ma'lumotlar bazasi

PPTX 44 pages 664.0 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 664.0 KB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

powerpoint presentation mavzu: ma’lumotlar bazasi xaqida tushuncha va uning ta`rifi. reja axborot tizmlari tushunchasi. ma`lumotlar bazasi. asosiy tushunchalar va ta`riflar. ma’lumotlar bazasini sinflarga ajratish. ma’lumotlarni fizik va mantiqiy tavsifi. ma’lumotlar bazasini uch bosqichli arxitekturasi. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimini tashkil etuvchilari. ma’lumot modeli tushunchasi. ierarxik (shajara), tarmoqli ma’lumot modeli. moxiyat-aloqa modeli. mb da munosabatlar. ma’lumotlarni tasvirlashda jadvallardan foydalanish. 15.03.2019 1 15.03.2019 1 axborot tizmlari tushunchasi ko`pgina masalalarni yechish asosida axborotlarni qayta ishlash yotadi. axborotlarni qayta ishlashni yengillashtirish maqsadida avtomatlashtirilgan axborot tizimlari yaratiladi. avtomatlashtirilgan axborot tizimlari deb shunday tizimlarga aytiladiki, ularning tarkibida texnik vositalar, jumaladan shaxsiy kompyuterlar ishtirok etadi. axborot tizimlari deb keng ma`noda axborotlarni qayta ishlaydigan ixtiyoriy tizimni tushunish mumkin. tadbiq etish sohasiga qarab axborot tizimlarni ishlab chiqarish, ta`lim, sog`liqni saqlash, harbiy va boshqa soha tizimlariga ajratish mumkin. 2 15.03.2019 2 axborot tizimlarini maqsadli ishlatilishiga qarab bir qancha kategoriyalarga bo`lish mumkin. ma`lumot beruvchi tizim qidiruv tizimi boshqaruv tizimi va boshqa tizimlar. …

2 / 44

tushuncha yoki jarayondir. ma’lumot – bu uni ma’nosiga e’tibor bermay qaraladigan ixtiyoriy simvollar to‘plamidir. o‘zaro bog‘langan ma’lumotlar ma’lumotlar tizimi deyiladi. barcha ob’ektlar atributlari bilan xarakterlanadi. masalan, ob’yekt sifatida fakultet, kutubxona, kompyuter va boshqalarni qarash mumkin. 4 15.03.2019 4 jumladan, kompyuter ob’ektini atributlari sifatida hisoblash tezligi, operativ xotira xajmi, o‘lchamlari va boshqalarni ko‘rish mumkin. atributlarda saqlanadigan xabarlar ma’lumotlarni qiymatlari deyiladi. ma’lumotlarni nomlangan eng kichik birligi ma’lumot elementidir. u ko‘pincha maydon deb aytiladi va bayt va bitlardan tashkil topadi. ma’lumotlar agregati ma’lumot elementini nomlangan to‘plamidir. mb administratori deyilganda birorta shaxs yoki bir necha shaxslardan iborat bo‘lgan va mb ni loyihalash, uzatish va samarador ishlashini ta’minlovchidir. 5 15.03.2019 5 ma`lumotlar bazasi ma`lumotlar bazasi – ma`lum masalaga yoki biror faoliyatga taalluqli o`zaro bog`langan va alohida ko`rinishda tashkil etilgan ma`lumotlar. mb ma`lumotlarini xususiyatlari: to`liqlik; aktuallik; qulaylik; to`g`ri tashkil etish. ma`lumotlar banki - bir nechta mb, texnik vosita va dastur ta`minotidan iborat avtomatlashtirilgan tizim. 6 ma`lumotlar …

3 / 44

qlash; мb diskdan yuklash; hisobotlar yaratish va bosmaga chiqarish. 9 ma’lumotlar banki (mbn) tushunchasi ikki xil talqin etiladi. 1. hozirgi kunda ma’lumotlar markazlashmagan holda shk yordamida qayta ishlanadi. ilgari ular alohida xonalarda joylashgan ehmlarda markazlashgan holda qayta ishlangan. ehmlariga axborotlar tashqi qurilmalar orqali kelib to‘plangan. ma’lumotlar bazasi markazlashgani hisobiga ularni ma’lumotlar banki deb atashgan. bunda ma’lumotlarga murojat etish ishchi stansiyalardan markazlashgan xolda tashkil etilgan va shuning uchun ma’lumotlar banki bilan ma’lumotlar bazasi tushunchalari o‘rtasida farq qilingan. 10 ma’lumotlar bazasi tushunchasi bilan ma’lumotlar banki tushunchasi ham mavjud 15.03.2019 10 xozirgi kunda ko`p xollarda ma`lumotlar bazasi markazlashmagan xolda tashkil qilinmoqda. shuning uchun ma`lumotlar banki va ma`lumotlar bazasi sinonim so`zlar sifatida ham ishlatiladi. 2. boshqacha talqinda ma’lumotlar banki deyilganda ma`lumotlar bazasi uni boshqarish tizimi(mbbt) tushuniladi. mb ni ishlatish afzalliklari: ixchamligi; axborotlarni qayta ishlash tezligini oshishi; kam mehnat sarfi; har doim yangi axborot olish imkoniyati mavjudligi; ma’lumotlarni ortiqchaligini kamayishi va boshqalar. 11 15.03.2019 11 …

4 / 44

shqari strukturalashgan mblari statik va dinamik shuningdek, markazlashgan va taqsimlangan mbga bo‘linadi. mbni foydalanuvchilar soniga qarab: bitta va ko‘p foydalanuvchili mbga bo‘linadi. mbni logik(mantiqiy) va fizik tasvirlash. ma’lumotlarni tavsirlash va ular orasidagi munosabat aloqalar o‘rnatish 2 xil bo‘ladi: logik yoki mantiqiy; fizik; 15.03.2019 13 15.03.2019 fizik tasvirlashda ma’lumotlar mashinani tashqi xotirasida saqlashi bilan farqlanadi. mantiqiy tasvirlashda esa amaliy dasturchi yoki foydalanuvchi tomonidan ma’lumotlarni tasvirlash ko‘rinishi tushuniladi. fizik joylashuvi a yozuv c yozuv b yozuv a yozuv b yozuv c yozuv yozuv…. yozuv…n dasturiy vosita ajratib beradi mantiqiy yozuvlarni joylashuvi 15.03.2019 ma’lumotlar bazasini uch bosqichli arxitekturasi. ma`lumotlarning infologik mantiqiy modeli ma`lumotlarning datalogik mantiqiy modeli ma`lumotlarning fizologik modeli predmet soha administratori alohida foydalanuvchilar ma`lumotlar bazasi 15.03.2019 dastur vositalariga translyatorlar va mbga ma`lumotlarni kiritadigan, qayta ishlaydigan, saqlaydigan, takomillashtiradigan, testdan o`tkazadigan, ma`lumotlarni kiritish chiqarishni ta`minlaydigan boshqarish tizimlari kiradi.asosiy dasturlash tillari sifatida delphi, c, c++ va boshqa shu kabi dasturlash tillari ishlatiladi. mbbt ni paydo …

5 / 44

lar mb administratori mbbt til vositalari zamonaviy mbbt til vositalari tarkibiga quydagilar kiradi: ma`lumotlarni yoritish tili – ma`lumotlarni mantiqiy strukturasini yoritishga mo`ljallangan; ma`lumotlarni qayta ishlash tili – ma`lumotlar ustida asosiy kiritish, o`zgartirish va tanlash operatsiyalarini bajarilishini ta`minlash; strukturalangan so`rovlar tili (sql – structured query language). mb strukturasini boshqarish, ma`lumotlarni boshqarish va qayta ishlashni ta`minlash; namuna bo`yicha so`rovlar tili (qbe – query by example). mb uchun so`rovlarni vizual yaratishni ta`minlash. 15.03.2019 mbbt dan ikki gurux shaxslari foydalanadi: chekli yoki oddiy foydalanuvchilar; mb administratori; mb administratorini xizmat doirasiga quyidagi vazifalar kiradi: predmet soxani tahlili va foydalanuvchilar va axborotni o‘rnini aniqlash; ma’lumotlarni tuzilishini loyihalash va ularni takomillashtirish; qo‘yilgan topshiriqlar va ma’lumotl arni bir butunligini ta’minlash; mb ni yuklash va yuritish; ma’lumotlarni himoya qilish; mb ni tiklashni ta’minlab berish; mb ga murojaatlarni yig’ish va statistik qayta ishlab berish; mb ga ko‘p foydalanuvchilar rejimida ishlaganda, ma’lumotlarni o‘chib ketishidan ximoya qilish; texnik vositalar nosoz bo‘lib ishdan …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar bazasi"

powerpoint presentation mavzu: ma’lumotlar bazasi xaqida tushuncha va uning ta`rifi. reja axborot tizmlari tushunchasi. ma`lumotlar bazasi. asosiy tushunchalar va ta`riflar. ma’lumotlar bazasini sinflarga ajratish. ma’lumotlarni fizik va mantiqiy tavsifi. ma’lumotlar bazasini uch bosqichli arxitekturasi. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimini tashkil etuvchilari. ma’lumot modeli tushunchasi. ierarxik (shajara), tarmoqli ma’lumot modeli. moxiyat-aloqa modeli. mb da munosabatlar. ma’lumotlarni tasvirlashda jadvallardan foydalanish. 15.03.2019 1 15.03.2019 1 axborot tizmlari tushunchasi ko`pgina masalalarni yechish asosida axborotlarni qayta ishlash yotadi. axborotlarni qayta ishlashni yengillashtirish maqsadida avtomatlashtirilgan axborot tizimlari yaratiladi. avtomatlashtirilgan axborot t...

This file contains 44 pages in PPTX format (664.0 KB). To download "ma'lumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar bazasi PPTX 44 pages Free download Telegram