pahlavon mahmud va umar hayyom ruboiylari mutolaasi

PPTX 19 sahifa 656,7 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 656,7 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

слайд 1 mavzu: pahlavon mahmud va umar hayyom ruboiylari mutolaasi reja: 1.pahlavon mahmud ruboiylari tahlili. 2.umar hayyom ruboiylari mutolaasi. pahlavon mahmud xiii asrning ikkinchi yarmi va xiv asrning boshlarida yashab ijod etgan mutafakkir, faylasuf va shoirdir. u 1248-yilda xiva yaqinida tug‘ilgan. u jismoniy jihatdan baquvvat yigit bo‘lib o‘sadi, polvonlik bilan shug‘ullanadi. xorazmning ko‘p shaharlarida va hindistonga borib kurash tushadi, doim g‘alaba qozonadi. shuning uchun u “pahlavon mahmud” nomi bilan shuhrat topadi. hikoya qilinishicha, pahlavon mahmud bir jangda hindiston shohi roy ropoy cho‘nani o‘limdan qutqarib qoladi, buning evaziga qachonlardir hindistonga asir tushgan xorazmliklarni ozod ettiradi. otashin vatanparvar xiva yaqinida chingizxon qo‘shiniga qarshi janglarda halok bo‘lgan xorazm askarlarining qabri ustiga maqbara qurdiradi. pahlavon mahmudning asosiy kasbi po‘stindo‘zlik, telpakdo‘zlik edi va shuning bilan birga u ilm-fan, adabiyot bilan ham shug‘ullandi. u mashhur ruboiynavis umar xayyomning izidan borib, fors-tojik tilida ko‘p original ruboiylar yaratdi. u “kanzul-haqoyiq” (“haqiqatlar xazinasi”) nomli bir masnaviy ham yaratgan shoirning …

2 / 19

d moddiy borliqning manguligi, inson va tabiat, yor vasli va uning lazzati haqida fikr yuritadi. ruboiylari fikrning ravshanligi, mazmunining tеranligi, obrazlarining rang-barangligi bilan ajralib turadi. dunyo bamisoli bir zarrin ko‘za, suvi goh shirinu, goh achchiq bo‘za, ey g‘ofil , umringga bino qo‘yma ko‘p. qazoyi muallaq turar bosh uza. adib shе'riyati hayotiy falsafa bilan yo‘g‘rilgan. ularni o‘qish orqali hayotdagi sabab va oqibat, butun va qism, tasodif va qonuniyat orasidagi bog‘lanishlar tahliliga duch kelamiz. pahlavon mahmud ruboiylarida badbinlik, tushkunlik kayfiyatlari emas,balki hayot hodisotlariga ochiq ko‘z bilan qarashga da’vat etadi. pahlavon mahmud ruboiylardan birida “darvesh ila shoh bo‘lsa agar ulfat, bu –shoh baxti erur, darvesh uchun kulfat bu” –deb aql ahlining, ma’rifat ahlining bosh vazifasi hamma bilan baravar munosabatda bo‘lib, odamlarni o‘zaro tenglik asosida bir-birlari bilan munosabatda bo‘lishga, bu dunyoning manfaatlariga mute bo‘lib, bir-birlarining dillariga ozor yetkazmaslikka da’vat qiladi. yana boshqa bir ruboiysida pahlavon mahmud yozadi: yo rab, meni sen zoru ado aylamag‘il, …

3 / 19

basi uchun inson vafotidan keyingi, uning tani xokka aylanguncha ketadigan vaqt bu –“bir lahza”. ogahiy ustozining tasviridagi mahbuba ana shunday asrlarga lahzalarni jo qilib yashaydigan hikmat egasi, tilsimlar, sohibasi, mangulikka daxldor zotdir. pahlavon mahmud javonmardlik (mard yigit) tariqatining vakili bo‘lgan. uning ijodidan ham tasavvuf tariqi yo‘lchisi ekanligi yaqqol seziladi. hazrat navoiyning “favoid ul kibar” devonida bir g‘azal bor. tasavvuf talqiniga bag‘ishlangan g‘azal shunday boshlanadi. birovga musallam tariqi tasavvuf, ki totida mavjud emastur taxalluf. ushbu g‘azalda aytilganidek, biz ham pahlavon mahmud yashab o‘tgan umrida, ruboiylarida va shaxsida "xiloflik", "ziddiyat"ni uchratmaymiz. ijodkorning umr yo‘li ham o‘rnak bo‘lishga arzirli o‘tganidan bu dunyo mehmonxona ekanligini anglab yashaganiga guvoh bo‘lamiz va bu qarash ruboiylariga ham singgan. ruboiylarida umr va uning o‘tkinchi ekanligini, chin insoniy sevgini, mardlikni sodda tarzda tasvirlaydi va xushyorlikka daʼvat etadi. uning ijodi bilan tanishgan har qanday o‘qirman o‘ziga va bosib o‘tgan hayot yo‘liga bir karra nazar tashlab, ruhiyatida bir yengillik va poklikka …

4 / 19

hlavon mahmudning hayoti va ijodi o‘quvchilarda vatanga muhabbat, insonlarga to‘g‘ri munosabatda bo‘lish, adolatparvarlik, insonparvarlik, mehnatsevarlik, mehmondo‘stlik kabi fazilatlarni tarbiyalashda muhim manba bo‘la oladi. inson tabiatida uchraydigan salbiy illatlarga munosabat, ya’ni bu illatlarni qoralash, nafrat hissi ham bu ruboiylarni sharhlash jarayonida paydo bo‘ladi. pahlavon mahmud ruboiylarini ko‘zdan kеchirgan taqdirda, ular uslubiga xos umumiy xususiyatlar yaqqol ko‘zga tashlanadi. jumladan mazkur ruboiylarda ko‘rganimizdеk, ularda, asosan, hayotiy falsafa inson umrining mazmun-mohiyati, mardlik hamda nomardlik bilan bog‘langan tushunchalar mushohada etiladi. shе'rning mazmuni va shoirning ijtimoiy shе'riyati bilan uzviy bog‘langan bu hodisalar pahlavon mahmud shе'riy uslubining muhim bеlgilaridan biri hisoblanadi. umuman olganda, pahlavon mahmud ruboiylari shoirning muayyan vaziyatdagi kayfiyati, o‘tkinchi kеchinmalarning tasodifiy ifodasi emas, balki faylasuf shoirning jamiyat hodisalari va insoniy munosabatlardan olgan taassurotlar natijasi bo‘lmish chuqur mushohadalari hamda falsafiy-axloqiy qarashlarining yorqin poetik ifodasidir. umar xayyom (1048-1131) g’iyosiddin abulfath umar ibn xayyom nishopur shahrida, badavlat hunarmand oilasida tug‘ilib, voyaga yetdi. uning laqabi xayyom bo‘lib, bu so‘z …

5 / 19

600 yildan so‘ng aniqlangan matematik formulalari mavjud. xayyom, shuningdek, 11 yoshli shahzodani davolagan hakim, quyosh va oy tutilishini, ob-havo qanday bo‘lishini avvaldan aytib beruvchi munajjim ham edi. buxoro hukmdori umar xayyom bilan suhbat chog‘ida yuksak hurmat-e’tiborining belgisi sifatida uni doimo o‘z yoniga — taxtga o‘tqazgan. umar xayyomni dunyoga mashhur qilgan uning ruboiylaridir. umar xayyom shoir bo‘lmagan, lekin hayot haqida ba’zi mulohazalarini 4 qatorlik she’r qilib qog‘ozga tushirib qo‘yavergan. xviii asrga qadar uning ruboiylari haqida tadqiqotlar olib borilmagan. u haqda dastlab oksford universiteti professori tomas gayd, undan so‘ng fon gomer birgestel va meme nikoloslar tadqiqot olib borishgan. 1859-yili ingliz shoiri va tarjimoni edvard fitjerald umar xayyomning 70 ruboiysini tarjima qilib e’lon qilgandan so‘ng, bu she’rlar juda mashhur bo‘lib ketgan va ingliz tilidan jahonning boshqa tillariga ham tarjima qilingan. avval tafakkurda tug‘ilib, keyin qalb qo‘riga yo‘g‘rilgan umar xayyom ruboiylari, bir so‘z bilan aytganda, olam va odam haqida. shoir dunyo evrilishlariga donishmandona bosiqlik, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"pahlavon mahmud va umar hayyom ruboiylari mutolaasi" haqida

слайд 1 mavzu: pahlavon mahmud va umar hayyom ruboiylari mutolaasi reja: 1.pahlavon mahmud ruboiylari tahlili. 2.umar hayyom ruboiylari mutolaasi. pahlavon mahmud xiii asrning ikkinchi yarmi va xiv asrning boshlarida yashab ijod etgan mutafakkir, faylasuf va shoirdir. u 1248-yilda xiva yaqinida tug‘ilgan. u jismoniy jihatdan baquvvat yigit bo‘lib o‘sadi, polvonlik bilan shug‘ullanadi. xorazmning ko‘p shaharlarida va hindistonga borib kurash tushadi, doim g‘alaba qozonadi. shuning uchun u “pahlavon mahmud” nomi bilan shuhrat topadi. hikoya qilinishicha, pahlavon mahmud bir jangda hindiston shohi roy ropoy cho‘nani o‘limdan qutqarib qoladi, buning evaziga qachonlardir hindistonga asir tushgan xorazmliklarni ozod ettiradi. otashin vatanparvar xiva yaqinida chingizxon qo‘shiniga qarshi janglar...

Bu fayl PPTX formatida 19 sahifadan iborat (656,7 KB). "pahlavon mahmud va umar hayyom ruboiylari mutolaasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: pahlavon mahmud va umar hayyom … PPTX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram