falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari:g‘arb falsafasi

PPTX 50 pages 1.6 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi reja: antik davr yunon va rim falsafasi (milet maktabi, demokrit, suqrot, arastu, “g`oyalar dunyosi – soyalar dunyosi”). o‘rta asr va uyg‘onish davrida yevropa falsafasi: sxolastika, f.akvinskiy, kuzanskiy. yangi davr yevropa falsafasi: f.bekon, r.dekart, substansiya, nemis klassik falsafasi. xx asr falsafasining asosiy ko‘rinishlari: «nomarkscha» falsafa, pragmatizm, ekzistensializm, konvensionalizm va fizikalizm, maxizm, neotomizm va h.ê. vazifa: «vena to‘garagi», «rim klubi». «konvergensiya». qadimgi yunoniston va rim falsafasi qadimgi yunoniston va rim falsafasi – antik falsafa deb ataladi. qadimgi yunon falsafasi tarkibi - milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, fales, zenon, geraklit, pifagor, suqrot, aflotun, arastu, demokrit, epikur va boshqalarning falsafiy, tabiiy — ilmiy, ijtimoiy — axloqiy ta’limotlari milet maktabi asoschilari — fales (m.a. 627 - 547), anaksimandr (m.a. vii-vi), anaksimen (m.a. 588-525). ular uchun sodda dunyoqarash xarakterli. borliqning asosiga muayyan bir moddiy unsur (substansiya)ni qo`yadi. fales - suv, anaksimandr apeyron …

2 / 50

unonistonning samos orolida yashab o‘tgan faylasuflardan biridir. pifagor o‘zining siyosiy qarashlari tufayli samosni tark etib, janubiy italiyaga ko‘chib ketgan, o‘sha yerda o‘z uyushmasini tashkil etgan. pifagorchilarning ta’limotiga ko‘ra, olamning asosida modda ham, tabiat ham emas, balki ideallashgan raqamlar yotadi; narsa va hodisalar aynan ana shu raqamlar mahsulidir. falsafaga miqdor kategoriyasini kiritdi eley falsafiy maktabi asosiy namoyondasi – ksenofant (miloddan avvalgi vi-v asrlar), shogirdi – parmenid u kichik osiyoda dunyoga kelgan. yunoniston va janubiy italiyaga sayohat qilgan. umrini oxirini eleyda o`tkazadi. tabiat - o‘zgarmas va harakatsizdir «hamma narsa yerdan unib chiqadi va pirovardida yana yerga qaytadi» “biz hammamiz yerdan tug‘ilganmiz va yerga aylanamiz” ksenofan qadimgi yunon faylasuflaridan birinchi bo‘lib, bilishning imkoniyati va chegarasi haqida fikr yuritgan. suqrot qadimgi yunonistonda ruh va g`oya olamning asosi sifatida talqin etuvchi falsafiy qarashlar vujudga keldi. asoschilari - pifagor, suqrot, aflotundir. suqrot insonlarning ma'naviy-ruhiy kamoloti masalasiga alohida urg‘u bergan ilk yunon donishmandi hisoblanadi. uning fikricha, falsafaning …

3 / 50

si atomlar (mayda, bo‘linmas, moddiy zarrachalar) va bo‘shliqdan iborat. turli-tuman narsa va hodisalar atomlarning turlicha qo`shilishidan tashkil topgan. u moddiy narsalarni doimiy harakatda ekanligini ta'kidlaydi. uning bilish nazariyasi ilmiy ahamiyatga ega. «bilish obyekti oddiy olam bo‘lib, ongimiz esa oddiy olamni sezgilar orqali aks ettirilishidan iboratdir» epikur (eramizdan avvalgi 345-270 yillar) uning ta'limotiga ko‘ra, olam – moddiy, abadiy, cheksiz. atomlar bo‘linmas olam – jism va bo‘shliqlardan iborat, deb yozgan. u ichki xarakat qonuniyatini kashf etib, demokritning atomchilik ta'limotiga ulkan hissa qo‘shgan. uning ta'limoti asosan etika va inson tarbiyasiga qaratilgan. o`rta asrlar yevropa falsafasi yevropada qadimgi yunon va rim davridan o‘rta asrlar falsafasigacha, ya’ni miloddan ilgarigi i asrdan milodning xiv asrigacha, bir yarim ming yil davomida bir qancha oqimlar paydo bo‘ldi va amal qildi. bu davr falsafasida ikki xil jarayonni ko‘rish mumkin: 1. xristianlikning shakllanib davlat dini va mafkurasiga aylanishi; 2. o‘rta asrlarga kelib inkvizitsiyaning ustivor yo‘nalishga aylanishi. gnostika, apologetika, patristika, realizm, …

4 / 50

asuflari xristianlikni yunon falsafasi bilan birlashtirishga harakat qildilar. dualizm gnostitsizmning asosiy yo‘nalishi bu oqim tarafdorlari moddiy va ruhiy dunyo o‘rtasida mustahkam chegara mavjud deb ta’kidlaydilar. ular ta’limotida materiya hamma vaqt yovuzlik timsolidir. bundan ular xudo hech mahal moddiy dunyoni yaratishi mumkin emas, deb hisoblaydilar. gnostiklar tomonidan e’lon qilingan darveshlik (asketizm) o‘rta asrlarda monaxchilikning vujudga kelishiga sabab bo‘ldi. apologetlar xristianlik tarixida i va iii asrlarda vujudga keldi. apologetika so‘zining lug‘aviy ma’nosi «himoya qilish», — demakdir. apologetlar hukumatning xristianlikka bo‘lgan dushmanligini bartaraf qilishga, rim davlatining xristianlikni ta’qib qilishi hech qanday oqlashga loyiq emasligini isbotlashga harakat qilganlar, o‘z asarlarida mushriklik (ko‘p xudolik) adabiyotlaridan olingan bahslashish (dialog) shaklidan, yoki apologetikaning mumtoz shaklidan foydalanganlar. bu sohada yustinning «birinchi apologeya», «ikkinchi apologeya» asarlarini, tulean va anaksagor kabi faylasuflar faoliyatini ta’kidlash lozim. patristika. bu so’z “ota”(padre) so’zidan kelib chiqqan. bu nom bilan odatda g’arbda yepiskoplarni ularga xurmat sifatida ataganlar. sharqda mashhur bo’lgan cherkov otalaridan biri ioan zlatoust …

5 / 50

ikki asari bilan mashhur: birinchisi “monopoliya”-xudoning borligini sabab oqibat munosabatlari tizimida isbot qilish; ikkinchisi “prologion” xudo borligining deduktiv isbotidir. arastu ta’lmotining ko’p tomonlarini qabul qilgan o’rta asr sxolastlari mo’tadil realistlar deb ataganlar. ularning yirik vakillari pyer abelyar va foma akvinskiylar bo’lgan pyer abelyar (1079-1142) britaniyada tug’ilgan, juda yoshligidanoq o’z bilimi bilan mashxur edi. abelyar – mo’tadil realistdir. uning ta’kidlashicha, reallik yoki universaliy dastlab xudo aqlida mavjuddir, undan keyin narsalarning o’zida mavjuddir va nihoyat, odamlarning ongida mavjuddir. abelyar “men e’tiqod qilish uchun bilaman” degan g’oyani ilgari surgan foma akvinskiy arastu naturfalsafasi bilan ilohiyotni bog`ladi “ilohiy summalar” asarining muallifi (3000 maqola, 600 masala) birinchi qismi xudoning mavjudligi va borligi masalasida bahs yuritadi. ikkinchi qismi «xudoga qarab harakat» haqida hikoya qiladi. tomizm ta’limoti shakllandi схоластика мутлоқ идеалистик ёндашув (фома аквинский) схолистик — (лот. «мактаб»). фома аквинский католик черковининг пири, деб расмий равишда эълон қилинган эди. унинг фикрича, дунёнинг мавжудлиги худога боғлиқ. худо — …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari:g‘arb falsafasi"

фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi reja: antik davr yunon va rim falsafasi (milet maktabi, demokrit, suqrot, arastu, “g`oyalar dunyosi – soyalar dunyosi”). o‘rta asr va uyg‘onish davrida yevropa falsafasi: sxolastika, f.akvinskiy, kuzanskiy. yangi davr yevropa falsafasi: f.bekon, r.dekart, substansiya, nemis klassik falsafasi. xx asr falsafasining asosiy ko‘rinishlari: «nomarkscha» falsafa, pragmatizm, ekzistensializm, konvensionalizm va fizikalizm, maxizm, neotomizm va h.ê. vazifa: «vena to‘garagi», «rim klubi». «konvergensiya». qadimgi yunoniston va rim falsafasi qadimgi yunoniston va rim falsafasi – antik falsafa deb ataladi. qadimgi yunon falsafasi tarkibi - milet falsafiy maktabi, eley falsafiy makt...

This file contains 50 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari:g‘arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPTX 50 pages Free download Telegram