kristaldagi atomlar sonining energetik zonasini o‘lchash

PPTX 17 стр. 535,2 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 535,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

слайд 1 . energetik zonada ruxsat etilgan sathlar soni kristaldagi atomlar soniga teng bo‘ladi. ruxsat etilgan zonalar kengligi odatda bir necha elektron – voltga teng (elektron – volt – bu 1v ga teng bo‘lgan potensiallar farqini yengib o‘tgan elektronning olgan energiyasi). ruxsat etilgan zonadagi minimal energiya sathi tubi (wc), maksimal energiya esa shipi (tepasi) (wv) deb ataladi. 7 17 image1.emf image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.emf 4.1-.ma’ruza. yarim o‘tkazgichli asboblar reja: 1. energetik zonalar. 2. xususiy elektr o‘tkazuvchanlik. 3. kiritmali elektr o‘tkazuvchanlik . 1. energetik zonalar zamonaviy elektronika qurilmalari yarim o‘tkazgichli materiallardan tayyorlanadi. yarim o‘tkazichlar kristall, amorf va suyuq bo‘ladi . yarim o‘tkazgichli texnikada asosan kristall yarim o‘tkazgichlar (10 10 asosiy modda tarkibida bir atomdan ortiq bo‘lmagan kiritma monokristallari) qo‘llaniladi. 4.1-.ma’ruza. yarim o‘tkazgichli asboblar reja: 1. energetik zonalar. 2. xususiy elektr o‘tkazuvchanlik. 3. kiritmali elektr o‘tkazuvchanlik. 1. energetik zonalar zamonaviy elektronika …

2 / 17

ortib boradi , metallarda esa kamayadi. yarim o‘tkazgichlarning elektr o‘tkazuvchanligi yorug‘lik bilan nurlantirish va hatto juda kichik kiritma miqdoriga bog‘liq. yarim o‘tkazgichlarning xossalari qattiq jism zona nazariyasi bilan tushuntiriladi . s s odatda yarim o‘tkazgichlarga solishtirma elektr o‘tkazuvchan ligi metallar va dielektriklar oralig‘ida bo‘lgan yarim o‘tkazgichlar kiradi (ularning nomi ham shundan kelib chiqadi). xona temperaturasida ularning solishtirma elektr o‘tkazuvchanligi 10-8dan105gacha sm/m (metrga simens)ni tashkil etadi.metallarda 106-108 sm/m, dielektriklarda esa 10-8-10-13 sm/m. yarim o‘tkazgichlarning asosiy xususiyati shundaki, temperatura ortgan sari ularning solishtirma elektr o‘tkazuchanligi ham ortib boradi, metallarda esa kamayadi. yarim o‘tkazgichlarning elektr o‘tkazuvchanligi yorug‘lik bilan nurlantirish va hatto juda kichik kiritma miqdoriga bog‘liq. yarim o‘tkazgichlarning xossalari qattiq jism zona nazariyasi bilan tushuntiriladi. image1.wmf oleobject1.bin image2.wmf oleobject2.bin oleobject3.bin har bir qattiq jism bir -biri bilan ko‘p sonli kuchli o‘zaro ta’sirlashayotgan atomlardan tarkib topgan. shu sababli bir bo‘lak qattiq jism tarkibidagi atomlar majmuasi yagona tuzilma deb qaraladi . qattiq jismda atomlar bog‘liqligi …

3 / 17

o‘p sonli kuchli o‘zaro ta’sirlashayotgan atomlardan tarkib topgan. shu sababli bir bo‘lak qattiq jism tarkibidagi atomlar majmuasi yagona tuzilma deb qaraladi. qattiq jismda atomlar bog‘liqligi atomning tashqi qobig‘idagi elektronlarni juft bo‘lib birlashishlari (valent elektronlar) natijasida yuzaga keladi. bunday bog‘lanish kovalent bog‘lanish deb ataladi. atomdagi biror elektron kabi valent elektron energiyasi w ham diskret yoki kvantlangan bo‘ladi, ya’ni elektron energetik sath deb ataluvchi biror ruxsat etilgan energiya qiymatiga ega bo‘ladi. energetik sathlar elektronlar uchun ta’qiqlangan energiyalar bilan ajratilgan. ular ta’qiqlangan zonalar deb ataladi. qattiq jismlarda qo‘shni elektronlar bir-biriga juda yaqin joylashganligi uchun, energetik sathlarni siljishi va ajralishiga olib keladi va natijada ruxsat etilgan energetik zonalar yuzaga keladi 1-rasmda yarim o‘tkazgichning zona diagrammasi keltirilgan. ta’qiqlangan zona kengligi wt yarim o‘tkazgichning asosiy parametri bo‘lib hisoblanadi. 1 – rasm. yarim o‘tkazgichning zona larini tushuntiruvchi diagramma. 1-rasmda yarim o‘tkazgichning zona diagrammasi keltirilgan. ta’qiqlangan zona kengligi wt yarim o‘tkazgichning asosiy parametri bo‘lib hisoblanadi. 1 – rasm. …

4 / 17

anlik elektronlari yoki erkin zaryad tashuvchilar deb ataladilar. quyidagi ruxsat etilgan zona valent zona deb ataladi. ³ ektronikada keng qo‘llaniladigan yarim o‘tkazgichlarning ta’qiqlangan zona kengliklari wt (ev) quyidagiga teng: germaniy uchun – 0,67, kremniy uchun – 1,12 va galliy arsenidi uchun -1,38. dielektriklarda ta’qiqlangan zona kengligi wt2 ev, metallarda esa ruxsat etilgan zonalar bir – biriga kirib ketgan bo‘ladi, ya’ni taqiqlangan zona mavjud emas. yuqoridagi ruxsat etilgan zona o‘tkazuvchanlik zonasi deb ataladi, ya’ni mos energiyaga ega bo‘lgan elektronlar, tashqi elektr maydoni ta’sirida yarim o‘tkazgich hajmida harakatlanishlari mumkin, bunda ular elektr o‘tkazuvchanlik yuzaga keltiradilar. o‘tkazuv- chanlik zonasidagi biror energiyaga mos keladigan elektronlar o‘tkazuvchanlik elektronlari yoki erkin zaryad tashuvchilar deb ataladilar. quyidagi ruxsat etilgan zona valent zona deb ataladi. image1.wmf oleobject1.bin absolyut nol temperaturada (0 k) yarim o‘tkazgichning valent zonasidagi barcha sathlar elektronlar bilan to‘lgan, o‘tkazuvchanlik zonasidagi sathlar esa elektronlardan holi bo‘ladi. 2.xususiy elektr o‘tkazuvchanlik yarim o‘tkazgichli elektronika maxsulotlarining deyarli 97 % …

5 / 17

odeli (a) va uning zonasini energetik diagrammasi (b) keltirilgan. agar yarim o‘tkazgichli kristall tarkibida kiritma umuman bo‘lmasa va kristall panjaraning tuzulmasida nuqsonlar (bo‘sh tugunlar, panjara siljishi va boshqalar) mavjud bo‘lmasa, bunday yarim o‘tkazgich xususiy deb ataladi va i harfi bilan belgilanadi. 2 – rasm. kremniy xususiy kristalining tuzilishi va ishlashini tushuntiruvchi sxema.a) kiritmasiz kremniy panjarasining soddalashtirilgan modeli. b) kiritmasiz kremniy panjarasining zonasini energetik diagrammasi. 2 – rasm. kremniy xususiy kristalining tuzilishi va ishlashini tushuntiruvchi sxema.a) kiritmasiz kremniy panjarasining soddalashtirilgan modeli. b) kiritmasiz kremniy panjarasining zonasini energetik diagrammasi. image1.png image2.png 2 – rasmdan ko‘rinib turibdiki, kremniy xususiy kristalida uning atomining to‘rtta valent elektroni kremniyning qo‘shni atomining to‘rtta elektroni bilan bog‘lanib, mustahkam sakkiz elektronli qobiq (to‘g‘ri chiziq) hosil qiladi. 0 o k temperaturada bunday yarim o‘tkazgichda erkin zaryad tashuvchilar mavjud bo‘lmaydi. lekin temperatura ortishi bilan yoki yorug‘lik nuri tushirilganda kovalent bog‘lanishlarning bir qismi uziladi va valent elektronlar o‘tkazuvchanlik zonasiga o‘tish uchun yetarlicha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kristaldagi atomlar sonining energetik zonasini o‘lchash"

слайд 1 . energetik zonada ruxsat etilgan sathlar soni kristaldagi atomlar soniga teng bo‘ladi. ruxsat etilgan zonalar kengligi odatda bir necha elektron – voltga teng (elektron – volt – bu 1v ga teng bo‘lgan potensiallar farqini yengib o‘tgan elektronning olgan energiyasi). ruxsat etilgan zonadagi minimal energiya sathi tubi (wc), maksimal energiya esa shipi (tepasi) (wv) deb ataladi. 7 17 image1.emf image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.emf 4.1-.ma’ruza. yarim o‘tkazgichli asboblar reja: 1. energetik zonalar. 2. xususiy elektr o‘tkazuvchanlik. 3. kiritmali elektr o‘tkazuvchanlik . 1. energetik zonalar zamonaviy elektronika qurilmalari yarim o‘tkazgichli materi...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (535,2 КБ). Чтобы скачать "kristaldagi atomlar sonining energetik zonasini o‘lchash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kristaldagi atomlar sonining en… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram