qadriyatlar falsafasi

PDF 18 стр. 1,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
powerpoint 演示文稿 qadriyatlar falsafasi a'zamjonova gulhayo qadriyatlarni qaysi fan o’rganadi? qadriyatlar tug’risidagi fan — aksiologiya (aksio — qadriyat, logos fan, ta`limot ma`nosini anglatadi) falsafaning shu masalani o’rganadigan va u bilan shug’ullanadigan sohasi hisoblanadi. sobiq ittifoq davrida bu tug’rida nihoyatda kam ma`lumotlar bor edi. istiqlol tufayli qadriyatlar tug’risidagi qarashlarimiz shitob bilan o’zgardi. sobiq ittifoqning ilgari ulug’langan partiyaviy-sinfiy qadriyatlari sarobga aylandi, zamona realliklari talablariga javob bera olmay, o’tgan o’n yilliklardan iborat tarix sahifalari bilan birga yopilib ketdi. o’zbekistonda qadriyatlarga e`tibor kuchaydi, uning turli qirralari olim va mutahassislar tomonidan tahlil etilmoqda. qadriyatlar falsafasi — aksiologiyaning ko’pdan-ko’p mavzulari mutahassislarimizning ilmiy izlanishlarida o’ziga xos o’rin tutmoqda. «moziyga qaytib ish qo’rmoq hayrlidir», deb yozgan edi abdulla qodiriy «o’tgan kunlar» romanida. huddi shunday, «qadriyat o’zi nima?» savoliga javob berishdan oldin mavzuning tarixini, qisqa bo’lsa-da, o’rganmoq lozim. busiz qadriyatlarning bugun va kelajakdagi ahamiyatini tushunib bo’lmaydi. qadriyatlar mavzusining tarixi, ildizlari va insoniyatga hos qadrlash tamoyillari shakllanishi uzoq o’tmishga ega. …
2 / 18
orazmiy, forobiy, al-buhoriy, at-termiziy, beruniy, ibn sino, najmiddin kubro, yassaviy, naqshband, ulug’bek, navoiy, mashrab, bedil, behbudiy, avloniy kabi mutafakkirlar ijodida ham bu mavzuning izlari bor, teran qirralari ochilgan. gap ana shu izlarni izlab topishda, ularni unutmaslikda, sayqallab turishda, zamona realliklari nuqtai nazaridan holisona talqin qilishdadir. avlod va ajdodlarimiz yaratgan qadrlash mezonlarining tarixi eng qadimgi naqllar, rivoyatlar, afsona, hikoyat, dostonlarga, ya`ni halq og’zaki ijodi namunalariga borib taqaladi. spitamen, muqanna va jaloliddin manguberdi tug’risidagi asarlarda, alpomish, to’maris va shiroq tug’risidagi afsona va dostonlarda vatanparvarlik, halq va yurt ozodligi uchun fidoyilik kabi ko’plab umuminsoniy qadriyatlar tasvirlangan. ma`naviy merosimizning yorqin namunasi – «avesto» zardo’shtiylikning muqaddas kitobi bo’lganligidan, unda bu dinning qadriyatlar tizimi, qadrlash mezonlari, o’sha davrdagi milliy g’oyalar yorqin ifodalangan. qadrlash tug’risidagi qarashlar rivojida viii-xii asrlar katta ahamiyatga ega. bu davrda arab istilosi amalga oshirilgan, islom hukmron dinga aylangan edi. e`tirof etish kerakki, qur`on va hadislarda ta`riflab berilgan ilohiy qadriyat va qadrlash masalalari halqimiz …
3 / 18
asida islomni civilizaciyamizning yuksak madaniyati nuqtai nazaridan tarqib va tashviq etdilar, islom falsafasini yuksaklikka ko’tardilar, mazkur dinning butun jahonda katta mavqega ega bo’lishida muhim faoliyat ko’rsatdilar. bu esa ushbu zotlarning nomlarini islom dini jahon sahnida qancha tursa, shunga qadar boqiy ayladi. ularning islom falsafasi va ilohiyotiga, uni zamona zayllari orasidan o’tishi jarayoniga ko’rsatgan nihoyatda katta ta`siri tug’risida mahsus tadqiqotlar olib borish mumkin. afsuski, manbalar etarli bo’lishiga qaramasdan, yurtimiz sivilizatsiyasining islom dini rivojiga va azaliy islom mamlakatlarining madaniyati taraqqiyotiga aks ta`siri tug’risida yozilgan asarlar haligacha kam, bu tug’rida keng qamrovli tadqiqotlar olib borish zaruriyati allaqachon etilgan. masalaning muhimligi atoqli ensiklopedik olimlar — xorazmiy, farobiy, beruniy, ibn-sino, al-farg oniy kabi ʻ sivilizatsiyamizning zabardast namoyandalari ijodi va me'rosi ko’zgusida yanada yaqqolroq namoyon bo’ladi. zero, ular nafaqat markaziy osiyo, arab-musulmon sivilizatsiyasi, balki jahon madaniyati taraqqiyotiga nihoyatda katta hissa qo’shganlar, yurtimiz qadriyatlari ta`sirini butun olamga yoyilishida hizmat qilganlar. shu bilan birga, umum insoniy madaniyatning bebaho …
4 / 18
boshladi. xix asrning o’rtalariga kelib, amirlik va honliklarga bo’linganligiga qaramasdan, mustaqil yashagan turkiston chor rossiyasi tomonidan bosib olindi, yurtimiz imperiyaning mustamlakasi bo’lib qoldi. mustamlakachilarning qadriyatlari va qadrlash mezonlari halqimiz orasiga zo’rlik bilan singdirila boshlandi. xix asrning ohirlari va xx asr boshlarida yurtimizda «jadidlar» oqimi vujudga keldi. behbudiy, so’fizoda, avloniy, cho’lpon, fitrat va boshqa jadidlar merosiga diqqat qilinsa, o’sha davrda yurtimizda ma`naviy tushunchalarning ko’lami qanchalik keng bo’lganligini, falsafiy tilning naqadar boyligini, uning adabiyot bilan qanchaliy uyqunligini yaqqol ko’rish mumkin. ularning asarlarida gohida biz allaqachon esimizdan, tilimizdan va balki dilimizdan ham chiqarib yuborgan qadriyatlar, tushunchalarga duch kelamiz. jadidlarning merosi halqimiz madaniyatiga yanada kattaroq ta`sir ko’rsatishi mumkin edi. afsuski, bolsheviklar boshlagan siyosiy jarayonlar bu avlodning boy merosini o’z domiga tortdi, uning taqdiri ayanchli kechdi, ta`qiqlab qo’yildi. o’tmish avlodlar ardoqlagan va buyuk ajdodlarimizdan meros qolgan sharqona qadrlash mezonlarini yuz o’ttiz yil sarobga aylantirish uchun qilingan urinishlarning oqibatlari haligacha sezilib turadi. faqat mustaqillik yillariga kelibgina …
5 / 18
qadriyatlar falsafasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadriyatlar falsafasi"

powerpoint 演示文稿 qadriyatlar falsafasi a'zamjonova gulhayo qadriyatlarni qaysi fan o’rganadi? qadriyatlar tug’risidagi fan — aksiologiya (aksio — qadriyat, logos fan, ta`limot ma`nosini anglatadi) falsafaning shu masalani o’rganadigan va u bilan shug’ullanadigan sohasi hisoblanadi. sobiq ittifoq davrida bu tug’rida nihoyatda kam ma`lumotlar bor edi. istiqlol tufayli qadriyatlar tug’risidagi qarashlarimiz shitob bilan o’zgardi. sobiq ittifoqning ilgari ulug’langan partiyaviy-sinfiy qadriyatlari sarobga aylandi, zamona realliklari talablariga javob bera olmay, o’tgan o’n yilliklardan iborat tarix sahifalari bilan birga yopilib ketdi. o’zbekistonda qadriyatlarga e`tibor kuchaydi, uning turli qirralari olim va mutahassislar tomonidan tahlil etilmoqda. qadriyatlar falsafasi — aksiologiyaning ko’...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PDF (1,9 МБ). Чтобы скачать "qadriyatlar falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadriyatlar falsafasi PDF 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram