maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o'rgatishga oid nazariy, tashkiliy, pedagogik va metodikishlar

PPTX 15 pages 4.9 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirishga oid nazariy, tashkiliy, pedagogik va metodik ishlar. mavzu rejasi: 1 . lvlaktabgacha yoshdagi bоlаlаr nutqini rivojlantirishning паzаriу, tashkiliy, pedagogik va metodik masalalari, 2 maktabgacha yoshdagi bоlаlаr nutqini rivojlantirishning ilmiy pedagogik shaft-sharoitlari. ajdodlarimiz bilim o’rgatuvchi ustoz faoliyatiga katta ahamiyat bеrganlar. bu pеdagogik faoliyatga bo’lgan asosiy talablardan biri edi. sharq uyg’onish davrining buyuk mutafakkiri abu nasr forobiy aqlli, dono va o’tkir fikrlaydigan kishilar to’g’risida shunday dеydi: «aqlli dеb shunday kishiga aytiladiki, ular fazilatli, o’tkir mulohazali, foydali ishlarga bеrilgan, zarur narsalarni kashf va ixtiro etishda zo’r iste’dodga ega; yomon ishlardan o’zini chеtda olib yuradilar. bunday kishilarni oqil dеydilar». ta’lim tizimidagi islohotlar va davlat tili to‘g‘risidagi qonun bolalar nutqini shakllantirish, xususan, maktabgacha katta yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish metodikasi va amaliyotida o‘zgarishlar bo‘lishini taqozo etadi. bu o‘zgarishlar me’yoriy o‘quvmetodik adabiyotlarda muayyan darajada o‘z aksini topgan. lekin, ularga hozirgi talablar nuqtayi nazaridan tanqidiy yondoshmoq talab etiladi. metodist olimlarning …

2 / 15

hni shakllantirish (bolada avvalo nutq eshitish shakllanadi, talaffuzni u keyinroq egallaydi);  aniq talaffuz hosil qilish (so‘z va so‘z birikmalarini dona-dona hamda aniq talaffuz qilish);  so‘zni talaffuz qilganda urg‘uni to‘g‘ri qo‘yish ustida ishlash;  nutqning orfoepik jihatdan to‘g‘riligi ustida ishlash (bu namunaviy adabiy talaffuz qoidalarining jami);  nutq sur’atini rivojlantirish;  nutqning ifodaliligini shakllantirish (nutqning tabiiy, erkin, ya’ni nutqning ongli ifodalanishi);  nutqiy aloqa ko‘nikmalarini tarbiyalash;  nutqiy eshitish ko‘nikmalarini shakllantirish;  nutq’iy nafas olishni shakllantirish;  o‘z fikrini erkin va izchil bayon etish malakasini shakllantirish. maktabgacha yoshdagi bolalarda nutqiy aloqani tarbiyalashda tarbiyachi va ota-onalarning roli benihoya kattadir. bolalar nutqi ustida ishlash jarayonida: tengdoshlari bilan suhbatda xushmuomala bo‘lishlariga; tabiiy ohangda gapirishlariga; so‘zlashganda suhbatdoshining yuziga qarab turishlariga; qo‘llarini bamaylixotir holatda tutib turishiga e’tibor bermoq zarur. bizga ma’lumki, til bilan tafakkur o‘rtasida uzviy aloqa mavjud,ular bir-birisiz yashamaydi. manbalar tahlili shuni tasdiqlaydiki, maktabgacha katta yoshdagi bolalarning so‘z boyligini rejali tarzda izchil kengaytirib …

3 / 15

bilan harakat qiladilar; 2. bolalar tevarak-atrofdagilar haqida bevosita ma’lumot oladilar; tarbiyachi mehnat kishilari to‘g‘risida, tabiat bilan bog‘liq hayot haqida gapirib beradi, bolalar kuzatgan hodisalarni tushuntiradi, kitob o‘qib beradi, rasmlar, diafilmlar, kinofilmlar namoyish etadi xuddi mana shu tavsiyalar maktabgacha yoshdagi bolalar bilib oladigan tevarak-atrof obyektlarini tasniflash uchun asos sifatida qabul qilinishi mumkin. shu bilan birga, bolalarda faol va passiv lug‘at boyligi asta-sekin ortib boradi, nutq rivojlanadi.maktabgacha yoshdagi bola eshitadigan, ma’nosini tushunadigan, eslab qoladigan hamda qo‘llaydigan so‘zlarni asta-sekin tevarak-atrof bilan tanishish jarayonida ota-onalari, tengdoshlari axborotlari orqali, shuningdek, o‘zining uncha ko‘p bo‘lmagan so‘z zaxirasiga tayanib bilib oladi. bola o‘sib boradi, uning ehtiyojlari ko‘payadi, yangi istaklari, qiziqishlari paydo bo‘ladi.biroq tarbiyaning aqliy, axloqiy, mehnat va boshqa turlari bir maromda (bolaning yoshiga muvofiq) amalga oshishi uchun maktabgacha yoshdagi bolalar lug‘atidagi so‘zlar miqdori ustida yetarlicha o‘ylab ko‘rilmaydi. afsuski, bu masalaga tadqiqotchilar tomonidan ham tegishli darajada e’tibor berilmaydi. ta’limiy-tarbiyaviy jihatdan nihoyatda dolzarb bo‘lgan bu muammo nazariy metodologik va …

4 / 15

osli ravishda tanlash, balki ayni paytda eng ahamiyatli so‘zlarni ularning mavzu jihatdan xilma-xilligi (ya’ni sifat tarkibi, ma’nosi) bo‘yicha o‘rganishni ta’minlash ham dolzarb masaladir. maktabgacha katta yoshdagi bolalarning tevarak-atrofni o‘rganishda nutqini rivojlantirish uchun nazarda tutish lozim bo‘lgan so‘zlarni mavzu jihatidan guruhlarga quyidagicha bo‘lish mumkin: ota-onalar, qarindosh-urug‘lar, tengdoshlar bilan bog‘liq so‘zlar;  maishiy predmetlar, o‘yinchoqlarni anglatadigan so‘zlar;  bola yashab turgan joydagi predmetlar va boshqa narsalarni anglatadigan so‘zlar;  hovli, ko‘cha, xiyobon, bog‘, tomorqadagi narsa-predmetlarni anglatadigan so‘zlar;  hayvonot olami, qushlar, sudralib yuruvchilar, hasharotlarni anglatadigan so‘zlar;  jonsiz tabiat obyektlarini anglatadigan so‘zlar;  inson kasb faoliyatining har xil turlari (kasbi, ixtisosi, ish turlari va hokazo)ni anglatadigan so‘zlar;  buyumlar, moslamalar, asbob-uskunalar, mashinalar, materiallar va hokazolarni anglatuvchi so‘zlar;  pedagogika, psixologiya, sotsiologiya, tarix (axloq, ma’naviyat, qadriyat) kabilar bilan bog‘liq so‘zlar;  ijtimoiy-siyosiy hodisalar bilan bog‘liq bo‘lgan so‘zlar. maktabgacha ta’lim tashkilotlarida maktabgacha katta yoshdagi bolalar ayrim so‘zlarni o‘rganish bilan bir qatorda, iboralarni ham talaffuz …

5 / 15

cha ta’lim tizimi tarbiyachilari bugungi kunda bolalarni maktabga tayyorlashning bazaviy dasturi hamda tajriba-sinov jarayonida yuqori baholangan o‘quv-metodik materiallarga ega. • mazkur dasturda bolalarni jismoniy rivojlantirish, nutq va tafakkurini shakllantirish, tevarak-atrof bilan tanishtirish kabi turli masalalar qamrab olingan. maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish metodikasini fan sifatida shakllantirishga ye.i.tixeyeva, ye.a.flerina, o.i.solovev, a.n.govzdev va boshqalar katta hissa qo‘shganlar. yelizavetta ivanovna tixeyeva (1866-1944) talantli pedagog va yirik jamoat arbobi edi. ye.i.tixeyeva namunali insonni tarbiyalashga yordam berish va ilk yoshdan boshlab to keksalikka qadar insonni har tomonlama rivojlantirishni ta’minlaydigan pedagogik nazariyani yaratish ustida ishlagan. ye.i.tixeyeva o‘z pedagogik faoliyatining dastlabki yillaridayoq bolalarni o‘qitishda ona tilining muhim ahamiyatga egaligiga e’tiborini qaratgan. k.d.ushinskiy ta’limoti asosida inqilobgacha bo‘lgan davrdayoq ishlab chiqilgan oilada, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida, maktabda bolalarga ona tilini o‘qitish jarayonida ularning nutqini rivojlantirish metodikasi ye.ltixeyevaning pedagogik nazariyasida markaziy o‘rin egallaydi. 1913-yilda ye.ltixeyevaning «ona tili va uni rivojlantirish yo‘llari» nomli asari bosilib chiqdi. tixeyeva nutqni rivojlantirishning ahamiyati, yo‘llari va …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o'rgatishga oid nazariy, tashkiliy, pedagogik va metodikishlar"

слайд 1 mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirishga oid nazariy, tashkiliy, pedagogik va metodik ishlar. mavzu rejasi: 1 . lvlaktabgacha yoshdagi bоlаlаr nutqini rivojlantirishning паzаriу, tashkiliy, pedagogik va metodik masalalari, 2 maktabgacha yoshdagi bоlаlаr nutqini rivojlantirishning ilmiy pedagogik shaft-sharoitlari. ajdodlarimiz bilim o’rgatuvchi ustoz faoliyatiga katta ahamiyat bеrganlar. bu pеdagogik faoliyatga bo’lgan asosiy talablardan biri edi. sharq uyg’onish davrining buyuk mutafakkiri abu nasr forobiy aqlli, dono va o’tkir fikrlaydigan kishilar to’g’risida shunday dеydi: «aqlli dеb shunday kishiga aytiladiki, ular fazilatli, o’tkir mulohazali, foydali ishlarga bеrilgan, zarur narsalarni kashf va ixtiro etishda zo’r iste’dodga ega; yomon ishlardan o’zini ch...

This file contains 15 pages in PPTX format (4.9 MB). To download "maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o'rgatishga oid nazariy, tashkiliy, pedagogik va metodikishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yoshdagi bolalar nu… PPTX 15 pages Free download Telegram