qadriyatlar falsafasi (aksiologya)

PPT 51 pages 2.9 MB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPT

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

қадриятлар фалсафаси 9-mavzu: qadriyatlar falsafasi (aksiologyia) 1.qadriyat tushunchasining ma’nosi va uning umumiy tavsifi. (umuminsoniy, milliy, shaxsiy qadriyatlar). 2.oilaning qadriyatga doir jihatlari. muhabbat va nafrat, baxt va baxtsizlikning qadriyatiy jihatlari. oiladagi ajralish va uning axloqiy kamolotga salbiy ta’siri. 3.gender tengligini ta’minlashda inson mehnati qadrlanishining ahamiyati. 4.davlatning oila tinchligi va barqarorligini taʼminlashdagi oʻrni. oila-taʼlim-mahalla tizimi. 5.uchinchi ming yillikda qadriyatlarning transformasiyasi. jamiyatning devalvatsiyasi (qadrlanish va qadrsizlanish). aksiologiya – falsafaning qadriyatlarni o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi alohida bo‘limi (yunon. axios - qadriyatlar, logos – bilim: qadriyatlar haqidagi fan). qadriyatlar ulkan falsafiy ahamiyatga ega. qadriyatlar tushunchasi insonning dunyoga bo‘lgan munosabatining alohida jihatini namoyon etadi. ular inson faoliyati, jamiyat va madaniyatning o‘ziga xos xususiyatlarini yanada teranroq anglab yetish imkonini beradi. falsafiy davrlar va falsafiy maktablar antik davr uyg'onish davri yangi davr o'rta asrlar qadriyat va borliq ayniylashtirilgan, qadriyatga xos bo'lgan xususiyatlar esa uning mazmuniga kiritilgan qadriyatlar diniy xususiyat kasb etgan va iloxiy moxiyat bilan bog'langan ijodida insonparvarlik va …

2 / 51

o‘sha davrda qadriyat borliq bilan ayniylashtirilgan, qadriyatga xos bo‘lgan xususiyatlar esa uning mazmuniga kiritilgan. masalan, zardo‘sht, moniy, suqrot va platon uchun yaxshilik va adolat kabi qadriyatlar haqiqiy borliqning bosh mezonlari hisoblangan. bundan tashqari, qadimgi faylasuflar qadriyatlarni tasniflashga harakat qilganlar. xususan, moniy zulmat va ziyo dunyosi mavjud, birinchi dunyoda adolatsizlik, zulm, zo‘ravonlik, ikkinchisida esa abadiy, yengilmas doimiy qadriyatlar hukm suradi deb xisoblaydi yangi davrda qadriyatlar haqidagi ta'limotga nisbatan yondashuvlar ratsionalizm nuqtai nazaridan tavsiflana boshlanganki, bu hol fanning rivojlanishi va yangi ijtimoiy munosabatlarning shakllanishi bilan izohlanadi. bu davrda qadriyatlar va ularning mezonlari muammosi rene dekart, benedikt (barux) spinoza, klod adrian gelvetsiy, pol anri golbax, a. avloniy, a.donish, furqat, muqumiy va boshqa mutafakkirlarning asarlarida o‘z aksini topgan a.avloniy ”turkiy guliston yohud axloq” asarida “yaxshi xulqlar- muhabbat, yaxshilik, adolat, haqiqat, shijoat, ibrat kabi ijobiy qadriyatlarni va razolat, g‘iybat, jaholat, adovat kabi “yomon xulqlar”ni farqlaydi. xx asrda o‘zbek faylasufi s.shermuxamedov avloniy g‘oyasini davom ettirib insonga …

3 / 51

gi haqidagi tasavvur ko‘rinishida amalga oshirilishi mumkin. «qadriyat» tushunchasining falsafiy mazmuni nimada? qadriyat mohiyati va tabiatining asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat 1. qadriyat o‘z mohiyatiga ko‘ra ijtimoiydir va ob'ekt-sub'ektli xususiyat kasb etadi. ma'lumki, jamiyat bo‘lmagan joyda qadriyatlar mavjudligi haqida gapirishning o‘zi behudadir. masalan, kisloroddan iborat bo‘lgan atmosfera yerda inson paydo bo‘lishidan ancha oldin mavjud bo‘lgan, lekin kishilik jamiyati vujudga kelganidan keyingina atmosferaning odamlar hayoti uchun ulkan ahamiyati haqida so‘z yuritish imkoniyati tug‘ilgan. qadriyat insonning amaliy faoliyati jarayonida vujudga keladi. insonning har qanday faoliyati muayyan maqsadni belgilashdan boshlanadi va mazkur faoliyat ayni shu maqsadga erishishga bag‘ishlanadi. qadriyatlar qatoriga narsalargina emas, balki g‘oyalar, munosabatlar, faoliyat usullari ham kiradi. biz moddiy ne'matlarni ham, insoniy xatti-harakatlar ezguligini ham, davlat qonunlarining odilonaligini ham, olamning go‘zalligini ham, aqlning ulug‘vorligini ham qadrlaymiz. 3. «qadriyat» tushunchasini «muhimlik» tushunchasidan farqlash lozim. qadriyat «muhimlik» tushunchasi bilan nisbatlashadi, lekin u bilan ayniy emas. muhimlik qadriyatga bo‘lgan munosabatning faollik, qizg‘inlik darajasini tavsiflaydi. nimadir …

4 / 51

, funksiyalarining majmui. masalan, shaxsiy avtomobil harakatlanish vositasi, qo‘shimcha pul topish vositasi yoki shaxsning mavqeidan dalolat beruvchi buyum bo‘lishi mumkin. so‘nggi zikr etilgan holda avtomobil uning egasi boshqa odamlar ko‘z o‘ngida muayyan nufuz kasb etishi uchun imkoniyat yaratuvchi egalik ob’yekti sifatida muhimdir. ko‘rsatilgan holatlarning barchasida ayni bir predmet turli ehtiyojlar bilan bog‘liq. 5. qadriyatlar o‘z tabiatiga ko‘ra ob’yektivdir. bu qoida e'tiroz uyg‘otishi mumkin. zero sub’yekt mavjud bo‘lmagan joyda qadriyat to‘g‘risida so‘z yuritish behuda ish ekanligi yuqorida qayd etilgan. qadriyat insonga, uning tuyg‘ulari, mayllari, emotsiyalariga bog‘liq bo‘ladi, ya'ni qandaydir sub'ektiv narsa yoki hodisa sifatida qaraladi. bundan tashqari, individning buyumga bo‘lgan qiziqishi yo‘qolgani, buyum uning ehtiyojlarini qondirmay qo‘ygani zahoti individ uchun buyum o‘zining qadriyat sifatidagi ahamiyatini yo‘qotadi. қадриятлар табиий миллий ижтимоий-сиёсий моддий маънавий-маърифий маданий ахлоқий умумбашарий moddiy qadriyatlar – bu tabiiy ne'matlar, mehnat mahsullarining iste'mol qiymati, ijtimoiy hodisalarda mujassamlashgan ijtimoiy ne'matlar, tarixiy voqealar, madaniy meros, axloqiy ezgulik, go‘zalik mezonlarigani qanoatlantiruvchi estetik hodisalar, …

5 / 51

ar: tinchlikni saqlash, qurolsizlanish, xalqaro iqtisodiy tartib muammolari ham kiradi. umuminsoniy qadriyatlar – jamiyat va madaniyatning rivojlanishi mahsuli. sog‘liq qadriyat sifatida. inson sog‘lig‘i - qadriyatlar pillapoyasida eng yuksak pog‘onalaradan birini egallaydigan tabiiy, mutlaq va boqiy qadriyat. insonning barcha ehtiyojlarini qondirish darajasi uning sog‘lig‘i qay darajada ekanligi bilan belgilanadi. erkinlik qadriyat sifatida inson uchun ulkan ahamiyatga ega. bu kategoriyaning falsafiy talqini quyidagi ta'rifda o‘zining ayniqsa aniq ifodasini topgan: erkinlik – bu insonning ob’yektiv zaruriyatni bilishga tayangan holda o‘z manfaatlari va maqsadlariga muvofiq ish ko‘rish qobiliyatidir. erkinlik doim va hamma joyda eng buyuk qadriyat hisoblanadi. миллий минтақавий умумбашарий * milliy qadriyatlar millat tarixi, o’tmishi, kelajagi va ma'naviy merosi millatning genofondi, tabiiy betakrorligi, o’ziga xosligi, tarixiy o’zgaruvchanligi va ijtimoiy rang-barangligi milliy g‘urur, milliy iftixor, milliy mansublik milliy bag‘rikenglik, baynalminallik, millatlararo totuvlik, hamjihatlik, hamdardlik urf-odatlar, an'analar, marosimlar, turmush tarzi va boshqalardagi milliylik, ular bilan birga ¢ziga xos xususiyatlar milliy til, milliy madaniyat va ma'naviyat, …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadriyatlar falsafasi (aksiologya)"

қадриятлар фалсафаси 9-mavzu: qadriyatlar falsafasi (aksiologyia) 1.qadriyat tushunchasining ma’nosi va uning umumiy tavsifi. (umuminsoniy, milliy, shaxsiy qadriyatlar). 2.oilaning qadriyatga doir jihatlari. muhabbat va nafrat, baxt va baxtsizlikning qadriyatiy jihatlari. oiladagi ajralish va uning axloqiy kamolotga salbiy ta’siri. 3.gender tengligini ta’minlashda inson mehnati qadrlanishining ahamiyati. 4.davlatning oila tinchligi va barqarorligini taʼminlashdagi oʻrni. oila-taʼlim-mahalla tizimi. 5.uchinchi ming yillikda qadriyatlarning transformasiyasi. jamiyatning devalvatsiyasi (qadrlanish va qadrsizlanish). aksiologiya – falsafaning qadriyatlarni o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi alohida bo‘limi (yunon. axios - qadriyatlar, logos – bilim: qadriyatlar haqidagi fan). qadriyatlar ulkan fa...

This file contains 51 pages in PPT format (2.9 MB). To download "qadriyatlar falsafasi (aksiologya)", click the Telegram button on the left.

Tags: qadriyatlar falsafasi (aksiolog… PPT 51 pages Free download Telegram