tibbiyprofilaktika ishi rimkalendari

PPTX 15 pages 247.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 247.3 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali tibbiy profilaktika ssb va xorijiy talabalar fakulteti “tibbiy profilaktika ishi” yo’nalishi 154-b guruh talabasi to’libayeva dilrabo baxromjonovna toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali tibbiy profilaktika ssb va xorijiy talabalar fakulteti “tibbiy profilaktika ishi” yo’nalishi 154-b guruh talabasi to’libayeva dilrabo baxromjonovna mavzu:rim kalendari reja: 1.kalendarlar va ularning turlari 2.rim kalendarining kelib chiqishi 3.qadimgi grek kalendarlari 4.qadimgi rim kalendari. biz tanishib o‘tgan vaqt birligi sutka katta davrlarni o'lchash uchun kichiklik qiladi. katta davrlarni o‘lchash ucluin sutkani ishlatadigan bo'lsak, juda katta sonlarni ifodalashga to'g‘ri keladi. vaqt birligi sutkani 10 baravar kattalashtirib ishlatish mumkin. lekin qadim zamonlardan beri insoniyat katta vaqt oralig‘ini o’lchashda sutkadan tashqari hafta, oy va yildan fovdalanib keladi. vaqtning katta oraliqlari o’lchash birligi tabiiy birlik - yil deb yerning quyosh atrofida bir marta to‘la aylanib chiqish davri qabul qilingan. ammo yil sutkalar hilan butun son orqali ifodalanmaydi, ya'ni sutka va yil karrali emas. quyosh o'zining ko‘rinma harakati …

2 / 15

$-oylar) va olti oy 30 kundan iborat bo'lgan. yil bahorgi tengkunlikdan boshlangan. «romul yili»ni astronomik vilga tenglashtirish maqsadida o'ninchi oyning oxiriga qo'shimcha kunlarni qo'shganlar. eramizdan avvalgi viii asrning oxirlariga kelib to'rtta kalendar oylariga nom berildi. yilning birinchi ovi «martius», ikkinchi oy «aprilis», uchinchi oy «mayus», to'rtinchi oy «yunius» deb ataldi. mazkur kalendar sinodik oy yiliga mos kelmasdi, lekin u quyosh kalendari ham emasdi. eramizdan avvalgi vii asrda kalendar islohoti o'tkaziladi. bu islohotni yarim afsonaviy shaxs rim podshosi numa pompiliy boshladi. u bir yilda kunlarning sonini 355 ga, oylarning sonini 12 ga yetkazdi. n'uma pompiliy islohoti natijasida qo'shimcha yangi ikki oy paydo bo'lib, yanuarus va februaris nomini oldi. kalendarda 7 oy 29, 4 oy 31, bitta oy «februarius» 23 sutkadan iborat bo'ldi. «februarius» oyiga har yili 5 kun qo'shiladigan bo'ldi. islohotlar natijasida «numa yili» astronomik bir oy \ il ¡dan bir sutka ortiq, tropik yildan esa 10,5 sutka qisqa edi. shuningdek, …$

3 / 15

ferbuane» so‘zi «tozalanmoq», «poklanmoq» llegan ma'nolarni bildiradi. yilning oxirida ular poklanish marosimini o'tkazganlar. fevral oyi oxiriga qo'shimcha kunlarni qo‘shganlar (masalan, fevral 23+5)'. eramizdan avvalgi vi asrda rimliklar mazkur oy kalendarini oy- quyosh kalendariga aylantirishga urinib ko‘rdilar. buning uchun ular inlerkalatsiya sistemasidan (qo‘shimcha oylarni qo‘shish) foydalandilar. qadimgi rim kalendariga har ikki yilda 20 kunlik qo‘shimcha oyni qildilar. bu oy «marsedonius» - marsedoniv oyi nomini oldi. juft raqamlarni baxtsizlik ramzi hisoblangan rimliklar marsedoniy oyini ? f 24 «februarius»ning o'rtasiga joylashtirdilar. mazkur islohotdan «o’ng kalendar yili 365 kunni [(355 4- 355 + 20) :2 = 365] tashkil qildi va niai ning yili ham misr «daydi» yiliga teng bo’lib qoldi (tropik yildan chorak sutka qisqa edi). marsedoniy oyining joriy qilinishi qadimgi rim kalendarlari tarixida kalta ahamiyat kasb etdi. rim kalendari oy-quyosh kalendari hisoblandi. nal ijada yilning va oyning boshlanishi yangi oy chiqishiga to'g'ri kelmay qoldi. bu esa, yana kalendar islohotiga zarurat tug’ilganini bildirardi. eramizdan …

4 / 15

imgi rimda yangi sutka kechki soat 6 dan hisoblangan. sutkalar ikki qismga: haqiqiy kechasi va haqiqiy kunduzi (har biri 12 soatdan)ga bo'lingan. rim kalendarida kunlarni ham o‘ziga xos hisoblaganlar. oylardagi kunlarning zamonaviy kalendarlardagidek tartib raqami bo‘lmagan.oylar asosiy 3 «tayanch kunga» bo’lingan bo‘lib, kalendalar, nonelar, idlar deb atalgan. har bir oyning birinchi «tayanch kuni» kalenda (calendae) deb atalib, u lotincha «e’lon qilmoq», «bildirmoq» degan ma’nolarni bildiradi. har oyning boshida pontifiklar xalq yig’inini e'lon qilgan. shuningdek, bu davrda xalqqa yangi oy ko‘ringan vaqt e’lon qilinib turilgan. ikkinchi «tayanch kun» none2. martius, mayus, kvintilis, oktober oylarining yettinchi kuni va qolgan bosbqa oylarning beshinchi kuni none deb atalgan. none — taxminan oyning birinchi choragi ko’ringan kundan boshlangan. rim imperatori yuliy sezar (er.avv. 100-44) eramizdan avvalgi 46-yilda kalendar islohotini o‘tkazdi. yuliy sezar ungacha misrda bo‘lganida mahalliy kalendar uni qiziqtirib qo‘ygandi. yangi kalendarni tuzishda aleksandriyalik astronom sozigen faol qatnashadi. kalendar islohotchilari oldiga misr «daydi kalendari»ni tugatib, …

5 / 15

tibbiyprofilaktika ishi rimkalendari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyprofilaktika ishi rimkalendari"

toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali tibbiy profilaktika ssb va xorijiy talabalar fakulteti “tibbiy profilaktika ishi” yo’nalishi 154-b guruh talabasi to’libayeva dilrabo baxromjonovna toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali tibbiy profilaktika ssb va xorijiy talabalar fakulteti “tibbiy profilaktika ishi” yo’nalishi 154-b guruh talabasi to’libayeva dilrabo baxromjonovna mavzu:rim kalendari reja: 1.kalendarlar va ularning turlari 2.rim kalendarining kelib chiqishi 3.qadimgi grek kalendarlari 4.qadimgi rim kalendari. biz tanishib o‘tgan vaqt birligi sutka katta davrlarni o'lchash uchun kichiklik qiladi. katta davrlarni o‘lchash ucluin sutkani ishlatadigan bo'lsak, juda katta sonlarni ifodalashga to'g‘ri keladi. vaqt birligi sutkani 10 baravar kattalashtirib ishlatish mumkin. l...

This file contains 15 pages in PPTX format (247.3 KB). To download "tibbiyprofilaktika ishi rimkalendari", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyprofilaktika ishi rimkale… PPTX 15 pages Free download Telegram