matematika fanlari tarixi

PPTX 33 pages 259.7 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 259.7 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mavzu: amaliy matematika fanining nazariy asoslari mavzu: boshlang‘ich funksiya va integral hisob 1 режа: mamlakatimizda matematika fanlarining yangi tarixi zamonaviy amaliy matematika. amaliy matematika fanining predmeti, maqsad va vazifalari iqtisodiy kategoriyaga kiruvchi foiz tushunchasi hamda foizlarni hisoblash va ulardan iqtisodiy va statistik hisoblash masalalarida foydalanish murakkab foizlarni hisoblash masalalari bugun yurtimizda chuqur tarixiy asosga ega va zamonaviy taraqqiyot uchun juda muhim fanlardan biri bо‘lgan matematikaga katta e’tibor qaratilmoqda. prezidentimizning 2019 yil 9 iyuldagi “matematika ta’limi va fanlarini yanada rivojlantirishni davlat tomonidan qо‘llab quvvatlash tо‘g‘risida”gi qarori orqali matematika fanlari va ta’limini rivojlantirish, xalqaro standartlarga moslashtirish uchun mavjud muammolarni bartaraf etish tizimi yaratib berildi. matematika fanining biologiya, fizika, kimyo, muhandislik, tibbiyot, iqtisodiyot va boshqa soha-larda qо‘llanish doirasi juda kengdir. zamonaviy matematika boshqa fanlarga kirib borish intensivligi bilan ajralib turadi, ko'p jihatdan bu jarayon matematikaning bir qator mustaqillarga bo'linishi tufayli sodir bo'ladi. matematika tili universal bo'lib, bu atrofimizdagi turli xil dunyoviy qonunlarning universalligining …

2 / 33

optimallashtirish masalalarida qo'lla-nilishi, differensial tenglamalar, ehtimollar naza-riyasi va matematik statistika hamda ekonometrika kiradi. аmaliy matematikaning iqtisoddagi eng zamonaviy bo'limi - bu ekonometrikadir. zamonaviy davrning turli xil xususiyatlari orasida bitta o'ziga xos xususiyatni ajratib ko'rsatish mumkin - bu universal matematika-lashtirishdir. bugungi kunga kelib, matematik hisob-kitoblar bilim va ilmiy fanlarning eng xilma-xil sohalariga mustahkam kirib bordi. endilikda yangi texnologiya namunalarini yaratish, bino va inshootlar qurish, iqtisodiyot, boshqaruv va inson faoliyatining boshqa sohalarini matematik modellar va ularni hisoblash usullaridan foydalanmasdan tasavvur etib bo‘lmaydi. oliy о‘quv yurtlarida ta’lim jarayonini takomillashtirish, bо‘lajak mutaxassislarning sifat kо‘rsatkichlarni yaxshilishda asosiy omillardan biri hisoblanadi. matematika fanlarini о‘qitishdan asosiy maqsad, talabalarni mantiqan tо‘g‘ri fikr yuritishga о‘rgatish bilan bir qatorda, ularni kelajakda о‘z ish faoliyatlarida uchraydigan amaliy masalalarni yechish usullarini ham о‘rgatishdan iboratdir. umuman о‘qitilayotgan har-bir fan, oliy о‘quv dargohi tayyorlayotgan mutaxasisning sifat kо‘rsatkichini yaxshilashga qaratilishi zarurdir. fanning maqsadi bо‘lajak mutaxassis-larda asosiy matematik tayyorgarlikni ta’min-lash, matematik analiz asoslari, chiziqli algebra elemenlari, …

3 / 33

larni yechishni о‘rgatishdan iborat. fanni o‘rganish natijasida talaba o‘z faoliyati sohasida foydalanish ko‘nikmasini shakllantirishi, iqtisodiy kasbiy masalalarni yechishda ishtirok etishga tayyor bo’lishi, o‘quv materialini bilishi, standart dastur asosida iqtisodiy- matematik masalalarni kompyuterda yechish malakalarini egallashi kerak. amaliy matematika matematikaning asosiy bo‘limlaridan biri bo‘lib, algoritmlarni yaratish, asoslash va ularni fan, texnika va ijtimoiy-iqtisodiy amaliyotning turli sohalari, jumladan, qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti sohasidagi masalalarni yechishda qo‘l-lashni o‘z ichiga oladi. amaliy matematika xalq xo‘jaligining turli sohalarda matematik usullarni qo'llashdir. demak, amaliy matematika matematika fani va maxsus bilimlarning birikmasidir. "amaliy matematika" atamasi matematik modellarni shakllantirish orqali amaliy masalalar ustida ishlaydigan professional mutaxassislikni ham tavsiflaydi. ilm-fan va texnikada ham, boshqa sohalarda ham matematik modellashtirish usullariga qiziqish-ning sezilarli darajada oshishiga yordam beradigan yana bir muhim omilni qayd etishimiz mumkin - bu kompyuter texnologiyalarining rivojlanishi va keng qo'llanilishi. kompyuterda amalga oshirilgan modellar yordamida yangi hodisalarni o'rganish, murakkab tizimlarni tahlil qilish va loyihalashning deyarli barcha muammolarini hal qilish, eng …

4 / 33

a ko'plab hisoblash ishlari bo'lmagan usullar kerak bo'ladi. hisoblash usullari va texnikasini qo'llashdan oldin qo'yilgan masalani matematik tilda tasvirlash kerak, ya'ni o'rganilayotgan jarayonni tavsiflovchi miqdorlar o'rtasidagi bog'liqliklarni tenglamalar va ularning tizimlari yordamida, kо‘p hollarda esa boshqa matematik tuzilmalar yordamida ifodalash kerak bо‘ladi. bunday tavsif odatda jarayonning matema-tik modeli deb ataladi. ko'rib turganingizdek, zamonaviy amaliy matematika matematik usullar va kompyuter texnikasidan foydalanish bilan bog'liq keng ko'lamli masalalarni qamrab oladi. biroq, o'rganilayotgan jarayonlarni miqdoriy tavsiflash va tahlil qilish uchun matematik usullardan foydalanish hisoblash usullari va texnikalaridan foydalanishga qaraganda ancha katta ahamiyatga ega. haqiqiy jarayonlarning matematik modelini qurish va tahlil qilish uchun matematik usullardan foydalanish birinchi navbatda ularni matematiklashtirish imko-niyatini belgilaydi. matematikani amaliyotda samarali qo‘llash va uning usullaridan to‘g‘ri foydalanish uchun matematikaning nazariy asoslarini, tadqiqotda qo‘llaniladigan matematik apparatni bilish, xulosalar qilish va amaliy tavsiyalarni to‘g‘ri shakllantira olish zarurdir. bizningcha, iqtisodiy amaliy masalalarni yechishdan oldin talabalarga sonlarning foiz nisbatini topish, berilgan sonning foizlarini va …

5 / 33

x olinadi, lekin agar x soni 10% ga oshirilsa va natijani 10% ga kamaytirilsa, natijada biz x emas, balki 0,99x ni olamiz. bu uz navbatida nomuvofiqlik paydo bо‘lishiga olib keldi. iqtisodiy ma’nodagi foiz qo’yilgan vazifa-ning bajarilishi darajasini tavsiflaydi. a haqiqiy sonning yuzdan bir ulushi (bo‘la-gi) bir foiz deyiladi. masalan, a soninig 8% 0,08 ∙a ga, 45% esa 0,45∙ a ga teng bo‘ladi. boshqacha aytganda, o’nli kasr bilan foiz orasida quyidagicha bog’lanish mavjud: 1% = 0,01; 15% = 0,15; 120%= 1,2. umumiy holda oddiy foiz masalalari quyida-gicha yechiladi: a - 100% b - c % a, b haqiqiy sonlar noldan farqli bo‘lganda, nisbatlari proporsional bo‘ladi, ya’ni a sonning b ulushiga nisbati, ularning mos foizlari nisbatiga teng bo‘ladi: , oxirgi tenglikdan ixtiyoriy ikkitasi ma’lum bo‘lsa, uchinchi miqdorni topish mumkin. misol: agar paxtadan 34% tola chiqsa, 1200 tonna paxtadan qancha tonna tola chiqadi? yechish: a1200 t. 100 % ni, c =34% ni toppish …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematika fanlari tarixi"

mavzu: amaliy matematika fanining nazariy asoslari mavzu: boshlang‘ich funksiya va integral hisob 1 режа: mamlakatimizda matematika fanlarining yangi tarixi zamonaviy amaliy matematika. amaliy matematika fanining predmeti, maqsad va vazifalari iqtisodiy kategoriyaga kiruvchi foiz tushunchasi hamda foizlarni hisoblash va ulardan iqtisodiy va statistik hisoblash masalalarida foydalanish murakkab foizlarni hisoblash masalalari bugun yurtimizda chuqur tarixiy asosga ega va zamonaviy taraqqiyot uchun juda muhim fanlardan biri bо‘lgan matematikaga katta e’tibor qaratilmoqda. prezidentimizning 2019 yil 9 iyuldagi “matematika ta’limi va fanlarini yanada rivojlantirishni davlat tomonidan qо‘llab quvvatlash tо‘g‘risida”gi qarori orqali matematika fanlari va ta’limini rivojlantirish, xalqaro standar...

This file contains 33 pages in PPTX format (259.7 KB). To download "matematika fanlari tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: matematika fanlari tarixi PPTX 33 pages Free download Telegram