farmakologiyafanigakirish

PPTX 143 стр. 3,5 МБ Бесплатная загрузка

143 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 143

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 143

кириш farmakologiya faniga kirish. dori vositalarini boshqa har qanday turdagi modda yoki mahsulotdan ajratib turadigan asosiy xususiyati shundaki, u kasalliklarning oldini olish va bemorni davolash uchun mo‘ljallangan. dori-darmonlarning tarkibi tegishli ko‘rsatmalar bilan belgilanadi va standart hamda nostandart turlarga bo‘linadi. standart ko‘rsatmalar dori vositalarining terapevtik ta’siri va samaradorligiga tegishli bo’lib, sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan tekshirilganidan so‘ng belgilanadi. ular rasmiy va magistral (manual, qo‘lda tayyorlanadigan) bo‘ladi. offisinal preparatlar sog‘liqni saqlash vazirligining tegishli organlari tomonidan tasdiqlanadigan rasmiy farmakopeya maqolasiga ega bo‘lgan preparatlardir. ular sanoatda ishlab chiqariladigan tabletkalar, eritmalar, surtmalar va shamchalarni o‘z ichiga oladi. farmakopeya maqolalari davlat farmakopeyasida, monografiyalar esa ishlab chiqaruvchi tashkilotlarning standartlarida va sog‘liqni saqlash vazirligining tegishli buyruqlarida o‘z ifodasini topadi. magistral retseptlar ham standart bo‘lib, amaliyotda keng qo‘llaniladi (formulae magistrales, lotincha magister – master, usta). lekin ularning tavsifi farmakopeyada emas, balki maxsus to‘plamlarda (qo‘llanmalarda) beriladi. magistral ko’rsatmalarda ko‘pincha muallif-ishlab chiquvchining ismi yoki familiyasi ko‘rsatilishi mumkin: masalan, votchal tomchilari, pavlov miksturasi, …

2 / 143

da chiqarilgan «minibelu» kitobi, yevropada 1130-y. da chop etilgan «antidotoriy» toʻplamlari ilk rasmiy farmakopeya hujjatlaridir. birinchi farmakopeya 1498-y. da florensiyada «ricettario fiopentino» nomi bilan bosilib chikdi. abu ali ibn sinoning «tib qonunlari» asari u yashagan davrda qoʻllanilgan dori vositalarini tayyorlash, ularning sifatini baholash va qoʻllanilishi haqidagi maʼlumotlari bilan oʻz zamonasining farmakopeyasi deb baholanishi mumkin. рецептларни ёзиш қонун-қоидалари рецепт (лот. recipio — қабул қилаяпман, олаяпман) — врачнинг дорихонага маълум шаклдаги ёзма мурожаати, унда дорини тайёрлаш ва бериш, шунингдек, ундан қандай фойдаланиш ҳақидаги кўрсатмалар бўлади. рецепт сиёҳ б-н ёзилиши шарт. унда беморнинг исм шарифи, ёши кўрсатилиб, ташкилот ва врачнинг муҳри бўлиши лозим. рецепт юридик ҳужжат бўлиб, дориларнинг тўғри тайёрланганлиги, муддати ва б. ни текшириш имконини беради. «rp» белгиси лотинча «recipe» феълининг қисқартирилгани бўлиб, «ол» деган маънони билдиради. дори моддаларининг номи лотин тилида қаратқич келишигида бирма-бир санаб ўтилади ва оғирлик миқдорлари грамм, дециграмм, сантиграмм ўлчов бирликларида агарда концентрацияда бўлса, фоиз, нисбат, оғирлик миқдорларида …

3 / 143

асосий (basis); сўнгра унга ёрдам берувчи модда (adjuvans); дорининг таъми ва ҳидини яхшиловчи (corrigens); шакл берувчи (constituens) моддалар келтирилади. 4) фармацевтга кўрсатма (praescriptio) – дорини тайёрлаш усули кўрсатилади; 5) беморга берилган тушунтириш (signatura); 6) рецепт ёзган шифокор имзоси; 7) даволаш муассасасининг муҳри. суюқ моддалар миқдори миллилитрлар ҳисобида, қолган моддаларнинг кўпчилиги ўнлик ўлчов системасида олинади — граммлар ва грамм унумлари ҳисобида белгиланади. 0,1- 1 дециграмм 0,01-1 сантиграмм 0,001-1 милиграмм 0,0001-1 децимиллиграмм 0,00001-сантимилиграмм 0,000001-микрограмм суюқ дори шакллари миллилитрларда (ml),грам ва томчиларда ўлчанади. таъсир белгилари билан миқдорланадиган (тб) дори воситаларини ёзишда таъсир бирликларининг сони кўрсатилади (масалан, пенициллин 500000 тб). resept dori vositasini asosiy tibbiy ko‘rsatmalar bo‘yicha tayinlashdan tashqari (bemorga dori berish haqida), huquqiy va hisob-kitob maqsadlari uchun ham muhimdir. resept preparatning shifokor ko‘rsatmasi bo‘yicha to‘g‘ri tayyorlanganligini va bemorga berilishini tekshirish imkonini beradi. reseptning huquqiy ahamiyati shundaki, reseptni yozgan va davolanishni buyurgan shifokor bemorning sog‘lig‘i uchun qonuniy javobgarlikni o‘z bo‘yniga oladi. tibbiy resept bo‘yicha …

4 / 143

sh va tayyorlash qoidalari bo‘yicha bir bo‘limi hisoblanadi. resept shifokorning farmasevtik ma’lumotga ega bo‘lgan mutaxassisga dori preparatini ma’lum doza va shaklda tayyorlash va (yoki) berish hamda uni qo‘llash usuli to‘g‘risidagi yozma ko‘rsatmasi. farmakologik vositalar muayyan dori shakliga, klinik oldi tadqiqotlarda aniqlangan farmakologik faollik va xavfsizlikka ega bo‘lgan, klinik tadqiqot ob‘ektlari bo‘lgan modda yoki moddalar aralashmasi; dori vositalari kasalliklar profilaktikasi, ularga tashhis qo‘yish va davolash, shuningdek odam organizmining holati va funksiyalarini o‘zgartirish uchun tibbiyot amaliyotida qo‘llanilishiga ruxsat etilgan dori moddalari (substansiyalar) va yordamchi moddalar asosida olingan vositalar, dori moddalari (substansiyalar), dori preparatlari; dori moddalari (substansiyalar) farmakologik, immunologik yoki metabolik faollikka ega bo‘lgan yoxud tashhis qo‘yish maqsadi uchun foydalaniladigan, tibbiyot amaliyotida qo‘llanilishiga ruxsat etilgan, kelib chiqishi tabiiy yoki sintetik moddalar. o‘zbekiston respublikasida yangi dori moddasini tibbiyot amaliyotida qo‘llashga ruxsat berish sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi farmasevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligining dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika ekspertizasi va standartlashtirish davlat markazi (keyingi o‘rinlarda …

5 / 143

lari; o‘simlik xom ashyosi va hayvon organlariga ishlov berish oddiy (quritish, maydalash) yoki murakkab (faol moddalarni alohida ajratib olish) bo‘lishi mumkin. galen preparatlar o‘simlik xom ashyosini murakkab qayta ishlash natijasida olinadi. bularga: damlamalar, qaynatmalar, tindirmalar, ekstraktlar kiradi. bu preparatlar tarkibida bir qator aralashmalar (oqsillar, shilimshiq, rang beruvchi moddalar) mavjud bo‘lib, ular dori ta’sirini susaytiradi va ularning parenteral ishlatilishiga mon’elik qiladi. novogalen preparatlar esa yanada tozalangan, deyarli ballast moddalar saqlamaydi. ushbu dorilar parenteral qo‘llash uchun yaroqlidir. biotexnologik preparatlar – farmakologik faollikdan ko‘ra biologik faollikni rivojlantiradigan, kasallikning oldini olish, davolash yoki in vivo tashhis qo‘yish uchun mo‘ljallangan dorilardir. ular kimyoviy-sintetik preparatlardan bir qator muhim jihatlar bilan farq qiladi. biotexnologik preparatlarning faol moddasi biologik kelib chiqishga ega va tirik hujayralardan olingan, murakkab geterogen molekulyar tuzilishga ega. dastlabki substrat hayvon hujayralari yoki mikroorganizmlardir (e.coli tipidagi bakteriyalar, achitqilar va h.k.) va ularning hujayraviy va subhujayraviy tuzilmalari ishlatiladi. dori preparati – zarur terapevtik yoki profilaktik samaraga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 143 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "farmakologiyafanigakirish"

кириш farmakologiya faniga kirish. dori vositalarini boshqa har qanday turdagi modda yoki mahsulotdan ajratib turadigan asosiy xususiyati shundaki, u kasalliklarning oldini olish va bemorni davolash uchun mo‘ljallangan. dori-darmonlarning tarkibi tegishli ko‘rsatmalar bilan belgilanadi va standart hamda nostandart turlarga bo‘linadi. standart ko‘rsatmalar dori vositalarining terapevtik ta’siri va samaradorligiga tegishli bo’lib, sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan tekshirilganidan so‘ng belgilanadi. ular rasmiy va magistral (manual, qo‘lda tayyorlanadigan) bo‘ladi. offisinal preparatlar sog‘liqni saqlash vazirligining tegishli organlari tomonidan tasdiqlanadigan rasmiy farmakopeya maqolasiga ega bo‘lgan preparatlardir. ular sanoatda ishlab chiqariladigan tabletkalar, eritmalar, surtmalar...

Этот файл содержит 143 стр. в формате PPTX (3,5 МБ). Чтобы скачать "farmakologiyafanigakirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: farmakologiyafanigakirish PPTX 143 стр. Бесплатная загрузка Telegram