mulkchilik munosabatlari. tovar va pul

PPTX 29 pages 9.9 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.9 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

oʼzbekiston respublikаsi oliy vа oʼrtа mаxsus tа’lim vаzirligi sаmаrqаnd veterinаriya vа meditsinаsi instituti toshkent filiаli o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent menejment va iqtisodiyot instituti nodavlat oliy ta’lim tashkiloti «iqtisodiyot» kafedrasi mavzu: mulkchilik munosabatlari. tovar va pul o‘qituvchi: madaminova nargiza mulkchilik munosabatlarining mohiyati va iqtisodiy mazmuni mulkchilik munosabatlari har qanday jamiyat iqtisodiy tizimining asosiy munosabatlaridan birini tashkil qilib, insoniyat taraqqiyotining mahsuli hisoblanadi. mulkchilik munosabatlari moddiy va ma’naviy ne’matlarini ishlab chiqarish hamda jamiyat boyliklarini o‘zlashtirish jarayonlarida vujudga keladi. mulkchilik munosabatlari - bu mulkka egalik qilish, foydalanish, tasarruf etish va o‘zlashtirish jarayonlarida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlardir. mulkdan foydalanish - bu mol-mulkning iqtisodiy faoliyatda ishlatilishi yoki ijtimoiy hayotda qo‘llanilishidir. mol-mulkni o‘zlashtirish yuz berganda u daromad olish uchun yoki shaxsiy ehtiyojni qondirish uchun ishlatilishini bildiradi. mulkni tasarruf etish - bu mol-mulk taqdirining mustaqil hal qilinishidir. u mol-mulkni sotish, meros qoldirish, hadya qilish, ijaraga berish kabi holatlarini erkin tanlash imkoniyati orqali namoyon …

2 / 29

shi mumkin. mulk sub’yekt sub’yekt mulkchilik munosabatlari - bu mulk ob’yektini o‘zlashtirish bo‘yicha mulk sub’yektlari o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatdir. mulkchilik huquqlari esa mulk sub’yektining mulk ob’yektiga nisbatan munosabatidir, ya’ni undan foydalanish va nazorat qilish yuzasidan kelib chiquvchi huquqlar majmuidir: sub’yekt mulk mulkchilik shakllari korporativ xususiy mulk -ma’lum maqsad yo‘lida o‘zaro birlashgan mulkdorlar mablag'iga asoslangan korxonalar tashkil etish orqali o‘zlashtiriluvchi vosita va ne'matlar jamoa mulki - muayyan maqsad yo‘lida turli ko‘rinishdagi jamoalarga birlashgan kishilar tomonidan birgalikda o'zlashtiriluvchi vosita va ne’matlar davlat mulki - o‘z vazifalarini bajarish maqsadida davlat tomonidan o‘zlashtiriluvchi turli vosita va ne’matlar xususiy mulk - ayrim kishilar va guruhlarga tegishli bo‘lib, yollanma mehnatdan foydalanib daromad topishga qaratilgan mulk yakka tartibdagi xususiy mulk - alohida olingan mulkdor tomonidan o'zlashtiriluvchi vosita va ne'matlar shaxsiy mulk -fuqarolarining shaxsiy yoki oilaviy mehnati orqali shakllangan va ularning ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan mulk aralash mulk - turli mulk shakllaridan tashkil topib, shunga muvofiq tarzda o'zlashtiriluvchi vosita va …

3 / 29

dan korxonalar qurish, davlatga qarashli korxona va tashkilotlarda investitsiyalarini amalga oshirish. jamoa mulki - muayyan maqsad yo‘lida o‘zlarida bo‘lgan ishlab chiqarish vositalarini umumlashtirib jamoaga birlashgan kishilar tomonidan moddiy va ma’naviy boyliklarni hamjihatlik bilan o‘zlashtirishni bildiradi. jamoa mulki davlat mulkini korxona jamoasi sotib olishi, badal to‘lab korxona qurishi, aksiya chiqarib, ularini sotish kabi yo‘llar orqali paydo bo‘ldi. shaxsiy mulk - bu fuqarolar mulki bo‘lib, ularning oilaviy faoliyat yuritishida shaxsiy yoki oilaviy mehnatga asoslanib, o‘z ehtiyoj ini qondirishiga xizmat qiladi. bu mulk shakli asosan shaxsning yoki uning oila a’zolarining mehnati va undan kelgan daromadlari asosida ko‘payadi va rivoj topadi. xususiy mulk - bir shaxsga jumladan, tadbirkorga qarashli bo‘lib, yollanma mehnatga asoslangan holda daromad olishga qaratilgan mulkdir. bu yerda mulk egasi bilan tadbirkomi bir xil qarash kerak emas. mulk egasi o‘z mulkini o‘zi yuritishi ham mumkin, uni tadbirkorga ijaraga berishi ham mumkin. o‘zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish maqsadi, yo‘llari va usullari …

4 / 29

‘zda tutadi. u bir qator yo’lar bilan amalga oshiriladi: davlat korxonalarini aksiyadorlik jamiyatiga aylantirish, davlat korxonasini sotib, uni jamoa mulkiga aylantirish; mulkni qiymatga qarab chiqarilgan cheklar (vaucher) bo‘yicha fuqarolarga bepul berish; mulkni ayrim tadbirkor va ish boshqaruvchilarga sotish; ayrim davlat korxonalarini chet el firma va fuqarolariga sotish yoki qarz hisobiga berish; davlat mol-mulkini auksionlarda kim oshdi savdosi orqali sotish va h.k. xususiylashtirishning usullari ham turli-tuman bo‘lib, ularini 3 guruhga ajratish mumkin: davlat mulkini bepul bo‘lib berish orqali xususiylashtirish; davlat mulkini sotish orqali xususiylashtirish; davlat mulkini bepul bo‘lib berish hamda sotishni uyg‘unlashtirish orqali xususiylashtirish. o‘zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonini amalga oshirish bosqichlari tovar va uning xususiyatlari tovar - bu biron-bir naflilikka va qiymatga ega bo‘lgan, ayirboshlash uchun yaratilgan mehnat mahsuli. tovar ikki xususiyatga ega: bir tomondan, u kishilarining biror-bir narsaga bo‘lgan ehtiyojini qondira oladigan, ikkinchi tomondan esa, boshqa buyumlarga ayirboshlana oladigan, ya’ni oldi-sotdi jarayonidan оlа oladigan buyumdir. boshqacha …

5 / 29

eldi. pulning rivojlanishiga turtki bolgan asosiy omillar quyidagilar hisoblanadi. 1.tovar ishlab chiqarishning kengayishi va mehnat taqsimotining chuqurlashuvi. 2. barcha shakllardagi mulk qiymatlarining o'sishi. 3. tovarlar oldi - sotdisi bo'yicha aylanmalar hajmining ortishi. tanga pullarning rivojlanish tarixi. mavjud iqtisodiy adabiyotlarda dastlabki tanga pullar xitoy mamlakatida va qadimgi lidiya xonligi davrida miloddan awalgi vii asrda paydo bolganligini ta’kidlaydi. manbalarga ko'ra, birinchi oltin pullar bizning eramizgacha bo’lgan vii asrda lidiya shohi gigesning buyrug'i bilan zarb etilgan. oltinga o'zining tasvirini tushirib zarb qilgan birinchi shoh aleksandr makedonskiy hisoblanadi, o'sha davrda oltinning qiymati uning probasi va og’irligi bilan o’lchanar edi. aqshda monetalar 1793 yilda zarb etilgan, shu davrga qadar va undan keyin uzoq muddat davomida mamlakatda xorijiy mamlakatlarning tangalari to’lov vositasi sifatida amal qilgan. mamlakatda ayrim xorijiy tangalar 1857 yilgacha to’lov vositasi sifatida muomalada ishtirok etdi. 0‘zbekiston hududida dastlabki metall tangalar miloddan ilgarigi vi asrda ahmoniy shoh doro i tomonidan zarb etilgan. ushbu metall tangalarning …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mulkchilik munosabatlari. tovar va pul"

oʼzbekiston respublikаsi oliy vа oʼrtа mаxsus tа’lim vаzirligi sаmаrqаnd veterinаriya vа meditsinаsi instituti toshkent filiаli o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent menejment va iqtisodiyot instituti nodavlat oliy ta’lim tashkiloti «iqtisodiyot» kafedrasi mavzu: mulkchilik munosabatlari. tovar va pul o‘qituvchi: madaminova nargiza mulkchilik munosabatlarining mohiyati va iqtisodiy mazmuni mulkchilik munosabatlari har qanday jamiyat iqtisodiy tizimining asosiy munosabatlaridan birini tashkil qilib, insoniyat taraqqiyotining mahsuli hisoblanadi. mulkchilik munosabatlari moddiy va ma’naviy ne’matlarini ishlab chiqarish hamda jamiyat boyliklarini o‘zlashtirish jarayonlarida vujudga keladi. mulkchilik munosabatlari - bu mulkka egalik qilish, foydalanish...

This file contains 29 pages in PPTX format (9.9 MB). To download "mulkchilik munosabatlari. tovar va pul", click the Telegram button on the left.

Tags: mulkchilik munosabatlari. tovar… PPTX 29 pages Free download Telegram