elementar fizika

PPTX 9 pages 450.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 450.4 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

презентация powerpoint elementar fizika bajardi: davitova gulnora tekshirdi: farmonov o’tkir mavzu : yadro reaksialari yadro reaksiylari reja: zanjir reaksiya. yadroviy reaktor. 2. yadrolarning bo'linish reaksiyalari. 3. yadroviy reaksiyalar va ularning asosiy qonuniyatlari. 4. termoyadroviy reaksiyalar, yulduzlar energiyasi zanjir reaksiya. yadroviy reaktor. 1. yadroviy reaksiyalar va ularning asosiy qonuniyatlari. ikki zarra (ikki yadro yoki yadro va zarra) bir-biri bilan m lar chamasiga yaqinlashganda yadroviy kuchlarning ta'siri tufayli o’zaro intensiv ta'sirlashadi, natijada yadroviy o'zgarishlar vujudga keladi. bu jarayonni yadroviy reaksiyalar deb ataladi. yadroviy reaksiyani quyidagicha yozish odat bo'lgan: а + а в + b yoki a(a,b)b, (3.1) bunda a-boshlang’ich yadro, a- reaksiyaga kirishuvchi zarra, b-yadroviy reaksiyada ajralib chiquvchi zarra, b- yadroviy reaksiyada vujudga kelgan yadro, a va b zarralar - neytron, proton, - zarra, - kvant, yengil yadrolar yoki boshqa elementar zarralar bo'lishi mumkin. birinchi yadroviy reaksiyani 1919 yilda rezerford amalga oshirgan. bunda azotni - zarralar bilan bombardimon qilish natijasida kislorod va …

2 / 9

c* yadroning (bundagi yulduzcha yadroning uyg’ongan holatini ifodalaydi) yashash davomiyligi ancha katta taxminan ( dan ) s bo'ladi. yadro fizikasida yadroviy vaqt tushunchasidan foydalanish odat bo’lgan. yadroviy vaqt deganda energiyasi 1 mev bo'lgan nuklon (v ~ 107 m/s ga moc keladi) yadroning diametriga (~ m) teng masofani bosib o'tishi uchun ketgan vaqt = m / m/s = s tushuniladi. demak, oraliq yadroning yashash davomiyligi yadroviy vaqtdan dan martagacha katta 2. zarrani yadro bilan bevosita o'zaro ta'sirlashuvi tufayli amalga oshadigan reaksiyalar. misol tariqasida deyton ( ) ni yadro bilan o'zaro ta'sirlashuvini bayon qilaylik. yadroga yaqinlashgan deytonning protonini yadro itarib yuboradi (ikkalasining qam zaryadi musbat bo'lganligi uchun). deytonning neytroni esa yadroga kirishi mumkin. natijada deyton bo'linib ketadi, ya'ni uning neytronini yadro yutadi, protoni esa yadroga kirmasdan o'tib ketadi. buni ba'zan, "uzib olish" reaksiyasi deb ham ataladi. yadroviy reaksiyalarni tajribalarda o'rganish tufayli reaksiyalarda saqlanish qonunlarining bajarilishi aniqlandi: 1. yadroviy reaksiyaga kirishuvchi zarralarning umumiy …

3 / 9

iyalarini mos ravishda ta, ta, tb, tb deb belgilaylik. natijada reaksiyaga kirishayotgan zarralar to'liq energiyalarining yig’indisi reaksiyada vujudga kelgan zarralar to'liq energiyalarining yig’indisiga tengligini quyidagicha ifodalaymiz: mас 2+tа+ mас 2+tа= mвс 2+tв+ mbс 2+tb mos hadlarni gruppalasak, bu ifoda quyidagi [(ma+ ma) - (mb+ mb)]c2 =(ta+ tb) - (ta+ ta) ko'rinishga keladi. bu tenglikning o'ng tomoni reaksiya natijasida vujudga keladigan energiya o'zgarishini ifodalaydi. yadroviy reaksiyada ajralib chiqadigan yoki yutiladigan energiyani reaksiya energiyasi deb ataladi va odatda, q qarfi bilan belgilanadi. u holda q = [(mа + та)-(тв + mв)] с2 = (тв + тв) - (та +та). yadrolarning bo'linish reaksiyalari e. fermi (italiya), i. jolio - kyuri va p. savich (fransiya), o. gan va f.shtrassman (germaniya), o. frish va l.maytner (avstriya) lar ning tajribalari va nazariy izlanishlari tufayli neytronlar bilan bombardimon qilingan og’ir yadrolar (masalan, uran) ni ikki qismga bo'linishi aniqlandi. bundan tashqari neytronlar, elektronlar va γ - nurlanishlarning qam …

4 / 9

anish energiyalarining qiymatlari. davriy jadvalning o'rta qismidagi elementlar yadrolari uchun nuklonning yadroga bog’lanish energiyasi (ya'ni, ε1 va ε2 lar) ning qiymatlari jadval oxiridagi oqir yadrolarniki (ya'ni ε) ga nisbatan ~0,8 mev katta. image1.png image2.png image3.png image4.gif image5.png image6.png image7.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elementar fizika"

презентация powerpoint elementar fizika bajardi: davitova gulnora tekshirdi: farmonov o’tkir mavzu : yadro reaksialari yadro reaksiylari reja: zanjir reaksiya. yadroviy reaktor. 2. yadrolarning bo'linish reaksiyalari. 3. yadroviy reaksiyalar va ularning asosiy qonuniyatlari. 4. termoyadroviy reaksiyalar, yulduzlar energiyasi zanjir reaksiya. yadroviy reaktor. 1. yadroviy reaksiyalar va ularning asosiy qonuniyatlari. ikki zarra (ikki yadro yoki yadro va zarra) bir-biri bilan m lar chamasiga yaqinlashganda yadroviy kuchlarning ta'siri tufayli o’zaro intensiv ta'sirlashadi, natijada yadroviy o'zgarishlar vujudga keladi. bu jarayonni yadroviy reaksiyalar deb ataladi. yadroviy reaksiyani quyidagicha yozish odat bo'lgan: а + а в + b yoki a(a,b)b, (3.1) bunda a-boshlang’ich yadro, a- reaksiyaga k...

This file contains 9 pages in PPTX format (450.4 KB). To download "elementar fizika", click the Telegram button on the left.

Tags: elementar fizika PPTX 9 pages Free download Telegram