falsafa

PPTX 34 pages 2.0 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

презентация powerpoint fan nomi: falsafa mavzu: falsafa fanining predmeti, maqsad va vazifalari fan o‘qituvchisi: ro‘ziboyev dilshod reja: 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi, predmeti va asosiy funksiyalari. 2. dunyoqarashning tuzilishi va tarixiy shakllari. 3. qadimgi sharq va g‘arb falsafasining vujudga kelishi va asosiy xususiyatlari. 4. o‘rta asrlarda sharq uyg‘onish davri. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, mazkur atamaning dastlabki ma’nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so‘zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an’analar orqali) avloddan avlodga o‘tuvchi bilim bilan inson o‘z aqliga tayanib, mushohada yuritish va tanqidiy fikrlash yo‘li orqali olishi mumkin bo‘lgan bilimni farqlash maqsadida ishlatgan. falsafaning predmeti - insonda bilishga qiziqish uyg‘otadigan, bilimlar va tajriba, muayyan e’tiqod, ishonch va intuitsiyaga tayangan holda oqilona asoslangan javoblar berishga harakat qiladigan, savollar tug‘diradigan har qanday obyektiv va subyektiv borliqdir. boshqacha aytganda, muayyan obyekt haqida …

2 / 34

honch, ishonmoq degan ma’nolarni anglatadi.) mif kabi, din zamirida ham e’tiqod, tuyg‘ular va emotsiyalar yotadi. garchi din kurtaklari “aqlli odam” dunyoqarashi shakllanishining dastlabki bosqichlarida, ya’ni taxminan 40-60 ming yil muqaddam paydo bo‘lgan bo‘lsa-da, umuman olganda u dunyoqarashning mustaqil shakli sifatida keyinroq, jumladan mif ta’sirida insonning mavhum fikrlash qobiliyati sezilarli darajada kuchaygan davrda vujudga kelgan. diniy dunyoqarash odamlarning g‘ayritabiiy narsalar (xudolar, “oliy aql”, qandaydir absolyut va sh.k.)ga bo‘lgan e’tiqodiga asoslanuvchi tegishli xulq-atvori va o‘ziga xos harakatlaridir. agar mifologiyada an’anaga, rivoyat qiluvchining, ya’ni oqsoqolning obro‘siga e’tiqod kuchli bo‘lsa, dinda g‘ayritabiiy narsalarga e’tiqod birinchi o‘rinda turadi, oliy kuchlar nomidan rivoyat qiluvchi ruhoniylar obro‘si esa ikkinchi darajali rol o‘ynaydi. falsafiy dunyoqarash. miloddan avvalgi vii-vi asrlarga kelib asosan mif va din ta’sirida odamlar dunyoqarashi nafaqat kengaydi, balki ancha murakkablashdi. u mavhum nazariy fikrlash qobiliyati va (to‘plangan bilimlar ko‘rinishida) real asoslarga ega bo‘lishi natijasida o‘z rivojlanishining butunlay yangi darajasiga ko‘tarildi. bunga, hech shubhasiz, mehnat taqsimotiga olib …

3 / 34

ini subyektiv, sof individual sezgilar orqali aks ettiradi. masalan, bemor odamga haddan tashqari yorug‘ bo‘lib tuyulishi mumkin bo‘lgan nur, sog‘lom odam uchun normal bo‘ladi; daltonik ranglar gammasini, ko‘rish qobiliyati normal bo‘lgan odamga qaraganda butunlay boshqacha idrok etadi. bundan dunyoni sezishning har xil, xususan optimistik, pessimistik, fojeaviy tiplari kelib chiqadi. dunyoni idrok etish – bu atrof borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilishdir. dunyoni idrok etish to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri bo‘lishi, ya’ni borliqqa mos kelmasligi mumkin. bu holda borliq noto‘g‘ri tasavvur qilinadi yoki illyuziyalar, suv parilari, alvastilar, kentavrlar haqidagi tasavvurlarga o‘xshash fantaziyalar paydo bo‘ladi. dunyoni tushunish – insonning va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqea va jarayonlarning o‘zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy bilish faoliyatidir. dunyoni sezish va qisman (elementar shakllarda) dunyoni idrok etish nafaqat insonga, balki hayvonlarga ham xos bo‘lsa, dunyoni tushunish esa faqat odamlarga xos xususiyatdir. falsafaning asosiy funksiyalari. falsafa u yoki bu muammolarni hal qilar, qonunlar, muayyan tamoyillarni …

4 / 34

ethodos – yo‘l, tadqiqot, tekshirish so‘zidan kelib chiqqan). falsafaning integrativ funksiyasi real borliqning yangi obyektlari va hodisalari insonning nazariy tadqiqotlari sohasidan o‘rin olishi, shuningdek ilgari ma’lum darajada anglab yetilgan narsalar va hodisalarni yanada chuqurroq o‘rganish uchun birlashishga ehtiyoj. falsafaning madaniy funksiyasi odamlar dunyoqarashini kengaytirish, ularda bilishga qiziqish uyg‘otish, nazariy fikrlash madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish orqali namoyon bo‘ladi. falsafaning aksiologik funksiyasi (yunon. axia - qadriyat) hayotning ma’nosi, o‘lim va umrboqiylik masalalarini kun tartibiga qo‘yish, u yoki bu harakat, voqea, hodisaga “yaxshi”, “yomon”, “muhim”, “foydali”, “foydasiz” kategoriyalari bilan baho berish orqali namoyon bo‘ladi. falsafaning axloqiy funksiyasi odamlarning u yoki bu jamiyatda qaror topgan munosabatlar ta’sirida shakllanuvchi xulq-atvori. bunda, masalan, axloqiy qadriyatlar, ularning tabiati, asoslari va jamiyatdagi amaliy roli falsafaning tadqiqot predmeti hisoblanadiki, bu jamiyatda yuzaga keladigan va tabiiy yo‘l bilan, ya’ni real hayot amaliyotida o‘rnatiladigan me’yorlar va qoidalarga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatadi. falsafaning tarbiyaviy funksiyasi insonning o‘z-o‘zini tarbiyalash va o‘zi mansub bo‘lgan …

5 / 34

ingan amaliy bilimlar bilan bir qatorda juda umumiy va mavhum mushohadalarga asoslangan nazariyalar xususiyatiga ega bo‘lgan tabiat haqidagi dastlabki falsafiy tasavvurlar (naturfalsafa) vujudga kela boshlagan. ilmiy bilim kurtaklari tabiat falsafasi doirasida uning elementlari sifatida shakllangan. matematik, astronomik, tibbiy va boshqa masalalarni yechishda foydalaniladigan ma’lumotlar, usullar va metodlar jamlanishi bilan falsafada tegishli bo‘limlar vujudga kelgan va keyinchalik asta-sekin shakllanayotgan ayrim fanlar: matematika, astronomiya, tibbiyot va hokazolarga ajralib chiqqan. sharq – qadimiy madaniyat o‘chog‘i. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i va jahon sivilizatsiyasining beshigi deya bejiz ta’riflanmagan. g‘arb madaniyati tarixini o‘rganish jarayonida yevropotsentrizm nazariyasiga og‘ib ketish g‘ayriilmiy bo‘lgani kabi masalaning sharq bilan bog‘liq jihatini tahlil etganda ham osiyosentrizm g‘oyalari ta’siriga tushmaslik lozim. shu bilan birga, sharqning o‘ziga xosligi, unga mansub bulgan madaniy taraqqiyot jahon sivilizatsiyasining beshigi, dunyo xalqlari rivojiga qo‘shilgan munosib hissa ekani ham sir emas. bu hol jahonning barcha xolis mutaxassis olimlari tomonidan e’tirof etiladi. qolaversa, vatan im iz sivilizatsiyasining sharq sivilizatsiyasi quchog‘ida …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa"

презентация powerpoint fan nomi: falsafa mavzu: falsafa fanining predmeti, maqsad va vazifalari fan o‘qituvchisi: ro‘ziboyev dilshod reja: 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi, predmeti va asosiy funksiyalari. 2. dunyoqarashning tuzilishi va tarixiy shakllari. 3. qadimgi sharq va g‘arb falsafasining vujudga kelishi va asosiy xususiyatlari. 4. o‘rta asrlarda sharq uyg‘onish davri. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, mazkur atamaning dastlabki ma’nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so‘zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an’analar orqali) avloddan avlodga o‘tuvchi bilim bilan inson o‘z aqliga tayanib, mushohada yuritish va tan...

This file contains 34 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "falsafa", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa PPTX 34 pages Free download Telegram