mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari

PPTX 17 pages 1.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

болалар ва ўсмирлар муассасаларида жойлаштириш, режалаштириш ва фойдаланишнинг гигиеник асослари. mavzu:mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari. “hayrat ul-abror” dostoni misolida . “farhod va shirin” dostonidagi qahramon nutqi va dialoglar ustida ishlash reja: 1.mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari. 2.“hayrat ul-abror” dostoni haqida. 3. “farhod va shirin” dostonidagi qahramon nutqi va dialoglar ustida ishlash. sharhlab o‘qitish uzoq asrlar davomida ilm o‘rganishda keng qo‘llanib kelingan. mumtoz asarlarni sharhlab o‘qitish bugungi kunda dolzarb masala sanaladi. mumtoz matn ustida ishlash, notanish so‘zlar lug‘atini tuzish, o‘quvchilarga mumtoz asarlardagi mazmun-mohiyatni yetkazish sharhlab o‘qitish asosida amalga oshiriladi. ushbu maqolada navoiy asarlarini sharhlab o‘qitishning o‘ziga xos usullari va amaliy jihatlari haqida mulohazalar bildirilgan. alisher navoiy “xamsa”sidagi birinchi doston “hayrat ul-abror” (“yaxshi kishilarning hayratlanishi”) 1483-yilda yaratilgan edi. doston 3988 baytdan iborat boʻlib, 63 bob, 20 maqolat va 20 hikoyatdan tashkil topgan. shundan kirish (muqaddima) 21 bobni oʻz ichiga oladi. ma’naviy merosimiz durdonalari orasida navoiy ijodi alohida o‘rin tutadi “xamsa”ning …

2 / 17

ngan. unda navoiy ushbu xislatlar tufayli odam ulug‘lik va kamolotga erishmog‘i mumkinligi haqida so‘z yuritib, so‘zining isboti uchun oyni misol qilib keltiradi. chunki tavoze’ga ham o‘ldi hilol, bo‘ldi fuzunroq anga har kun kamol. osmonda yangi ko‘ringan oy xuddi bukilib ta’zim qilib turgan o‘roq shaklida namoyon bo’ladi. u kun sayin kattalashib, nihoyat, to‘lin oyga aylanadi. shoir uning kamol topishiga ana shunday tavoze’ sabab bo‘lganini go‘zal tarzda ifodalagan. shuningdek, navoiy behuda kulgini hayosizlik belgisi sifatida qarab, odamlarni undan qaytaradi. tarki adabdin biri kulgudurur, kulgu adab tarkiga belgidurur. alisher navoiy hayoni ta’riflash davomida quyidagi hadis mazmunini badiiy uslib bilan targ’ib qilganini ko‘ramiz : “abdulloh ibn umar rivoyat qiladilar: “rasululloh (s.a.v) ukasini ortiqcha hayoli ekanligida ayblab, “senga bu hatto zarar keltira boshladi!” deb turgan bir odamning yonidan o’tayotib: “uni o’z holiga qo’y, hayo imondandir! ” –dedilar. (ya’ni imon qanchalik kuchli bo’lsa hayo ham shunchalik kuchli bo’ladi)”. shoir qanoat xususida maxsus to‘xtalganda bir tomondan “sabrning …

3 / 17

ani vosita boʻlishini tasvirlaydi: “… saʼd kavkablarning bir-biri birla qironi yaxshi asar koʻrguzuridin va samin javharlarning “bir-biriga iqtironi dilpazir koʻrinuridin…” shundan soʻng alisher navoiy insonga yaratuvchi tomonidan berilgan soʻz neʼmatini taʼriflashga oʻtadi. soʻzni gavharga qiyoslaydi, soʻng bu fikridan qaytib, gavhar hatto soʻz uchun sadaf – idish boʻlishga ham yaramaydi, deb soʻz sharafining naqadar yuksak va balandligini aytadi: soʻz guhariga erur oncha sharaf, kim boʻla olmas anga gavhar sadaf. chunki insonning qalbidan chiqadigan soʻz gavharining jonsiz, qonsiz, hissiz toshning ichida saqlanishi soʻzga nisbatan zulm boʻlar edi. shuning uchun latif zot bu gavharning saqlanishi uchun insonning qalbini va oppoq qogʻozning yuzini makon qildi. ulugʻ adiblarning, buyuk shoirlarning qalb qaʼridan chiqqan soʻz javohirlarini kitoblar, yaʼni qogʻoz oʻz bagʻrida yuz yillab, ming yillab saqlab avlodlardan avlodlarga yetkazmoqda. alisher navoiy yaratuvchining insonga ato qilgan mana shu buyuk neʼmatini eʼtirof etib, shukrona keltiradi. shukrona keltirish esa shukrona keltiruvchiga ayni neʼmatning ziyoda boʻlishini taʼminlaydi. navoiy soʻzning jonbaxshlik …

4 / 17

a bermaydi. farhod va shirin obrazlari voqeaning o‘zi bilan birga kurash va to‘qnashuvlarda, izlanish va sinovlarda o‘sib, kamol topib boradi. bu birinchi navbatda, dostonning bosh qahramoni farhod obraziga taalluqlidir. har bir obraz o‘z individual jihatlari bilan dunyoqarashi, maqsadi, kishilarga munosabati, xulq-atvori va tashqi qiyofasi bilan to‘la namoyon bo‘ladi. navoiy yaratgan obrazlar ichki ruhiy kechinmalari bilan ham kitobxonning ko‘z o‘ngida mukammal gavdalanadi. bunga, xususan, ko‘zguda shirinni ko‘rgan farhodning holati, shirinning farhodga yozgan dard- alamli maktubi va boshqalar yorqin misol bo‘la oladi. kichik bir epizod keltiraylik. mehinbonu mehnat mo‘jizalari ko‘rsatgan farhodning boshidan duru la’l sochdiradi. biroq shirin ko‘rinmagani uchun bular farhodga tatimaydi, aksincha, duru la’l uning boshiga yog‘dirilgan toshdek tuyuladi. farhod shahzoda bo‘lsa-da, mashhur usta qorandan toshyo‘narlik, moniydan naqqoshlik san’atlarini mukammal o‘rganib, ustozlarini hayratda qoldiradi. xoqon o‘g‘liga xazinasini ko‘rsatgani, “oinai iskandariy” sirlarini bilish uchun yunon tomon safari, undagi ajoyib-g‘aroyib sarguzashtlari nihoyatda jozibali va go‘zal tasvirlangan. farhod arman dashtida kanal qazayotganlar oldiga keladi. …

5 / 17

shafidin ikki oyat, debon farhodu shirindin hikoyat. dostonda ana shu ikki timsol o‘zining jozibadorligi bilan, samimiyligi, haqiqiyligi, buyuk insonga xos fazilatlari bilan kishini maftun etadi.navoiygacha yaratilgan dostonlarning birortasida ham farhod bilan shirin o‘rtasidagi muhabbat sarguzashti navoiyda bo‘lganidek kengligi, murakkab sarguzasht tarzida tasvirlangan emas. shoir tomonidan “porloq yulduz”, “toblanuvchi gavhar”, “alangali chaqmoq” va nihoyat, “insoniylik tojining bezagi” deb ta’rif etilgan ishq dostonida farhod bilan shirinni el-yurt manfaatlari yo‘lidagi kurashlarga ilhomlantiradi. “ikki jonibdin xulqi karim”, “adab va tavozu muqobalasida izzat va ta’zim” bu qahramonlarning o‘limigacha qat’iy amal qilgan shiorlari bo‘lib qoladi. “farhod va shirin”da an’anaviy qissalarda uchramaydigan, jafokash farhodning “iffat saroyi” ning shohi shiringa muhabbati va bu yo‘lidagi uning mardonavor kurashini keng ko‘lamda tasvirlash maqsadida qissa to‘qimasiga alisher navoiy tomonidan olib kirilgan yangi mavzular katta silsilani tashkil etadi. navoiy farhodning mehnat va ijodkorlikda erishilgan muvaffaqiyatlarning asosiy boisi uning ilmi, aqli va irodasi deb hisoblaydi. farhod aql va tafakkur kuchiga baho berar ekan: …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari"

болалар ва ўсмирлар муассасаларида жойлаштириш, режалаштириш ва фойдаланишнинг гигиеник асослари. mavzu:mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari. “hayrat ul-abror” dostoni misolida . “farhod va shirin” dostonidagi qahramon nutqi va dialoglar ustida ishlash reja: 1.mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari. 2.“hayrat ul-abror” dostoni haqida. 3. “farhod va shirin” dostonidagi qahramon nutqi va dialoglar ustida ishlash. sharhlab o‘qitish uzoq asrlar davomida ilm o‘rganishda keng qo‘llanib kelingan. mumtoz asarlarni sharhlab o‘qitish bugungi kunda dolzarb masala sanaladi. mumtoz matn ustida ishlash, notanish so‘zlar lug‘atini tuzish, o‘quvchilarga mumtoz asarlardagi mazmun-mohiyatni yetkazish sharhlab o‘qitish asosida amalga oshiriladi. ushbu maqolada navoiy asarlarini sharhlab o‘qitis...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "mumtoz asarlar matni ustida ishlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: mumtoz asarlar matni ustida ish… PPTX 17 pages Free download Telegram