inklyuziv ta'lim

PPTX 16 pages 792.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 792.8 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

inklyuziv ta’lim bo‘yicha o‘zbkiston respublikasida olib va olib borilayotgan faoliyat. inklyuziv ta’lim bo‘yicha o‘zbkiston respublikasida olib va olib borilayotgan faoliyat. fan: inklyuziv ta’lim.gospital pedagogika fan o‘qituvchisi: nyutonova.x reja: respublikada inklyuziv ta’limning tarixi. chet el loyihalari va ularning natijalari va hozirgi davrda olib borilayotgan ishlar. 1990-yildan buyon maxsus ehtiyojli bolalarni umumta’lim muassasalari tizimida o‟qitish borasida bir qancha jahon miqyosida deklaratsiya va qarorlar qabul qilindi. ularni jahonning ko‟plab davlatlari e’tirof etdilar. 2006-yilda bmtning “nogironlar huquqlari to`g`risida”gi konvensiyasi(uncprd) qabul qilindi. 2009-yil 27-fevralda bu hujjat mamlaktimiz tomonidan ratifikatsiya qilingan. ushbu konvensiyaning 24-moddasida: “ishtirok etuvchi davlatlar nogironlarning ta‟lim olish huquqini e‟tirof etadilar. ishtirok etuvchi davlatlar ushbu huquqni kamsitmasdan va imkoniyatlar tengligi asosida amalga oshirish maqsadlarida barcha drajalarda inklyuziv ta‟limni va butun umri davomida o`qitilishlarini ta‟minlaydi”, deb belgilangan. “o‘zbekistonda alohida ehtiyojli bolalar uchun inklyuziv ta‟lim” loyihasi 2014- yildan buyon hozirga qadar amalga oshirilib, uning doirasida alohida ehtiyojli 900 dan ortiq o„g„il-qiz maktablar, maktabgacha ta‟lim maskanlarida umumiy …

2 / 16

ati cheklanganligi oqibatida inklyuziv ta‟limga htiyoji bo`lgan bolalarni qo`llabquvvatlash, ularning ijtimoiylashuvi uchun zarur shart-sharoitlar va mexanizmlarni ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy qilish mamlakatning o`z fuqarolari oldidagi ma‟naviy funksiyasi hisoblanadi o‘zbekistonda inklyuziv ta’limni takomillashtirishning tashkiliy-iqtisodiy jihatlarini mustahkamlashga yo‘naltirilganligi bilan muhim, albatta. ammo bu yo‘nalishni rivojlantirishda ta’limning ijtimoiylashuvi bilan bog‘liq jarayonlarga alohida e’tibor qaratmoq lozim. shuni unutmaslik joizki, tegishli xorij tajribalariga muvofiq inklyuziv ta’limni tashkil etishda pedagogik jihatlar asosiy o‘ringa ega. xorij davlatlari tajribasi yevropa mamlakatlari, aqsh va boshqa rivojlanayotgan davlatlarda ushbu soha taraqqiyoti ijtimoiy xarakter kasb etadi. masalan, germaniyada inklyuziv ta’lim sharoitidagi talabalarning ma’lum qismi aralash tarzda oddiy auditoriyalarda tahsil oladi. biroq ularda individual o‘quv jarayoni bilan bog‘liq holatlar ham saqlangan bo‘lib, o‘qish paytida zarur tibbiy yordam olish va nuqsonlarni tuzatish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. oliy ta’limda esa jami talabalarning o‘rtacha 4-8 foizi nogironligi bo‘lgan talabalardir. germaniya qonunchiligiga muvofiq nogironligi bo‘lgan talabalar, kundalik hayot uchun zarur hisoblangan maxsus texnik va yordamchi vositalar …

3 / 16

germaniya tizimiga o‘xshash xususiyatlarga ega. shunday qilib, germaniyada alohida ehtiyojli shaxslarni integratsiyalashgan va inklyuziv ta'limga jalb qilish olti darajani o'z ichiga oladi, ulardan uchtasi tashqi sharoitlarning o'zgarishini ta'minlaydi, qolgan uchtasi - ichki. birinchi daraja - psixologik-pedagogik - nogironlar bilan ishlashni psixofizik rivojlanishida alohida ehtiyojga ega bo'lgan shaxs mikromuhitga jalb qilinadigan tarzda tashkil etishni o'z ichiga oladi. bu, masalan, maktab binolarini bolalar ehtiyojlariga moslashtirish, bolalar o'rtasidagi aloqalar uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish, ta'lim va dam olishning o'zgaruvchan shakllaridan foydalanish orqali ta'minlanadi. ikkinchi daraja - kontseptual va terminologik - defektologik terminologiyani kundalik foydalanishdan chiqarib tashlash va ko'proq insonparvarlik, masalan, "o'rganishda qiyinchiliklarga duch kelgan bolalar" dan foydalanishni nazarda tutadi. uchinchisi - huquqiy - maktabni integratsiyalashgan ta'limni ta'minlaydigan muayyan huquq va kafolatlar bilan ta'minlash bilan bog'liq; to'rtinchisi - ijtimoiy-kommunikativ daraja integratsiyadan inklyuziyaga o'tish bilan bog'liq bo'lib, rivojlanishda nuqsonlari bo'lgan bolalar oddiy bolalar muhitiga "qo'shiladi", ular bilan muloqot qiladi va o'zaro munosabatda bo'ladi. beshinchi - o'quv …

4 / 16

pedagogik muammolarni o'z ichiga olgan jarayon sifatida aniqlash imkonini beradi. oʻzbekiston raspublikasida ilk bor eksperiment loyihalar sifatida 2005-yildan boshlangan. unicef xalqaro tashkiloti loyihasi doirasida 2005 – 2007 yilda oʻzbekistonning qoraqolpogʻiston, qashqadaryo, andijon, namangan, surxondaryo va toshkent viloyatlarida tajriba-sinov ta’riqasida ish olib borilgan, lekin u vaqtlarda imkoniyati cheklangan bolalar toʻla-toʻkis aniqlanib ta’limga jalb etilmagan. shuning uchun ishni birinchi boʻlib, yuqorida sanalgan viloyatlarda inklyuziv ta’limga muhtoj bolalarni aniqlash boʻlgan. birinchi vazifani oʻrganish natijasida, oʻzbekistonda ana shu maxsus ta’lim yoʻnalishi boʻyicha yetakchi mutaxasislar, tibbiyot hodimlari jalb etilib, oʻsha viloyatlarda ta’limga jalb etilmay qolgan bolalarni aniqlab chiqilgan. oʻrganishlar natijasida 1400 ga yaqin bolalar inklyuziv ta’limga muhtoj ekanligi aniqlangan. 1400 ta bolani koʻrib ularning sogʻliklari haqida oʻrganilib, 1-sinfga inklyuziv sinf tarzda oʻtkazilishi mumkin boʻlgan bolalarni inklyuziv sinfga tayyorlash, qolganlarini esa maxsus maktab internatlarga joylashtirish ishlari amalga oshirilgan. ana endi har bir shaxsda savol paydo boʻladi, “nima sababdan shuncha bola e’tibordan chetda qolib ketgan?”. vaholanki, sssr …

5 / 16

i”da (2014 y.) aks ettirilgan boʻlib, bugungi kunga qadar ushbu kasbiy standart pedagogik ata’lim sohasi boʻyicha kadrlar tayyorlash tizimi malaka talablarini ishlab chiqishda asos sifatida qoʻllanilib kelinmoqda. ta’lim sohasida inklyuziv yondashuvning evolyusiyasi jamiyatning nogironlik toʻgʻrisidagi tushunchasi oʻzgarishiga asoslangan edi: xx asrning 1960-yillari oʻrtasigacha mavjud boʻlgan salomatlik imkoniyati cheklangan odamlarni ajratib qoʻyishni nazarda tutuvchi tibbiy model oʻrniga xx asrning 1980-yillari oʻrtasigacha davom etgan normallashtirish modeli keldi. bu model salomatlik imkoniyati cheklangan odamlarni jamiyatga integratsiyalashni nazarda tutar edi. hozirgi vaqtda salomatlik imkoniyati cheklangan bola ta’limidagi toʻsiqlar va muammolar jamiyat ta’lim tizimining atrofdagi odamlar bilan oʻzaro munosabatlari nomukammalligini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan ijtimoiy modelga oʻtish tendensiyasi kuzatilmoqda. n.v.borisova, s.a.prushinskiy ta’kidlaydilarki, inklyuziv ta’lim tayanadigan ijtimoiy modelga koʻra, “nogironlikning sababi faqat kasallikning oʻzida emas, balki jamiyatdagi mavjud jismoniy (ijtimoiy tuzilmalar va tartiblarga doir) va tashkiliy (munosabatlarga doir) toʻsiqlar, stereotiplar va notoʻgʻri qarashlardir.” s.v.alexinaning fikricha, “inklyuziya – ijtimoiy munosabatlarni insonparvarlashtirish va imkoniyati cheklangan shaxslarning birgalikda sifatli …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inklyuziv ta'lim"

inklyuziv ta’lim bo‘yicha o‘zbkiston respublikasida olib va olib borilayotgan faoliyat. inklyuziv ta’lim bo‘yicha o‘zbkiston respublikasida olib va olib borilayotgan faoliyat. fan: inklyuziv ta’lim.gospital pedagogika fan o‘qituvchisi: nyutonova.x reja: respublikada inklyuziv ta’limning tarixi. chet el loyihalari va ularning natijalari va hozirgi davrda olib borilayotgan ishlar. 1990-yildan buyon maxsus ehtiyojli bolalarni umumta’lim muassasalari tizimida o‟qitish borasida bir qancha jahon miqyosida deklaratsiya va qarorlar qabul qilindi. ularni jahonning ko‟plab davlatlari e’tirof etdilar. 2006-yilda bmtning “nogironlar huquqlari to`g`risida”gi konvensiyasi(uncprd) qabul qilindi. 2009-yil 27-fevralda bu hujjat mamlaktimiz tomonidan ratifikatsiya qilingan. ushbu konvensiyaning 24-moddasida...

This file contains 16 pages in PPTX format (792.8 KB). To download "inklyuziv ta'lim", click the Telegram button on the left.

Tags: inklyuziv ta'lim PPTX 16 pages Free download Telegram