kichiklirik janrlar sharhi: ruboiy, tuyuq vafardlar

PPTX 32 sahifa 305,5 KB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 305,5 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

o‘zbekiston resublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti adabiyotshunoslik kafedrasi o‘zbek mumtoz va milliy uyg‘onish davri adabiyoti alisher navoiy “lisonu-t-tayr” ma’ruzachi: f.f.n. sh.qahhorova o‘zbekiston resublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti adabiyotshunoslik kafedrasi navoiyshunoslik kichik lirik janrlar sharhi: ruboiy, tuyuq va fardlarni sharhlab o‘qish ma’ruzachi: dots. sh.qahhorova reja 1 ruboiylarning mavzu mundarijasiga ko‘ra tasnifi. 2 tuyuqlarda shakldosh so‘zlar va ma’no mutanosibi. 3 fardlarda navoiy hikmatlarining aks etishi. adabiyotlar 1 комилов н. тасаввуф. –тошкент: мовароуннаҳр, 2009 2 ҳайитметов а. навоий лирикаси. – т.: o‘zbekiston, 2016 3 ishoqov y. navoiy poetikasi. – т.: fan, 1983 4 botirxon akram. fasohat mulkining sohibqironi. – т.: o‘zbekiston, 2016 5 навоий, алишер. мукаммал асарлар тўплами. 20 жилдлик. 1-6 – жилд. –т.: фан, 1987-1989 adabiyotlar 6 салоҳий, дилором. навоийнинг шеърий услуби масалалари. –тошкент: фан, 2005 7 шайхзода, мақсуд. ғазал мулкининг султони. асарлар. олти томлик, 4-том.– т.: ғ.ғулом, 1972 8 комилов н. …

2 / 32

e’ul-bidoya” debochasida 8 ta “holoti pahlavon muhammad”da 1 ta “majolisu-n-nafois”da 8 ta “muhokamatu-l-lug’atayn”da 3 ta “mahbubu-l-qulub”da 12 ta “mezonu-l-avzon”da 7 ta “munshaot”da 58 ta forsiy ruboiylari 100 ga yaqin “vaqfiya”da 15 ta “nazmu-l-javohir”da 260 ta alisher navoiy ruboiylariga xos muhim xususiyatlar: alisher navoiy ruboiylarining aksariyati muhim hayotiy masalalar taqozosi bilan yuzaga kelgan bo’lib, ularda avtorning falsafiy-ijtimoiy qarashlari muhim o’rin tutadi. ko’pchilik ruboiylar shoir hayotining muayyan davrlari bilan bog’liq. bunday she’rlarga shoirning o’z zamonasiga munosabati konkret shakllarda ko’rinadi. bu she’rlardagi har bir obraz, har bir detalni ularni yuzaga keltirgan sabab bilan bog’liq holda tahlil etsish lozim. alisher navoiy ruboiylari poetikasiga xos xususiyatlar to’rtala misraning qofiyalanishi ungacha tarse’ san’ati qo’llanilmagan radif ishlatilishi alisher navoiy ruboiylarining kompozitsion asoslari ishqiy mavzudagi shikoyat ruhidagi falsafiy fikrlar ifodasi tavsif, ta’rif bayon, sharh, ritorik so’roq poetik xulosani yaxlit tamsiliy asoslash muhim falsafiy xulosa yoki tezisni bayon qilib, uni hayotiy detallar bilan asoslash bir qator falsafiy, ijtimoiy mazmundagi …

3 / 32

15 26 ii “badoyeu-l-bidoya” 42 6 36 21 21 iii “g’aroyibu-s-sig’ar” 50 2 48 14 36 jami: 133 17 116 50 83 чун хайли башарға нутқ комин берди, ул нутқ ила назм иҳтиромин берди. назм ичра балоғат интизомин берди, таркибида эъжоз мақомин берди. эллик била олтмишқа етти қадамим, не маъноким, бўлмади эркин рақамим, не турфаки, сабт этмади эркин қаламим ким, йўқ биридин хотир аро жуз аламим. сарф эттим анга умр баҳорин дағи, бўстони ҳаёту лолазорин дағи, оллида хазони зарнисорин дағи, кофурфишон қиш била қорин дағи. зоҳид сенга, ҳур, манга жонона керак, жаннат санга бўлсун, манга майхона керак. майхона аро соқию паймона керак, паймона неча бўлса тўла, ёна керак. tuyuq (turk. “his qilmoq”, “tuymoq”) – to’rt misradan iborat mustaqil she’r shakli bo’lib, faqat turkiy xalqlar she’riyatida qo’llanilgan. tuyuq, asosan, ruboiy shaklida qofiyalangan, lekin ba’zan ba, da tarzida ham qofiyalanishi mumkin. qofiyaning o’rnida tajnis qo’llaniladi tuyuqlar hassoslikni, sezgirlikni talab qiladi. o‘rta yoshlarda …

4 / 32

shicha, turkiy adabiyotda tuyuqning ilk namunalari burhoniddin sivosiy tomonidan yaratilgan. ё раб, ул шаҳду шакар, ё лабдурур, ё магар шаҳду шакар ёлабдурур. жонима пайваста новак отқали ғамза ўқин қошиға ёлабдурур. лаълидин жонимға ўтлар ёқилур, қоши қаддимни жафодин «ё» қилур. мен вафоси ваъдасидин шодмен, ул вафо, билмонки, қилмас ё қилур. чарх тортиб ханжари ҳижрон бу тун, қўймади бир зарра бағримни бутун. тунга бориб бизни беҳол айладинг, не балолиғ ер эмиш, ё раб, бу тун. “xazoyin ul-maoniy”ni yakunlovchi janr fard bo‘lib, (ar. “yakka”, “yolg‘iz”) bir baytdangina iborat eng kichik mustaqil she'r shakli hisoblanadi. fard a-a yoki a-b tarzida qofiyalanadi. fard bir baytdangina iborat bo‘lsa-da, unda muhim falsafiy-axloqiy masala qalamga olinib, ixcham poetik xulosa ifodalanadi. shu ma'noda fardlar ko‘pincha aforizm xarakteriga ega bo‘ladi: g‘ofil o‘lma, nazardin itsa adu, sham' o‘churganda, yel ko‘rinurmu... turkiy adabiyotda fardning ilk namunasi xorazmiyning “muhabbatnoma” asarida uchraydi. alisher navoiy fardlari ijtimoiy-falsafiy, axloqiy-ta’limiy masalalarga bag‘ishlangan bo‘lib, badiiy jihatdan yuksak she’r …

5 / 32

ining ayrim qirralari haqida muayyan tasavvur hosil qilishga imkon beradi. quyidagi fardda shoirning davr va olam ahli haqidagi falsafiy qarashlari o‘z ifodasini topgan: istasangkim, ko‘rmagaysen bevafolig‘, ey rafiq, qilma olam ahli birla oshnolig‘, ey rafiq. (26-fard) тамаъ этма, кўп ўлса эл моли, кўрмайин ҳақ хазинасин ҳоли. **** мурувват барча бермакдур, емак йўқ, футувват барча қилмоқдур, демак йўқ. ******* ёлғон демакда тажриба аввалғи субҳ бас, ёлғон нафас чу урди, қорарди ҳамул нафас. элни хор айлаган тамаъ билгил, доимо азза манқанаъ билгил. ****** кўнгулга футур ўлмайин, роз очилмас, садаф гар бутун бўлса, гавҳар сочилмас. ****** юқар ёмонлиғ ангаким, кирар ёмон эл аро, кўмур аро илик урған қилур илкини қаро. дунёву уқбо иккиси жамъ ўлмас, эй рафиқ, кимки икки кема учини тутса, бўлур ғариқ. ******* аблаҳ ани билки, оламдин бақо қилғай тамаъ, аҳмоқ улким, олам аҳлидин вафо қилғай тамаъ. /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kichiklirik janrlar sharhi: ruboiy, tuyuq vafardlar" haqida

o‘zbekiston resublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti adabiyotshunoslik kafedrasi o‘zbek mumtoz va milliy uyg‘onish davri adabiyoti alisher navoiy “lisonu-t-tayr” ma’ruzachi: f.f.n. sh.qahhorova o‘zbekiston resublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti adabiyotshunoslik kafedrasi navoiyshunoslik kichik lirik janrlar sharhi: ruboiy, tuyuq va fardlarni sharhlab o‘qish ma’ruzachi: dots. sh.qahhorova reja 1 ruboiylarning mavzu mundarijasiga ko‘ra tasnifi. 2 tuyuqlarda shakldosh so‘zlar va ma’no mutanosibi. 3 fardlarda navoiy hikmatlarining aks etishi. adabiyotlar 1 комилов н. тасаввуф. –тошкент: мовароуннаҳр, 2009 2 ҳайитметов а. навоий лирикаси. – т.: o‘zbekiston, 2016 3 ishoqov y. navoiy poetikasi. – т.: fan, 1983 4 botirxon a...

Bu fayl PPTX formatida 32 sahifadan iborat (305,5 KB). "kichiklirik janrlar sharhi: ruboiy, tuyuq vafardlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kichiklirik janrlar sharhi: rub… PPTX 32 sahifa Bepul yuklash Telegram