buyuk geografik kashfiyotlar davri va geografiya yangi va eng yangi davr geografiyasining xususiyatlari

DOC 53.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1351158950_22487.doc buyuk geografik kashfiyotlar davri va geografiya yangi va eng yangi davr geografiyasining xususiyatlari reja : 1. buyuk geografik kashfiyotlarning geografiya fani uchun ahamiyati 2. yangi davr kapitalizm rivojlana boshlagan davrda geografiya 3. eng yangi davr geografiyasi 4. hozirgi davr geografiyasining rivojlanish tendentsiyalari. ilmiy maktablar va yo`nalishlar. yevropada sharqiy osiyoda mug’ullarning istilolalari, o`rta osiyo, xitoy, hindiston, ayniqsa arab sharqidagi fan va madaniyatda erishilgan yutuqlar, bu mamlakatlar bilan savdo va boshqa turdagi aloqalarni o`rnatishga intilishni kuchaytirdi. ana shunday qiziqishlardan biri italiyalik monax morko poloning markaziy osiyoga sayohati, ispaniyalik run klavixoning samarqandga amir temur saroyiga elchi bo`lib kelishida o`z ifodasini topadi. 1254-94 yillarda venetsiyadan chiqqan marko polo kichik osiyo, eron, o`rta osiyo orqali xitoyga borgan. sharqiy va janubiy hitoy dengizlari, hindiston, hind okean iva eron, turkiya orqali yana qaytib kelgan. qariyb 45 yillik sayohat «marko polo kitobi»da aks etib, yevropaga bu o`lkalarning geografiya shu kitob orqali tarqaldi marko polo kitobidan xristofor kolumb …

kuba, gainti orollarini kashf etdiki, aslida kolumb ertaklaridagidek juda boy mamlakat hindistonga bordi deb o`ylagan. u hindistonga-osiyoga g`arbga tomon yurib sharqdan yetib keldim deb hisoblagan kolumb 1493-96 yillarga ikkinchi, 1498 yilda uchinchi va 1502-1504 yillarda to`rtinchi bor sayohat qildi. hayotining oxirigacha kolumb o`zi hindiston ochgan yerlarni deb hato hisobladik. shu to`rt marta sayohatning ikkinchisida 1499 yilda alonsa yed oxeda boshchiligida kema tarkibida xizmat qilgan amerigo vespuchchining nomi bilan yangi ochilgan materik amerika deb ataladi. bu nomlanish ham tasodifiy holda yuz berdi deyish mumkin. amerigo vespuchchining yozib qoldirgan maktublari germaniyaning sen-per shahrida matbuotda bosib chiqariladi. nemis kartografi martin valdzemyullar boshchiligidagi jurnalda ilmiy to`garak a`zolari chiqargan e`lon qilingan maktubdaligi ochilgan qit`aning tabiati xaqqoniy ta`riflangan va bu materika vespuchchining o`zi boshchiligida sayohat uyushtirilganligi ko`rsatilgan. aslida vespuchchi biron-bir ekspediyaga bosh bo`lganini tarixiy dalillar isbotlaydi, bunday sayohat bo`lmagan. valdzemyuller tuzgan xaritada yangi ochilgan qit`aga amerika deb nom berilgan ediki, xaritalarda bu nomni valdzemyuller izohlab shunday …

aylana sayohat natijasida yerning sharsmonligi va dunyo okeanining bir butunligi isbot etildi. kolumb, magellan va boshqalarning sayohatlari natijasida yerning shakli, quruqlik va suvlik tarqalishining umumiy xususiyatlari amalda isbot qilindi. materiklarning ichki qismlari haqida hali ma`lumotlar kam edi. 1552 yilda rossiya podshosi ivan grozniyning topshirig`i bilan “rossiya davlatini yerlarini xaritaga tushirish” ga kirishildi. sibirga boriladigan qozon va astraxan xonliklari bosib olindi. 1582 yilda yerman timofeevich sibir xoni ko`chimxonni yengib, sibirni bosib oldi. 1606 yilda gollandiya sayohatchisi villem yantszanning keyp-york yarim oroliga birinchi bor qadam qo`ydi. “dyoyfken” kemasida sayohat qilgan. yantszan o`zi ochgan yerlarni yangi gveniya orolining bir qismi deb hisoblasa ham, bu sana avstraliya materigining kashf etilgan sanasi sifatida tarixda qoldi. ye. p. xabarov 1640 yillarda sharqiy sibir va uzoq sharqni tadqiq etdi, v. d. poyarkov shimoli-sharqiy sibirning ko`p joylarini o`rgandi, s. dejnev 1648 yilda yevroosiyoning eng chekka sharqiy burnini ochib, uni katta tosh burni deb atadi. bu burun hozirgi dejnev …

kidlab alohida ûtish joyizdir. g`arbiy yevropada geografiyaning fanlarida rivojlanishida b.vareniyning 1650 yilda nashr qilingan «umumiy geografiya» kitobi asosiy ahamiyatga ega bo`ldi. boryo`g`i 28 yil umr kûrgan niderlandiyalik bu olimi geografiya fani predmetini aniqlashda-belgilashda juda katta rol o`ynadi. chunki u geografiya quruqlik, suvlik va ularga tutashib turgan qismini bir butun sistema sifatida ûrganishini o`z kitobida yozib qoldirgan. o`z davridan ancha ilgarilab ketgan bu g`oyani qamrab olgan kitobni i.nyuton ûz tahriri ostida angliyada nashr ettirgan o`quv yurtlarida varetsiy kitobidan saboq berganligi i.nyutonning varskiy va uning geografiyasiga ixlosi balandligini bildirdi. jeyms kuk (1728-79) uch marta dunyo aylana sayohat qilib, janubiy yerni izlagan, okeaniya orollarini o`rgangan. mashhur nemis faylasufi i.kant tabiiy geografiya kursidan knigesburg universitetida dars bergan, aleksand gumboldt geografik fanini o`z sayohatlari davomida to`plagan ma`lumotlarini tahlil etish orqali kompleks tabiat fani deb targ`ib qilgan. geografik g`oyalar rivojlanishida k.ratter, a.gettner, elize reklyu kabi yevropalik olimlarning xizmatlari kattadir. ishlab chiqarish komplekslarini tadqiq etishini asosladi. bu …

etilgan rossiya geografiya jamiyati ilmiy maktabi, universitetlarda ilmiy kuchlarning kamol topishi bilan bog`liq geografik maktab, moskva davlat universitetida d.n.anuchin ishlari bilan bog`liq ilmiy maktablarni ta`kidlab o`tish lozim. hozirgi geografiya, xususan zonalar haqidagi va landshaftlar haqidagi ta`limotning asoschisi v.v.dokuchaev ishlari asosiy o`rin tutadi. chunki u 1899 yilda yozgan unchalik katta-bo`lmagan «tabiat zonalari haqidagi ta`limotgadir» asarida, shu vaqtga qadar tabiatning alohida jismlari bo`lgan holda o`rganildi, aslida bu 1845 yilda tashkil etilgan rus geografiya jamiyati geografik tadqiqot va geografik tafakkur rivojlanishida muhim ahamiyatga ega t.p.semenov-tyanshanskiy, n.m.prjevalskiy, f.p.litks kabi zabardars sayohatchilar va olimlar yetishib chiqdilarki, ularning g`oyalari geografiyaning fan sifatida shakllanishida muhim ahamiyatga ega bo`ldi. hozirgi zamon geografiyasi tabiat va iqtisodiy ijtimoiy fanlar tizimidan tashkil topgan kompleks fandirki, u geografik qobiqni bir butun tadqik etadi. 1818-20 yillarda f.f.bellipsgauzen va m.p.lazanevlarning boshchiligidagi «marniy» va «vostok» nomalarida qilingan ekspeditsiyasi antarktida materigini kashf etdi. bu muz bilan qoplangan materik planetamizning boshqa qismlariga qaydarajada ta`sir etishini ham geografiya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "buyuk geografik kashfiyotlar davri va geografiya yangi va eng yangi davr geografiyasining xususiyatlari"

1351158950_22487.doc buyuk geografik kashfiyotlar davri va geografiya yangi va eng yangi davr geografiyasining xususiyatlari reja : 1. buyuk geografik kashfiyotlarning geografiya fani uchun ahamiyati 2. yangi davr kapitalizm rivojlana boshlagan davrda geografiya 3. eng yangi davr geografiyasi 4. hozirgi davr geografiyasining rivojlanish tendentsiyalari. ilmiy maktablar va yo`nalishlar. yevropada sharqiy osiyoda mug’ullarning istilolalari, o`rta osiyo, xitoy, hindiston, ayniqsa arab sharqidagi fan va madaniyatda erishilgan yutuqlar, bu mamlakatlar bilan savdo va boshqa turdagi aloqalarni o`rnatishga intilishni kuchaytirdi. ana shunday qiziqishlardan biri italiyalik monax morko poloning markaziy osiyoga sayohati, ispaniyalik run klavixoning samarqandga amir temur saroyiga elchi bo`lib kelish...

DOC format, 53.0 KB. To download "buyuk geografik kashfiyotlar davri va geografiya yangi va eng yangi davr geografiyasining xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: buyuk geografik kashfiyotlar da… DOC Free download Telegram