"moliyaviy matematika: foizlar"

DOC 14 pages 450.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 450.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

5-mavzu. “moliyaviy matematika” fanining asoslari. foizlar 5.1. oddiy, murakkab va uzluksiz foizlarda jamg'arish 5.2. matematik diskontirlash 5.3. hisob va foiz stavkalarining ekvivalentligi 5.1. oddiy, murakkab va uzluksiz foizlarda jamg'arish biznesning oltin qoidasi: bugun olingan pul miqdori, ertangi olinadigan pul miqdoridan ko'p. buning sababi har qanday pup miqdori bugun investitsiya qilinsa, kelajakda u foyda keltiradi. o'z navbatida olingan foyda esa reinvestirlanadi va hokazo. “vaqt bu puldir” (time is money) aforizmi hozirgi moliyaviy miqdorlar tahlilining mazmunini tashkil etadi. har qanday moliyaviy operatsiya, investitsion loyiha yoki tijorat kelishuvlari bir qancha shartlar bajarilishini talab qiladi va bu operatsiyada qatnashuvchi tomonlarning roziligi bilan amalga oshiriladi. bu shartlarga quyidagi miqdoriy kattaliklar kiradi: pul mablag'lari, vaqt parametrlari, protsent stavkalari, hisob stavkalari va boshqa qo'shimcha kattaliklar. sanab o'tilgan har bir kattalik turli ko'rinishlarda tasavvur qilinishi mumkin. masalan, to'lovlar bir marotabali yoki ko'p marotabali, vaqt bo'yicha o'zgarmas yoki o'zgaruvchi bo'lishi mumkin. protsent stavkalarining turli ko'rinishlari va ustama protsent to'lashning …

2 / 14

iy tahlil turli masalalarni echishga qaratilgan. bu masalalarni ikkita katta guruhga ajratish mumkin: an'anaviy yoki “klassik” va yangi noan'anaviy, ularning qo'yilishi va uzluksiz ishlab chiqilishi keyingi ikki-uch o'n yilliklarda kuzatilmoqda. miqdoriy moliyaviy tahlil aniqlik va noaniqlik shartlarida qo'llaniladi. birinchi holda tahlil uchun berilganlar oldindan ma'lum va fiksirlangan deb hisoblanadi. masalan, odatdagi obligatsiyani chiqarishda barcha parametrlar – muddat, kuponli daromadlilik, sotib olish tartibi kabi parametrlar kelishib olinadi. pul o'sishi, protsent stavkasining darajasi, valyuta kursi tebranishining noaniqligi tahlilni qiyinlashtiradi. moliyaviy matematika qanday predmet ekanligini oson anglash maqsadida quyidagi oddiy masalaning qo'yilishiga doir misol keltiramiz. faraz qilaylik, d mln. so'm miqdoridagi investitsiyadan quyidagicha mablag' keladigan bo'lsin: 3 oydan so'ng a mln. so'm, 8 oydan so'ng v mln. so'm va ikki yil mobaynida har oyda s mln. so'm. investitsiyaning daromadliligi yillik murakkab protsent stavkasi bo'yicha qanday bo'ladi? moliyaviy matematika ramkasi etarli darajada keng – elementar protsent hisobidan tortib, murakkab hisoblargacha, masalan, obligatsiyani samarali chiqarishda …

3 / 14

yalarda katta rol o'ynaydi. vaqt faktori ba'zan pul miqdoridan ham yuqori baholanadi. masalan, 5 yildan so'ng 1000 so'm pulni olish vaqtning qanchalik muhimligini bildiradi. hozirgi 1000 so'm bilan 5 yildan keyingi 1000 so'm teng kuchli bo'lmaydi. iqtisodiyotda biz ko'p o'zgarishlar, ya'ni ma'lum vaqt davomida o'suvchi yoki kamayuvchi miqdorlar bilan duch kelamiz. pul miqdori, sarmoya depozit hisobining o'sib borishi unga to'langan foizlarning yig'ilishidan iboratdir. ko'p yillar davomida ishlab chiqarish davom etaversa, u holda neft zahirasining miqdori kamayib boradi. bu bobda vaqt bo'yicha o'zgarishlar bilan bog'liq bo'lgan muammoni hal qilishda matematika qanday yordam berishi tushuntiriladi. moliyalashtirish tadbiq etishlarning asosiy sohasi bo'lib, unda baholash metodlari, investitsiyaning turli ko'rinishlari o'rganiladi. bundan boshqa qo'shimcha qilib aytish mumkinki, yildan yilga tezlik bilin kamayib ketayotgan tabiiy resurslarni boshqarish ham moliyalashtirishga bog'liq. depozit hisobiga qo'yilgan pulga odatda belgilangan vaqt oraliqlarida foiz to'lanadi. shunday qilib, qo'yilgan pulni qaytarish aniq vaqt oraliqlarida amalga oshadi. 1-rasm. misol uchun, 7.1 (a) rasmda …

4 / 14

izmat qilish davri orasidagi munosabat diskret funktsiya. vaqtning har qanday momentida maosh qancha bo'lishi ma'lum, ammo vaqt va maosh orasida bog'liqlik uzluksiz emas. uzluksiz funktsiyaga misol 7(b) rasmda ko'rsatilgan. bu neft mavjud bo'lgan joydan yiliga 5 mln. barrel neft qazilmasi olinadigan neftning umumiy miqdorini ko'rsatadi. olinadigan neft miqdori va vaqt davrlari orasidagi bog'liqlikni ko'rsatuvchi uzluksiz silliq funktsiya mavjud. agar biror r sarmoya n yilga qarzga berilib katta s jamg'arma pul mablag'i bo'lib qaytsa, u holda berilgan muddatdagi foiz stavka i quyidagi formula bilan aniqlanadi , n – qarz muddati. yillik hisob foiz stavkasi d quyidagi formuladan topiladi . bu ko'rsatkichlarning birortasini bilsak, boshqasini yuqoridagi formulalardan foydalanib aniqlashimiz mumkin . bular diskont-faktor (discount factor) deyiladi. moliyaviy amaliyotda shartnomada ikkita vaqt birligi ko'rsatiladi, kreditni berilish vaqti va kreditni tugallanish vaqti, ya'ni to va to + t. misol. mijoz bankka 500 ming sumni 16% yillik foiz stavka bilan bir yilga qo'ydi. bu moliyaviy …

5 / 14

vka hisoblaymiz: . 2. yillik hisob foiz stavkani hisoblaymiz: , yoki . oddiy foiz asosida pul mablag'larini jamg'arish. oddiy foizlar bir yildan kam bo'lgan, kam muddatli moliyaviy operatsiyalarda qo'llaniladi. jamg'arilgan pul mablag'i (ssudalar, depozitlar va hokazo) deb, uning boshlang'ich miqdori va ma'lum bir muddatdan keyingi foizi yig'indisiga aytiladi. bir davrdan so'ng hisoblangan foizlar p i ga teng, n davrdan keyin esa pn i ga teng. oddiy foiz asosida, jamg'arilgan pul mablag'lari quyidagi arifmetik progressiya asosida o'zgaradi . progressiyaning birinchi hadi r ga teng, ayirmasi esa - pi, u holda jamg'arilgan pul mablag'lari progressiyaning oxirgi hadidan iborat bo'ladi. oddiy foiz asosida, n davrdan keyin, jamg'arilgan pul mablag'lari quyidagi formula bilan aniqlanadi . (1) bu formula oddiy foiz asosida jamg'arilgan pul mablag'larini aniqlaydi. jamg'arilgan pul mablag'ini ikki had yig'indisi shaklida ham yozish mumkin: boshlang'ich mablag' r va protsentlar yig'indisi i: s=p+i, (2) bunda i=pni. (3) misol. agar 200 ming sum pul mablag'i …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""moliyaviy matematika: foizlar""

5-mavzu. “moliyaviy matematika” fanining asoslari. foizlar 5.1. oddiy, murakkab va uzluksiz foizlarda jamg'arish 5.2. matematik diskontirlash 5.3. hisob va foiz stavkalarining ekvivalentligi 5.1. oddiy, murakkab va uzluksiz foizlarda jamg'arish biznesning oltin qoidasi: bugun olingan pul miqdori, ertangi olinadigan pul miqdoridan ko'p. buning sababi har qanday pup miqdori bugun investitsiya qilinsa, kelajakda u foyda keltiradi. o'z navbatida olingan foyda esa reinvestirlanadi va hokazo. “vaqt bu puldir” (time is money) aforizmi hozirgi moliyaviy miqdorlar tahlilining mazmunini tashkil etadi. har qanday moliyaviy operatsiya, investitsion loyiha yoki tijorat kelishuvlari bir qancha shartlar bajarilishini talab qiladi va bu operatsiyada qatnashuvchi tomonlarning roziligi bilan amalga oshirila...

This file contains 14 pages in DOC format (450.5 KB). To download ""moliyaviy matematika: foizlar"", click the Telegram button on the left.

Tags: "moliyaviy matematika: foizlar" DOC 14 pages Free download Telegram