abdulhamid cho'lpon 11 - sinf

PPT 4.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1643310290.ppt творчество николая васильевича гоголя abdulhamid cho‘lpon (1898–1938) 11-sinf adabiyot darsligi asosida 20-mavzu: «kecha va kunduz» romaniga tugal badiiylik baxsh etgan eng muhim omil shundaki, cho‘lpon xalq hayotining badiiy tahlilini ham, ijtimoiy hayot haqidagi o‘zining mulohazalari va xulosalarini ham biron o‘rinda yalang‘och aytishga urinmaydi – bularning bari romanda jonli odamlar, ularning taqdiri, xarakterlari mantiqi vositasida ochiladi». ozod sharafiddinov, o‘zbekiston qahramoni «cho‘lponning ulug‘vorligi shundaki, u xx asr o‘zbek adabiyotini yangi pog‘onaga ko‘tarib, o‘zbek adabiy tilining shakllanishi va ravnaq topishiga ulkan hissa qo‘shibgina qolmasdan, xalqda «vatan», «millat», «istiqlol» tushunchalarining teran ma’no kasb etishiga ham mislsiz darajada katta ta’sir ko‘rsatdi. o‘zga so‘zlar bilan aytganda, u xalqda hurriyat tuyg‘usini uyg‘otdi, uning ko‘zidagi g‘aflat pardasini olib tashladi, unda vatanga muhabbat, kelajakka ishonch hislarini tarbiyaladi. uning fuqarolik jasorati xuddi shundadir». naim karimov, akademik «milliy adabiyotimizda zamonaviy nasrchilik endigina shakllanayotgan pallada ijod qilgan cho‘lponning ijodiy izlanishlari nasrimizning poetik arenasini boyitishga sezilarli hissa bo‘lib qo‘shildi. cho‘lpon o‘z ijodi …
2
a yakka-yakka qushlar ko‘rina boshladi. birinchi ko‘ringan ko‘klam qushi birinchi yorilgan bodroq nash’asini beradi. bultur ekilib, ko‘p qoshlarni qoraytirgan o‘sma ildizidan yana bosh ko‘tarib chiqdi... muloyim qo‘llarda ivib, suvga aylangandan keyin go‘zal ko‘zlarning supasida yonboshlashni muncha yaxshi ko‘rar ekan bu ko‘kat! erkaklarning gullik do‘ppisiga tegmay, yalang ayollar bilan, ularning sochlari, gajaklari va ro‘mol popuklari bilan hazillashib o‘ynagan salqin shabada... ko‘klam nash’asi bilan sho‘xlik qiladi. hayot nega bu qadar go‘zal va shirin bo‘ladi bahorda? zebi (zebinisa)ning qish ichi siqilib, zanglab chiqqan ko‘ngli bahorning iliq hovuri bilan ochila tushgan; endi ustiga poxol to‘shalgan aravada bo‘lsa ham, allaqaylarga, dala-qirlarga chiqib yayrashni tusay boshlagan edi. qish ichi ham keti uzilmagan sovchilar bir-ikki haftadan beri kelishdan to‘xtaganlar, endi tashqari eshikning «g‘iyt» etishi – bir-ikki ayolning astagina bosib, paranjisini sudrab kirib kelishiga dalolat qilmas, hali endigina o‘n beshga qadam qo‘ygan bu yosh qizning go‘dak ko‘nglini uncha cho‘chitmas edi. ko‘k terish bahonasi bilan bir-ikki marta keng hovlilarga, …
3
r qizcha bo‘ldi. hali tuzuk-quruq odam qatoriga kirib yetmagan bu qizchani katta xotinlarning oriyat paranjisiga burkaganlar, paranjining uzun etaklari katta bir tugundek uning qo‘ltig‘ini to‘lg‘azardi... o‘rangan qiz ichkari eshikdan hatlar-hatlamas paranjini irg‘itdi va o‘zining bolalik ruhi bilan yugurganicha borib zebini quchoqladi. ikkalasi quvona-quvona ko‘rishdilar. supurgi yetgan joyidan nariga o‘tmasdan yerga yonboshladi... ikkala yosh – yuzlari kulgan, ko‘ngillari yozilgan – qo‘ltiqlashib ayvonga bordilar va zebining otasi turib ketgan so‘rining chekkasiga o‘tirishdilar. salti (saltanat) erta saharda munaqa halloslab kelishining sababini hali aytgani yo‘q edi, ular ko‘rishgan hamon, yosh qizlarning o‘z oralarida o‘taturgan mahram1 gaplarini gaplashib, tikayotgan kashtalari, piltaga kirgan do‘ppilari to‘g‘risida bir-birlariga kalta-kalta ma’lumot berishgan edilar. salti endi gap ochdi: – erta saharlab chopganim bekorga emas... – men ham sezganman... yuragim bir qur seskanib ham oldi... – nimaga, o‘rtoqjon? – o‘zingiz bilgan sovchilar balosi-da... qish ichi keti uzilmadi. – menam bezganman, jonim qaqa... shuning uchun bir qishloqqa chiqib kelsammikan, deb edim... – …
4
’rif qildi: – o‘tgan kuz biznikiga mehmon bo‘lib kelishdi-ku – kelinbibisi bilan birga? o‘shanda necha marta kishi yuborib chaqirtirdim, bormadingiz, otangiz javob bermadi... zebi bosh tebratdi: – ha, ha... bildim, bildim. o‘zini ko‘rganim yo‘q-ku, eshitib bilaman. – ana o‘sha qiz o‘sha safar kelganida meni aytib ketib edi. bahorlashib bir borib kelaman, deb yurib edim. yaqinda yana aytib yuboribdi. shunga teng-to‘shlarim bilan bir borib kelmoqchiman. sizni ham olib boraman... – qachon? zebining bu kalta savolidan salti ko‘p narsani angladi. bu savol zebining iloji bo‘lsa shu kun paranjisini qo‘liga olib (yopinib ham o‘tirmasdan!), shu yerdan uzoqlashmoq uchun talpinganini ko‘rsatardi. shu uchun salti: – men sizni olib ketgali keldim, aylanay! – dedi. va ikki yosh bola nihoyasiz quvonchlar ichida yana bir-birlariga chirmashdilar... odatda, onaning ko‘ngli yumshoq bo‘ladi. zebining onasi – qurvonbibi saltidan haligi chaqiriqni eshitgandan keyin darhol rozilik berdi: – mayli, o‘ynab, yozilib kelinglar. qish ichi yuraklaring g‘ash bo‘lgandir... yosh narsalar, – dedi. …
5
hmay jim qolishdi. chunki razzoq so‘fining mijozini ularning ikkalasi ham yaxshi bilardi. so‘figa eng ma’qul bir masalani bo‘lsa ham uqtirib roziligini olmoq uchun yo o‘zining piri, yoki katta bir davlatga ega bo‘lish kerak edi. u odam o‘z tenglaridan hech birining hech qachon hech bir gapini tinglagan emasdi. ayollardan maslahat, ayniqsa, o‘z xotinidan bir taklif eshitmoq uchun razzoq so‘fining qayta boshdan bunyodga kelishi kerak bo‘lardi... shuning uchun zebi ko‘zlari andisha bilan kengayib ochilgani holda indamasdan joylarni yig‘a boshladi. u o‘rinlarni yig‘ishtirib, nonushta joylarini tayyorlab bo‘lgandan so‘ng o‘choq boshida choynaklarga choy tashlarkan: – otamdan darak yo‘q-ku? – deb so‘radi onasidan. qurvonbibi bir ko‘cha eshigiga, bir yonboshdagi daraxtlar orasidan ko‘tarilib kelayotgan quyoshga, bir o‘choqboshidagi qiziga qaragandan keyin: – bilmadim, avrod cho‘zilibroq ketdimikin? sen choyni jindek qo‘yib turib, chala qoldirgan yerlaringni supuratur, kelib qolar, – dedi. zebi shu topda yana qaytib qo‘liga supurgi olishni istamasa-da, o‘rtog‘ining «bu qiz enasining gapiga kirmas ekan», degan o‘yga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "abdulhamid cho'lpon 11 - sinf"

1643310290.ppt творчество николая васильевича гоголя abdulhamid cho‘lpon (1898–1938) 11-sinf adabiyot darsligi asosida 20-mavzu: «kecha va kunduz» romaniga tugal badiiylik baxsh etgan eng muhim omil shundaki, cho‘lpon xalq hayotining badiiy tahlilini ham, ijtimoiy hayot haqidagi o‘zining mulohazalari va xulosalarini ham biron o‘rinda yalang‘och aytishga urinmaydi – bularning bari romanda jonli odamlar, ularning taqdiri, xarakterlari mantiqi vositasida ochiladi». ozod sharafiddinov, o‘zbekiston qahramoni «cho‘lponning ulug‘vorligi shundaki, u xx asr o‘zbek adabiyotini yangi pog‘onaga ko‘tarib, o‘zbek adabiy tilining shakllanishi va ravnaq topishiga ulkan hissa qo‘shibgina qolmasdan, xalqda «vatan», «millat», «istiqlol» tushunchalarining teran ma’no kasb etishiga ham mislsiz darajada katta t...

PPT format, 4.8 MB. To download "abdulhamid cho'lpon 11 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulhamid cho'lpon 11 - sinf PPT Free download Telegram