika vositalarining amartizasiya fondlarini bevosita hisoblash mumkin. qishloq xo’jalik ekinlarining turli ekish sxemalari bo’yicha ko’chatlar sonini va ma’lum bir ko’chatlar uchun zarur bo’lgan yer maydonini aniqlash. qishloq xo’jalik ekinlarini ekish sxemalari bo’yicha ko’chat miqdorini yoki ko’chat miqdori ma’lum bo’lganda shu ko’chatlarni ekish uchun zarur bo’ladigan уer maydoni aniqlash masalalarini qisqacha o’rganamiz. paxta asosan er sharoitiga qarab turli sxemada ekiladi, shulardan ikki holni qaraymiz: a)90 x 10 b)60 x15 masalan : a)90 x 10= 900 sm2 10 ta go’zaning oziqlanish maydoni bo’lsa, 1ga =10000m2=100000000 sm2 = 10 8 sm2 bo’lganligidan 1 ga maydonda o’rtacha 100000000: 900 sm2 =111111 dona g’o’za bo’ladi ya’ni taxminan  111100 dona b) xuddi shunday usul bilan a x b sxemada paxta ekilsa 100000000: (aб)dan o’rtacha 1 ga maydonda qancha g’o’za ko’chati bo’lishi aniqlanadi. s)piyoz, sabzi asosan (50+10+10)x8:3 ,  (50+10+10)x7:3 sxemada ekiladi. 1 ga =100 …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turlifoizlar va qishloqxo‘jalik masalalari"

turli foizlarni hisoblash va ularni qishloq xo’jalik masalalarini yechishga qo’llanilishi. . 2-mavzu; turli foizlarni hisoblash va ularning qishloq xo`jalik masalalarini yechishga qo`llanilishi reja: oddiy foizli jamg’armalarni hisoblash. murakkab foizli jamg’arma. o’rtacha o’sish sur’atini aniqlash. qimmatbaho qog’ozlarning baho qiytmatini aniqlash. xo’jalikning uzoq muddatli qarzini to’lash. chegirib qolinadigan mablag’ni (amartizasiya fondini) hisoblash. qishloq xo’jalik ekinlarining turli ekish sxemalari. a haqiqiy sonning yuzdan bir ulushi (bo’lagi) 1 foizi bo’ladi. masalan 8%=0,08, 45%=0,45, 100%=1, 160%=1,6. oddiy foizlar bilan bog’liq masalalar quyidagi proporsiya shaklida yechiladi: a - 100% b - c % a,b,c xaqiqiy sonlar noldan farqli bo’lganda, nisbatlari proporsional bo’ladi ya’n...

This file contains 17 pages in PPTX format (137.3 KB). To download "turlifoizlar va qishloqxo‘jalik masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: turlifoizlar va qishloqxo‘jalik… PPTX 17 pages Free download Telegram