tarixfalsafasi

PPTX 19 pages 610.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 610.6 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint 1-mavzu: kirish. tarix falsafasi fan sifatida. antik davr tarix falsafasi. 1.tarix falsafasi va metodologiyasi predmeti. tarixshunoslik muammolari. tarix nima degan savol bo’yicha turli xil tushunchalar: fan, san'at, fikrlashning alohida shakli. 2. antik davr tarix falsafasi tayanch iboralar: tarix falsafasi. tarix fani. tarixning ahamiyati. tarix ma’nosi falsafiy dunyoqarash masala sifatida. klassika va hozirgi zamon. tarixiy ong va tarix. “tarix falsafasi tarix fanisiz bo’shliq. tarix fani esa tarix falsafasisiz ko’rdir” imre lakatos davlatimiz rahbari ta’kidlaganlaridek: “o’quvchilarni faqat yodlashga emas, balki fikrlashga chorlaydigan metodika yaratish zarur” tarix falsafasi - tarixni falsafiy sharlash va baholash. "tarix falsafasi" atamasi antik davr falsafasi va tarixnavisligida namoyon boʻlsada, uni fanga m.f.volter kiritgan deb hisoblanadi. tarixni ilmiy jihatdan tahlil qilish, uni idrok etish, yuz bergan ijtimoiy-siyosiy jarayonlar orqali muayyan davrning siyosiy va ma’naviy muhitini baholash, har bir davr kishilari ruhiyati, ma’naviy-axloqiy mezonlari, voqea-hodisalarga munosabatini o’rganish, uni falsafiy idrok etish tarix falsafasi tushunchasining mazmunini belgilaydi. tarixni idrok …

2 / 19

sida tarixga munosabat bildiriladi. insoniyat tarixiga va hayotiga tabiiy (naturalistik) yondashish tarix falsafasining yana bir yirik oqimi sifatida ko’zga tashlanadi. unda hissiyot va tuyg'u orqali inson tabiatiga baho berishga va inson tabiati, fe’l-atvori uning ta’sir doirasini belgilashiga e’tibor beriladi. ana shu hissiyot va tuyg'u orqali olamni anglash, o’tmishga nazar solish va uni baholash mazkur oqimning mohiyatini belgilaydi. materialistik tarix falsafasi yo’nalishida asosan iqtisodiy omillarga katta e’tibor beriladi. unda tarixni yo’naltiruvchi kuch sifatida tarix haqiqatini, mazmun-mohiyatini moddiy ehtiyoj va iqtisodiy zarurat orqali tushunishga harakat qilinadi. umuman, taraqqiyot bevosita tarix falsafasining asosi hisoblanadi. tarix falsafasi gerodot va fukididning antik davrdagi tarixiy harakat kuchi haqidagi tadqiqotlaridan boshlanadi. ulardan farqli holda avgustin xristian cherkovi timsolida, uning mazmun mohiyati va ta’sir doirasidan kelib chiqib, ilohiy davlat tarix falsafasini yaratdi avgustin va uning bir qator izdoshlari tarixni ilohiylashtirishga, tarixiy tafakkurni va tarix falsafasini ilohiy falsafa va ilohiy tafakkur orqali idrok etishga da’vat etgan edilar. ular voqealar …

3 / 19

ong va tafakkur hukmron bo’lgan yaxlit borliqni tarix deb tushunadi gegel falsafasi, uning tarixga munosabati tarix falsafasining yangi davrini ochib berdi. u tarix falsafasiga hayot qonuniyati, ma’naviy shakllanish jarayoni va inson rivojlanishining ma’naviy ehtiyoji sifatida qaraydi. har qanday g'oyalar, maqsadlar va intilishlar ana shu ichki ehtiyoj hamda shaxsning ma’naviy-ruhiy etuklik darajasidan kelib chiqishini ko’rsatib berdi. bu yaxlit holda tarix – inson tafakkurining, ma’naviy-ruhiy va axloqiy kamolotining mahsuli degan xulosaga kelishga imkon beradi tarix falsafasi–tarixiy tafakkur muammolari bilan shug'ullanadigan, insoniyat taraqqiyoti asosiy yo’nalishlarini qamrab olgan mustaqil bilimlar tizimi hisoblanadi. tarix – inson, zamon va makon falsafasi birinchidan, har bir tarixiy jarayon, ijtimoiy-siyosiy voqelik qandaydir siyosiy manfaat asosida dunyoga keladi. ayniqsa bosqinchilik, bir hukmdor tomonidan ikkinchi bir mamlakatni zabt etish jo’g'rofiy-siyosiy strategik maqsad ekanligi tabiiy hol. shuning uchun ham ayni ana shunday jarayonlarni o’rganayotganda, uni baholayotganda siyosiy mezonlar nuqgai nazaridan turib ham baholash zarur. ikkinchidan, tarixning iqtisod bilan bog'liqligi. davlatlar o’rtasidagi o’zaro …

4 / 19

ardi. to’rtinchidan, masalaning falsafa bilan bog'liqligi shundaki, tarixiy haqiqat falsafiy tafakkur orqali tahlil qilinsa, o’quvchi fikrlashga o’rganadi. tarixni o’qish va tarixiy jarayonlarni o’rganish asnosvda uning mushohadasi kengayadi, dunyoqarashini o’zgartiradi, tafakkuri boyiydi. beshinchidan, tarixni jamiyatshunoslikdan alohida qilib, ajratib olib o’rganib bo’lmaydi yunonistonda tarix fani birdaniga vujudga kelgan emas. greklarning tasavvuricha tarix fan emas, balki san’atdan va pand nasihatdan iborat, shu sababli qadimgi greklar boshqa fanlar singari tarixning ham o’zmuzasi bor, bu muza kliodir (qadimgi yunon ... clio, "ulug'vorlik"). klio boshqa muzalar bilan bir qatorda sanatlar xudosi apolon ayonlari orasida bo’lgan, deb hisoblaganlar. greklar tarixiy voqealar to’g’risida chiroyli va pand – nasixatli hikoyani hammadan ko’proq qadirlaganlar. ular tarixning asosiy vazifasi pand – nasixatdan iborat deb hisoblaganlar. geradot–ilmiy tarixning yaratilishi geradotni biz tarixchi sifatida yaxshi bilamiz. uning to’qqiz tomli tarix asarining har biri yuz ellik va undan ortiq hikoya, rivoyat va o’ziga xos tarixiy novellalarni o’zichiga oladi. geradot asarlari plutarx, yustin ijodlariga ham …

5 / 19

i eshitadi geradot dastlab, ahamoniylar davlatining markazi bo’lgan suza shahriga keladi. efes va sard shaharlarida bo’ldi. kichik osiyodagi galis, mesopatamiyadagi efrat va tigr daryolaridan o’tadi. geradotning fikricha, kaspiy bo’ylarida ko’chmanchi massagetlar yashaydi. massagetlar baliq go’shti, parranda va sutli taomlarni istemol qilishadi. bu erning xalqlari juda jangari bo’lishgan. aytishlaricha eron shohi kir ham ularni o’ziga bo’ysudira olmagan. geradot mesopatamiya va vaviloniya o’lkalarining tabiatiga ham keng to’xtaladi. xorazmiylar xorazmliklar, so’g'dlar politmet (zarafshon) bo’ylarida, saklar tyanshan tog'ining g'arbiy etaklarida joylashgan edilar. shundan so’ng geradot hindiston o’lkasida sayohatini davom ettirib, panjobga boradi. bu erga bostirib kelgan doro haqida qimmatli malumotlar to’playdi. geradot keyingi asarlarida liviya, misr o’lkalarini ham keng tasvirlaydi i. lakatos fikriga ko’ra «tarix falsafasi tarix fanisiz bo’shliq. tarix fani esa tarix falsafasisiz ko’rdir». polibiy. er. av ii asrning ikkinchi yarimida polibiy “umumiy tarixni” yozgan. unda er. av 264-146 yillardagi voqealar bayon qilingan. uning bu asari ilmiy tadqiqotdir. polibiy grek istoriografiyasining eng yaxshi …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixfalsafasi"

презентация powerpoint 1-mavzu: kirish. tarix falsafasi fan sifatida. antik davr tarix falsafasi. 1.tarix falsafasi va metodologiyasi predmeti. tarixshunoslik muammolari. tarix nima degan savol bo’yicha turli xil tushunchalar: fan, san'at, fikrlashning alohida shakli. 2. antik davr tarix falsafasi tayanch iboralar: tarix falsafasi. tarix fani. tarixning ahamiyati. tarix ma’nosi falsafiy dunyoqarash masala sifatida. klassika va hozirgi zamon. tarixiy ong va tarix. “tarix falsafasi tarix fanisiz bo’shliq. tarix fani esa tarix falsafasisiz ko’rdir” imre lakatos davlatimiz rahbari ta’kidlaganlaridek: “o’quvchilarni faqat yodlashga emas, balki fikrlashga chorlaydigan metodika yaratish zarur” tarix falsafasi - tarixni falsafiy sharlash va baholash. "tarix falsafasi" atamasi antik davr falsafasi ...

This file contains 19 pages in PPTX format (610.6 KB). To download "tarixfalsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixfalsafasi PPTX 19 pages Free download Telegram