ko’llar

DOC 110,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1404121465_50704.doc ko’llar reja: 1 ko’llarning gnezisi buyicha tasnifi 2 o’rta osiyo ko’llari gnezisi 3 ko’llarning suv muvozanati 4 ko’llar suv muvozanatining zonal xususiyatlar 1 ko’llarning genezisi boyicha tasniflash. ko’llarning paydo bo’lishi (genezisi) yerning ichki (endogen) va tashqi (ekzogen) kuchlari hamda joyning geografik o’rni, iqlim sharoiti, geologik tuzilishi, relefi va boshqa omillar bilan bog’liqdir. quyida ko’llarning kelib chiqishi ustida qiskacha to’xtalib, so’ng ularning genezisi boyicha ko’lshunos olimlar tomonidan tavsiya etilgan tasniflari ma‘lum tizimga keltirilgan holda yoritiladi. shu bilan birga o’rta osiyo ko’llarining genezisi xaqidagi ayrim ma‘lumotlar alohida qayd etiladi. ko’llarning paydo bo’lish sabablari ko’pchilik hollarda ancha aniq buladi va bunday ko’llar asosan halokatli, masalan, vulqonlar otilishi, zilzilalar, muzliklar faoliyatining jadallashishi va boshqa xodisalar bilan bog’lik bo’ladi. ko’llarning hosil bulish sabablari ma‘lum darajada ularning morfologiyasi va morfometriyasini (shakl va o’lchamlarini), suvining kimiyoviy tarkibini, florasini (o’simligi), faunasini (hayvonot olamini) va boshqalarni ham aniqlaydi. shu tufayli ko’llar kosalarining paydo bo’lishi (genezisi) boyicha guruhlaga ajratish …

udlardagi ko’llar uchun yaratilgan bo’lsada, lekin ularning ayrimlaridan boshqa xududlardagi xuddi shunga o’xshash ko’llar misolida ham foydalanish mumkin. ikkinchidan, bu tasniflar ma‘lum bir ko’l uchun olingan tadbiq etishdan saqlaydi. m.a.pervuxin tasnifi. bu tasnif boyicha ko’llar kosalari yerning ichki (endogen) va tashqi (ekzogen) kuchlari ta‘sirida vujudga keladi, deyiladi. ichki kuchlar ta‘sirida paydo bo’lgan ko’llar kosalari tektonik va vulqon ko’llari guruxlariga bo’linadi. tashqi kuchlar ta‘sirida vujudga kelgan ko’llar kosalari gidrogen, glyatsiogen (muzlik), zol (shamol), orgonogen va antropogen kelib chiqishli bo’ladi va mos ravishda shunday turlarga bulinadi. gidrogen ko’llar kosalari daryo, yer osti suvlari va dengiz suvlari ta‘sirida vujudga keladi va ular qayir, karst, termokarst, suffozion ko’llar deb ataluvchi kichik turlarga bo’linadi. glyatsiogen ko’llar kosalari muzliklar faoliyati ta‘sirida paydo buladi. bu turda o’z navbatida morena va karst ko’llari bir-biridan farq qiladi va shu nomlardagi kichik turlarga bulinadi. zol ko’llar botiqlari shamol ta‘sirida paydo buladi. orgonogen ko’llar ikkilamchi hisoblanib, botqoqlik va torfli xududlarda hosil …

i shu kichik guruhga kiradi; b) akkumlyativ ko’llar kosalari muzlik morenalari tufayli vujudga keladi. ular qadimgi muz bosish davrlari kuzatilgan xududlarda, tog’larda ko’plab uchraydi. suv eroziyasi va akkumlyatsiyasi ko’llarining kelib chiqishi daryo va dengizlar suvlari faoliyati bilan bog’lik bulib, quyidagi kichik guruhlarga bulinadi: a) qoldik ko’llar – daryolar vodiylarida uchraydi, tulinsuv davrida daryodan suv oladi, ba‘zan daryo suvidan tuyinmasligi ham mumkin; b) plyos ko’llar –daryo vodiysining, o’zanning kengaygan va shu bilan birga botiq joylarida uchraydi; v) delta ko’llari – yirik daryolarining quyilish qismi-deltalarida uchraydi; g) lagun va limon ko’llar –dengiz qirgoqlarida uchraydi, kichik qultiklarning turli jarayonlar ta‘sirida, dengizdan ajralib qolishi natijasida hosil buladi, suv kutarilishi, tulqinlar paytida dengiz bilan tutashadi; d) fiorid ko’llar – dengizdan oqiziklar tuplanishi natijasida hosil bo’lgan uyum-tusiqlar bilan ajralib turadi. upirilma ko’llar. bunday ko’llarning kosalari qanday jarayonlar natijasida hosil bulishiga qarab quyidagi kichik guruhlarga ajratiladi; a) karst ko’llari – ohaktosh, dolomit, gips kabi oson eriydigan jinslar …

cha eng tula tasnifi 1957 yilda aqshlik gidrolog olim xatchinson tomonidan yaratilgan.bu tasnifda barcha ko’llar kosalarining genezisi buyicha 11 ta guruhga, ularda esa o’z navbatida 76 ta tasnifning qiskacha bayoni keltiriladi. tektonik kelib chikishli ko’llar kosasi tektonik kuchlar ta‘sirida hosil bo’lgan botiqlarda joylashadi va 9 turga bulinadi; vulqon kelib chikishli ko’llar vulqonlar krateri kalderasi va lava oqimi tusigdan hosil bo’lgan ko’llar ko’rinishidagi 9 tur va 6 kichik turlarga bulinadi; qulama ko’llar tog’ jinslarining turli jarayonlar (zil-zila, surilish, ko’chki) ta‘sirida qulab tushib, daryo vodiysini tusib quyishi natijasida hosil buladi. ba‘zan esa ularning hosil bulishiga kuchli sel oqimi yotqiziqlari, tog’ yonbag’irlaridan nurab tushgan tosh uyumlari ham sabab bulishi mumkin. shu xolatlarni hisiobga olib, ushbu guruh ko’llari kosalari 3 tur va 3 kichik tur ko’rinishida uchraydi. muzliklar faoliyati natijasida hosil bulgan ko’llar quyidagi 4 kichik guruhga bulinadi: a) muzlikka bevosita tutash ko’llar; b) muzlik tanasidagi ko’llar; v) morena tusiqlaridan hosil bo’lgan ko’llar; g) …

arjon ko’llar, ikkilamchi ko’llar kurinishidagi 3 turga ajratiladi. atropogen ko’llar – insonning xujalik faoliyati natijasida paydo buladi va 3 turga bulinadi. meteorit ko’llar – yer sirtiga meteoritlarning tushishi natijasida hosil bo’lgan botiqlarda paydo buladi va ular 2 turga ajratiladi. yuqorida qayd etilganlardan ma‘lum buladiki, ko’pchilik ko’llarning hosil bulishi tektonik xarakatlar yoki muzliklar faoliyati bilan bog’lik ekan. jumladan, yer sirti quruqlik qismining 30% idagi landshaft zonalarining hosil bulishi muzliklarning faoliyati bilan bog’lik va bu yerlar ko’llar sonining beqiyos darajada ko’pligi bilan ajralib turadi. masalan, d.mark va m. gudchayld ma‘lumotlari buyicha kanada qalqonida 1:50000 masshtabli kartadan aniqlangan ko’llar zichligi 0,4-0,6 km2/km2 bulib, soni 2000000 dan ortiq. 2 o’rta osiyo ko’llari genezisi xaqida. o’rta osiyo ko’llari genezisi masalalari ko’plab tadqiqotchilar e‘tiborini tortgan. mazkur muammoni o’rganish dastlab n.l.korjenevskiy, n.g.malitskiy, l.a.molchanov va boshkalarning tadqiqotlarida yoritila boshlagan bo’lsa, keyinchalik v.n.reyzvix, a.m.nikitin, a.v.shvitnikov tomonidan davom ettirilgan. natijada 20 asrning 80- yillarida yaratilgan ushbu tasnif m.a.pervuxin (1937 yil), …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ko’llar" haqida

1404121465_50704.doc ko’llar reja: 1 ko’llarning gnezisi buyicha tasnifi 2 o’rta osiyo ko’llari gnezisi 3 ko’llarning suv muvozanati 4 ko’llar suv muvozanatining zonal xususiyatlar 1 ko’llarning genezisi boyicha tasniflash. ko’llarning paydo bo’lishi (genezisi) yerning ichki (endogen) va tashqi (ekzogen) kuchlari hamda joyning geografik o’rni, iqlim sharoiti, geologik tuzilishi, relefi va boshqa omillar bilan bog’liqdir. quyida ko’llarning kelib chiqishi ustida qiskacha to’xtalib, so’ng ularning genezisi boyicha ko’lshunos olimlar tomonidan tavsiya etilgan tasniflari ma‘lum tizimga keltirilgan holda yoritiladi. shu bilan birga o’rta osiyo ko’llarining genezisi xaqidagi ayrim ma‘lumotlar alohida qayd etiladi. ko’llarning paydo bo’lish sabablari ko’pchilik hollarda ancha aniq buladi va bunda...

DOC format, 110,5 KB. "ko’llar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ko’llar DOC Bepul yuklash Telegram