ayirisho’rganlari. buyraklar tuzulishi fiziologiyasi

PPTX 17 pages 3.9 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

ayirish o’rganlari . buyraklar tuzulishi fiziologiyasi ayirish o’rganlari . buyraklar tuzulishi fiziologiyasi altiyev dadaxon reja .ayirish organlari va ularning vazifalari . buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi . buyrak kasalliklar ayirish a 'zolari ayirish a'zolariga: buyrak, teri, o'pka kiradi. moddalar almashinuvi natijasida hosil bo'lgan gazsimon moddalar (karbonat angidrid) nafas olish organlari orqaii tash¬qariga chiqariladi. siydik kislota, qoldiq azot, tuzlar suvda eri¬gan holda buyraklar orqali siydik tarkibida ajratiladi. suv, tuzlar va qoldiq azotning oz qismi teri orqali ter sifatida tashqariga chiqariladi. ayirishning ahamiyat ovqat tarkibida iste'mol qilingan oqsil, yog', uglevodlar, suv, tuzlar me'da-ichaklardan qonga so'rilib, jigarga boradi, unda keraksiz (zaharli) moddalardan tozalangach, yana qon orqali ta¬naning barcha to'qima va hujayralariga tarqaladi. hujayralarda moddalar almashinuvi natijasida bu oziq moddalar kislorod bilan oksidlanib, parchalanadi. bu jarayoniar natijasida organizm uchun zararli moddalar (siydik kislota, qoldiq azot, mochevina, kreati¬nin, karbonat angidrid kabilar) hosil bo'ladi. bu zararli qoldiq moddalar hujayralardan qonga o'tib, ayirish organlari orqali tashqariga chiqarib yuboriladi. …

2 / 17

oldingi va orqa yuzalari bilan chegaralangan botiqlik, buyrak darvozasi (hilus renalis) joylashgan. bu yerdan buyrak ichiga arteriya va nervlar kiradi, undan esa siydik yo’li, vena va limfa tomirlar chiqadi. buyrak darvozasi ichkariga botib kirgan buyrak bo’shlig’iga (sinus renalis) o’tib ketadi. buyrak bel sohasida umurtqa pog’onasining ikki yon tomonida qorin bo’shlig’ining orqa devorida qorin pardaning orqasida joylashgan chap buyrak o’ngiga nisbatan yuqoriroq turadi. chap buyrakni yuqori uchi xi ko’krak umurtqasini o’rtasida, pastki uchi iii bel umurtqasining yuqorigi chekkasi sohasida turadi. o’ng buyrakning yuqori uchi xi ko’krak umurtqasining pastki chekkasi sohasida, pastki uchi esa iii bel umurtqasining tanasini o’rtasi sohasida turadi. xii qovurg’a chap buyrakni orqa yuzasini o’rtasidan, o’ng buyrakni esa yuqori uchidan kesib o’tadi. buyrakning orqa yuzasi pardalari bilan diafragmaga, belning kvadrat mushagi, qorinning ko’ndalang mushagi va katta bel mushagiga tegib turadi. uning yuqori uchida buyrak usti bezi joylashgan. buyrakning oldingi yuzasi qorinparda bilan qoplangan bo’lib, ichki a’zolarga tegib turadi. o’ng …

3 / 17

qaragan. piramida nefronni to’g’ri naychalari va yig’uvchi naychalardan iborat bo’lib, ular o’zaro qo’shilib buyrak so’rg’chi sohasida 15-20 ta qisqa so’rg’ich naychalarini (ductuli papillares) hosil qiladi. ular buyrak so’rg’ichi sohasi yuzasiga so’rg’ichsimon teshiklar (foramina papillaria) bo’lib ochiladi. bu teshiklar hisobiga buyrak so’rgichi uchi g’alvirsimon ko’rinishga ega bo’lib, g’alvirsimon maydoncha (area cribrosa) deyiladi. buyrak tuzilishi va qon tomirlarining tarqalishiga qarab 2-3 ta buyrak bo’lagini o’z ichiga oladigan beshta: yuqorigi segment (segmentumsuperius), oldingi yuzaning yuqorigi segmenti (segmentum anterius superius), oldingi yuzaning pastki segmenti (segmentum anterius inferius), pastki segment (segmentum inferius) va orqa yuzadagi segmentlarga (segmentum posterius) bo’linadi. buyrak bo’lagi (lobus renalis) buyrak ustunida yotgan bo’laklararo arteriya va vena bilan chegaralangan buyrak piramidasi va unga yondoshgan po’stloq moddasidan iborat. buyrakning tarkibiy-vazifaviy birligi nefrondir (nephron). har bir buyrakda 1 mln. ga yaqin nefron bor. nefron tarkibiga buyrak tanachasini kapillyar koptokchasini (glomerulus corpusculi renalis) o’ragan ikki qavat devorli, qadahsimon shakldagi koptokcha kapsulasi yoki shumlyanskiy-boumen kapsulasi (capsula …

4 / 17

tubuli conjunctivis) deb atalib, yig’uvchi naychaga (tubulus renalis colligenis) quyiladi. nefron bor bo’yiga unga kelayotgan va yonida turgan qon tomirlar bilan o’ralgan. bitta nefron naychasining uzunligi 20-50 mm. ikkala buyrakdagi barcha nefronlarning umumiy uzunligi 100 km ga yaqindir. nefronning 80% yaqini po’stloq qavatda joylashgan. 20% nefronni koptokchasi mag’iz moddaga yondoshgan bo’lib, ularning to’g’ri naychalari va qovuzlog’i mag’iz moddada joylashadi. bularni yukstamedullyar nefronlar deb ataladi. har bir buyrak piramidasining uchidagi buyrak so’rg’ichi buyrakning kichik kosachasi (calyx renalis minor) bilan o’ralgan. ularning soni 8-9 ta. kichik kosachalarning 2-3 tasi o’zaro qo’shilib, katta kosachani (calyx renalis major) hosil qiladi. katta kosachalar joylashiga qarab yuqorigi, o’rta va pastkilarga (calyx renalis majoris superior, media et inferior) bo’linadi. ularning oʻzaro qo’shilishidan buyrak jomi (pelvis renalis) hosil bo’ladi. buyrak jomini shakli ampula, shoxlangan va aralash ko’rinishlarda uchraydi. buyrak jomi torayib siydik yo’liga o’tib ketadi. kichik, katta kosachalar va buyrak jomini devori shilliq, mushak va tashqi adventitsial qavatlardan …

5 / 17

png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ayirisho’rganlari. buyraklar tuzulishi fiziologiyasi"

ayirish o’rganlari . buyraklar tuzulishi fiziologiyasi ayirish o’rganlari . buyraklar tuzulishi fiziologiyasi altiyev dadaxon reja .ayirish organlari va ularning vazifalari . buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi . buyrak kasalliklar ayirish a 'zolari ayirish a'zolariga: buyrak, teri, o'pka kiradi. moddalar almashinuvi natijasida hosil bo'lgan gazsimon moddalar (karbonat angidrid) nafas olish organlari orqaii tash¬qariga chiqariladi. siydik kislota, qoldiq azot, tuzlar suvda eri¬gan holda buyraklar orqali siydik tarkibida ajratiladi. suv, tuzlar va qoldiq azotning oz qismi teri orqali ter sifatida tashqariga chiqariladi. ayirishning ahamiyat ovqat tarkibida iste'mol qilingan oqsil, yog', uglevodlar, suv, tuzlar me'da-ichaklardan qonga so'rilib, jigarga boradi, unda keraksiz (zaharli) modd...

This file contains 17 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "ayirisho’rganlari. buyraklar tuzulishi fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ayirisho’rganlari. buyraklar tu… PPTX 17 pages Free download Telegram