bolalar va o’smirlar o’sishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari

PPTX 31 pages 1.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

презентация powerpoint . bolalar va o’smirlar o’sishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari toshkent shahridagi yodju texnika institutu kimyo va biologiya kafedrasi “yosh fiziologiyasi va gigiyenasi” fani маърузачи phd dosent abdullayev asilbek e-mail: a.abdullayev@ytit.uz 1 маъруза режаси ўсиш ва ривожланиш хусусиятлари нотекис ривожланиш ёки гетерохрония. жисмоний ривожланишнинг кўрсаткичлари ривожланишнинг узлуксизлиги, акселлерация ва болаларнинг тез ривожланишини тушунтишнинг назариялари организмнинг ривожланиш даврлари o'sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir. bolalarni to 'g 'ri tarbiyalash uchun ular organizmining o'sishi va rivojlanishi kabi asosiy xususiyatlarini bilish zarur. o'sish deganda- tana hujayralarining ko'payishi natijasida tirik organizm oichamlarining ortishi, ya’ni,bo'yning cho'zilishi, og'irlikning ortishi tushuniladi. bola ma’lum yoshgacha to'xtovsiz, ammo o'sish davrida ayrim tana qismlarining nomunosib o'sishi (bosh, oyoq, qo'l suyaklari, ko'krak qafasi va qorin bo'shlig'i ichki organlari) turli yoshda har xil jadallikda bolishi mumkin, shunga qaramasdan barcha to'qima va hujaylarda ya’ni organlarda o'sish bir vaqtda, ayollarda o'rtacha 18- 19 yoshgacha, yigitlarda 19-20 yoshgacha tugallanadi. …

2 / 31

n kelajagida organizmni yashashi uchun zarur bo’lgan a’zo va tizimlarning rivojlanish tezligi o'zgaradi. ushbu bosqichda zarur bo'lmagan funksional tizimlarning rivojlanishi esa, aksincha orqada qoladi. go‘dakni tugilgan momentda yashashini ta’minlash uchun, ontogenezning birinchi bosqichida hayot uchun muhim ahamiyatga ega bo’lgan funksional tizimlari uning embriogenez jarayo’nida oldindan yetiladi biologik yosh- organizimning to'qimalar, organlar va tizimlarning morfologik va funktsional etukligining individual darajasini aks ettiradi kalendar yoshi -tug'ilgan kundan boshlab yoshga to'g'ri keladi bola tanasining rivojlanish tezligida individual farqlar bo’lishi mumkin bunga sabab kalendar va biologik yosh o'rtasidagi farq jismoniy rivojlanishga ta'sir qiluvchi omillar endogen omillar: irsiy: ota-onalarning sog’lomligi va xavf omili; endokrin boshqarilishi; sog’liq darajasi; xronik kasalliklarning mavjudligi patologiyalar: yurakning tug’ma poroklari, о’pka, mns patologiyasi, endokrin kasalliklar, raxit va boshqalar. ekzogen omillar ovqatlanish, kun tartibi, jismoniy mashqlar, ob-xavo va iqlim omillari etarli hissiy va jismoniy faollik, etarli uyqu va to’g’ri parvarish normal rivojlanishga yordam beradi. akseleratsiya (lotincha asseleratio - tezlashish) —anatomik va fiziologik …

3 / 31

lar yordamida antropometrik ko'rsatkichlarni baholash bolalarning balandligi bo'yicha foiz taqsimoti bolalarning tana vazniga qarab foiz taqsimoti 25 - 75% 12 5 yoshgacha bo'lgan bolalarning jismoniy rivojlanishini baholash номограмамa : (график) 3. tana vazni / uzunlik-balandlikga nisbati 4. ko’krak aylanasi / yoshi 5. bosh aylanasi / yoshi 1. tana vazni / yoshi 2. tana uzunligi-bo’yi/ yoshi оцінка фізичного розвитку: включає виміри: маси дитини, її довжини тіла/зросту і обводу голови. результати вимірів заносяться до відповідних графіків. це дає можливість побачити тенденцію фізичного розвитку дитини за період часу та виявити проблеми фізичного розвитку. у переважній більшості випадків відхилення від стандартних темпів збільшення маси тіла та довжини/зросту свідчать про порушення у стані здоров’я дитини та вимагають ретельного аналізу ситуації та відповідних заходів. у разі виявлення проблем або тенденцій до них медичний працівник повинен проконсультувати мати та встановити можливі причинио. оцінка фізичного розвитку без наступного консультування матері та дитини не приводить до покращення стану дитину. …

4 / 31

adi, oyoq-qoilarning o'sishi esa kuchayadi. jinsiy yetilish davrining boshlanishiga qadar tana proporsiyalarida farq bo’lmaydi va ular pubertat davrida yuzaga chiqadi. yangi tug'ilgan bolaning bo'yi 48-52 sm bo'ladi. bola hayotining birinchi yilida uning bo'yi 25 sm o'sadi va 75 sm ni tashkil qiladi. ikkinchi yili tananing o'sishi sekinlashadi va u faqat 10 sm ga o'sadi. keyingi yillarda (6-7 yoshgacha) o'sish tezligi yanada sekinlashadi. kichik maktab yoshining boshlanishida bo'y 6-10 sm, 8-10 yoshga kelib esa - 3-5 sm ga o'sadi. jinsiy balog'atga yetish davrida o'sish tezligi yana ortadi, har yili o'sish 5-10 sm tashkil etadi. tana o'sishining eng ko'p ortishi qiz bolalarda 12 yoshga kelib, o'g'il bolalarda esa 15 yoshda kuzatiladi. bo'yning o'sishi asosan qiz bolalarda 19 yoshga kelib, o'g'il bolalarda esa 20 yoshga kelib tugallanadi. yangi tug'ilgan qiz bolalarning o'rtacha vazni 3,5 kg, o'g'il bolalarniki esa 3,4 kg bo'ladi. bolaning vazni tug'ilganidan keyin birinchi oyda 600 g, ikkinchi oyda 800 g …

5 / 31

dan orqada qolishi bo'lsa, boshqa hollarda shaxsning nisbatan tez o'zib ketishi sabab bo'ladi. birinchi holda bu xususiyatning ustunligi kichik maktab yoshidagi bolalarga xos bo'lsa, boshqa holatda o'qituvchining dars berish mahoratiga ham bog'liqdir akseleratsiya. akseleratsiya yosh avlodning ruhan va jismonan tez rivojlanishidir. xix asr oxiri xx asr boshlarida ko'p mamlakatlarda bolalarning bo'yiga o'sishini tezlashganligi aniqlangan va bu haqidagi ma’lumotlar 1876-yilda matbuotda e’lon qilingan. 1935-yilga kelib nemis olimi o.kox rivojlanishdagi bu tezlashuvni akseleratsiya deb atagan. aksleratsiya - lotincha so'z bo'lib, acceles - tezlashuv degan ma’noni bildiradi. akseleratsiya yosh avlodning oldingi tengdoshlariga nisbatan ruhan va jismonan tez rivojlanishidir акселерация — лотинча сўздан олинган бўлиб «тезлашув» деган маънони англатади. акселерация ёш авлоднинг олдинги авлодга нисбатан ўсиши ва ривожланишидир. «акселерация» термини илм-фанга е.кох томонидан киритилган. акселерация сабаблари овкатланишдаги ўзгаришлар (озиқ-овқат таркибидаги оқсиллар ва табиий ёғлар таркибининг кўпайиши,шунингдек йил давомида сабзавот ва меваларни мунтазам равишда истеъмол қилиш, она ва бола организмининг мустаҳкамланишининг кучайиши); гелиоген назарияси (қуёш …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar va o’smirlar o’sishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari"

презентация powerpoint . bolalar va o’smirlar o’sishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari toshkent shahridagi yodju texnika institutu kimyo va biologiya kafedrasi “yosh fiziologiyasi va gigiyenasi” fani маърузачи phd dosent abdullayev asilbek e-mail: a.abdullayev@ytit.uz 1 маъруза режаси ўсиш ва ривожланиш хусусиятлари нотекис ривожланиш ёки гетерохрония. жисмоний ривожланишнинг кўрсаткичлари ривожланишнинг узлуксизлиги, акселлерация ва болаларнинг тез ривожланишини тушунтишнинг назариялари организмнинг ривожланиш даврлари o'sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir. bolalarni to 'g 'ri tarbiyalash uchun ular organizmining o'sishi va rivojlanishi kabi asosiy xususiyatlarini bilish zarur. o'sish deganda- tana hujayralarining ko'payishi natijasi...

This file contains 31 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "bolalar va o’smirlar o’sishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar va o’smirlar o’sishi va… PPTX 31 pages Free download Telegram