usmon nosir nil va rim 8 -sinf

PPT 8.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1632553808.ppt презентация powerpoint 8-sinf adabiyot darsligi asosida 14-mavzu: usmon nosir nil va rim (tarix kitobidan) 1 lampam yonur... yaralangan qanotday og'ir o'y bosadi. yuragimda go'yo sel yog'ir. qiynalaman. tirishaman. hushim parishon o'tmish, hozir va kelajak ko'rinur har on. tirishaman, butun kuchim ko'zimga kelar, chirog'imga parvonadek urinar yillar -to'rt atrofim to'lib ketar kuygan qanotga... xayolimda: katta sahro, men minib otga — shamoldan tez, bulutlardan yengil chopaman; kuyib tushgan har qanotdan bir jon topaman. termilaman o'lik ko'zga (nega qo'rqayin?). barchasidan o'yib olib ko'zining oyin -termilaman: qichqiradi yillar, odamlar, eshitilar menga ular bosgan qadamlar... 2 sariq qumlar orasidan qon rangli quyosh — ko'tarilar. nil oqadir - qullar to'kkan yosh. faryodlarga chidolmaydi yer bilan osmon, ro qayerda? azirisa? qiynaydi tifon1! kimga yig'lab, kimdan madad kutsin bemor qui? erki qulfdir, hayoti qulf, bor xudolar qulf! kosasida suv yo'q, quruq xaltasi: non yo'q! botayotgan quyosh kabi rangida qon yo'q. ko'zida ko'z yo'q, belida bel yo'q, hayhot! …

ar shunday xor bo'lsa! bir parcha non nima o'zi! shunga zor bo'lsa! nahot, chaqmoq yondirmaydi butun ochunni? kul gardiday umr - tog'day kulfat uchunmi? javob bergin menga, zakki qadimgi homer, ko'zyoshi-yu qonga rostdan tashnami bu — yer? qo'y, yaxshi chol! ko'nglim to'ldi, gaplashamiz so'ng, bu nimasi? eshitasanmi, og'ir, hazin mung? hamon yig'lar yalang'och rim, hamon dil ezar, hamon tilla qadahda qon ichar sezar! 5 rim ustida shamsiyadek tumanli osmon, katta sirkka sig'ishmasdan qaynar olomon: «odam bilan hayvon o'yin ko'rsatar emish...» (bunday qiliq bizning uchun qandayin erish!..) tishlarini irjaytirib bo'kirgan yo'lbars to'rt tarafga tashlanadi, talpinib lars-lars. och ko'zlari qonga to'lgan, sakrab o'ynaydi... o, bechora, qoch! u seni tirik qo'ymaydi! ana! ana, tirnog'ini nishlab kelar u, changal soldi! xalq o'rnidan birdan turdi duv... chapak chaldi. «ey, ahmoq rim, sevinma qonga! bundan boshqa xo'rlik bormi, axir, insonga?» -dedi, parcha-parcha bo'lgan gladiator. rim - o'yindan o'lim kutgan jinni teatr! 6 1935 (she'r juz'iy qisqartirilishlar …

blab, o'z xalqi va atrofdagi xalqlarga uy hayvonlaridek munosabatda bo'lishni odat qilgandilar. bu quldorlik davlatlarida inson umrining sariq chaqalik qadri bo'lmay, o'n minglab, yuz minglab kishilar umri imperiyalarning o'zaro besamar urushlari oloviga tashlanardi. bu urushlarda asir tushgan odamlar qui bozorlarida sotilar, ularning keyingi taqdiri bilan hech kimning ishi - tashvishi bo'lmasdi. qui egasi uni xohlagancha ishlatar, xo'rlar, ko'ngilochdi olishuvlarga solar, yoqmay qolsa, o'ldirib yuborish ham uning ixtiyorida bo'lar edi. harqalay, ko'pchiligingiz g'arb kinoijodkorlari to-monidan yaratilgan «spartak», «kleopatra» (bir necha variantlari bor), «gladiator» singari filmlarni tomosha qilgansiz. ko'rgansizki, bir tomonda oltin va durlarga ko'milib yotgan hukmronlar, ularning bu durlarga o'ch bo'lgan o'nlab ayollari. boshqa tomonda bo'lsa, janglar-da olgan jarohatlari qurtlab ketgan, ochlikdan va xor-likdan labi gezarib, «non!» deya, «non!» deya surinib kechayotgan (g'afur g'ulom), gardaniga temir zanjir quyilgan o'n minglab qullar... tarix hikoyalarini qalbdan his qilib o'qigan va o'z za-monasida ham qullikning, inson xo'rligining turli ko'rinishlarini kuzatayotgan 23 yoshli shoir tasavvurida …

ngga bo'yaladi. («monolog» she'rida shoir, darhaqiqat, «ufqdan botar quyoshni shart kesilgan boshga o'xshatdim», — deydi!) endi savol tug'iladi: nima, usmon nosir «nil va rim»da mantiqsizlikka, noaniqlikka yo'l qo'yganmi? mutlaqo! hamma gap shundaki, shoir o'zi la'natlayot-gan davrda hayot, tiriklik mantig'i, insoniy turmush tar-zining oyog'i osmondan keltirilganini mana shu «g'alati o'xshatish»lar orqali ham bo'rttirib ifodalaydi. fir'avnlarning qabri bo'lmish misr ehromlari, bu mam-lakatdagi ulkan tosh haykallari, mana necha asrlarki, «na odamdan, na zamondan qo'rqadi». ular shu qadar mus-tahkam, shu qadar chidamli. holbuki, shoir nazarida, bularning bari «g'azabini yutib o'lgan qullar dasti»dir. xo'rlik, nochorlik, alamli hayot og'riqlariga qarshi mahkam tugilgan inson mushti ular! usmon nosirning sevimli ustozi, safdoshi cho'lpon insonga murojaat etib: «bo'yin egma, kishan kiyma, ki, sen ham hur tug'ulg'onsen!» - degan edi. darhaqiqat, inson bolasi yaralibdiki, qullikka, erksizlikka, mutelikka qarshi kurashib keladi. tabiatan erk farzandi bo'lgan shoir uchun o'zidan minglab yillar ilgari o'tgan insonlar qismati ham begona emas. u erksizlikning har bir …

h, san'at yaratish birovga aql o'rgatish ham, tirikchi-lik o'tkazish vositasi ham emas. baliq uchun suv, qush uchun osmon qanchalar zarur va tabiiy bo'lsa, shoir uchun she'r bitish — ko'nglini ochish shunchalar zarur ruhiy ehti-yojdir. ayniqsa, usmon nosir uchun - hali uylanib ham ulgurmagan, chin suhbatdosh orttirmagan iste'dodli qalb egasi uchun she'ridan - yagona suyuklisidan boshqa dard-dosh topilmaydi. shoirning esa kitoblardan o'qib bilgani, achchiq hayotdan orttirgan dardlari ozmuncha bo'lmagan. birgina «saharda qon tupursam, mayli...» misrasida yashirin dardning o'ziyoq endigina 23 bahorni ko'rgan shoirni qancha o'ylatgan. gap shundaki, usmon nosir bolalik va o'smirlikning og'ir yillari o'sha paytda ko'p tarqalgan sil kasaliga mubtalo bo'igandi. hayot va go'zallikka tashna yosh insonni bu dard qanday holga soli-shi mumkinligini o'zingiz tasawur qilib ko'ring. lekin yaxlit olib qaraganda, mazkur she'rni tushkun (pessimistik) asar deb bo'lmaydi. unda shoir hayotga kelib topgani she'r atalmish mo'jizani hech narsaga almashmasligini yaqqol sezdiradi. shoir uchun bog'dagi gulning chiroyi ne? axir she'rning - …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "usmon nosir nil va rim 8 -sinf"

1632553808.ppt презентация powerpoint 8-sinf adabiyot darsligi asosida 14-mavzu: usmon nosir nil va rim (tarix kitobidan) 1 lampam yonur... yaralangan qanotday og'ir o'y bosadi. yuragimda go'yo sel yog'ir. qiynalaman. tirishaman. hushim parishon o'tmish, hozir va kelajak ko'rinur har on. tirishaman, butun kuchim ko'zimga kelar, chirog'imga parvonadek urinar yillar -to'rt atrofim to'lib ketar kuygan qanotga... xayolimda: katta sahro, men minib otga — shamoldan tez, bulutlardan yengil chopaman; kuyib tushgan har qanotdan bir jon topaman. termilaman o'lik ko'zga (nega qo'rqayin?). barchasidan o'yib olib ko'zining oyin -termilaman: qichqiradi yillar, odamlar, eshitilar menga ular bosgan qadamlar... 2 sariq qumlar orasidan qon rangli quyosh — ko'tarilar. nil oqadir - qullar to'kkan yosh. faryod...

PPT format, 8.0 MB. To download "usmon nosir nil va rim 8 -sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: usmon nosir nil va rim 8 -sinf PPT Free download Telegram