janubiy amerika materigining tabiiy geografik o`lkalari

DOC 82.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1351072951_21607.doc жанубий америка материгининг табиий географик ўлкалари janubiy amerika materigining tabiiy geografik o`lkalari reja: 1. l`yanos-orinoko. 2. gviana tog`ligi 3. amazoniya. 4. braziliya yassi tog`ligi. 5. ichki teksiliklar. 6. kordilyera oldi. 7. shimoliy and. 8. markaziy and. 9. subtropik and va patagoniya and tog`lari. l`yanos orinoko. orinoko daryosining so`l qirg`og`i bo`ylab ketgan va and tog`lari, gviana tog`ligi hamda guavpyare daryosi orasida joylashgan tekislikdan iborat xudud l`yanos-orinoko deyiladi. l`yanosning subekvatorial geografik kengliklarda joylashganligi yozgi nam ekvatorial havoning qishki quruq tropik havo bilan almashinishi, savanna tipidagi o`simliklar hamda qizil tuproqlarning keng tarqalganligi, butun tabiat rivojlanish ritmidagi mavsumiylikni belgilab beruvchi omildir. l`yanos-orinoko janubi g`arbidan shimoli- sharqqa tomon taxminan 1000 km ga cho`zilgan. tabiyki, bunday masofada davom etgan xudud landshaftning boshqa komponentlarida ham tafovut bo`ladi. yuqori l`yanosda qurg`oqchil fasl yanada keskin va uzoq davom etadi, yomg`irli davr esa qisqaradi. l`yanosni sharqdan orinoko daryosi o`rab turadi. orinoko janubiy amerikaning uzunligiga ko`ra (2500 km) to`rtinchi, xavzasi …

oyat murrakab sertepa tog`likka aylantirgan: bu tog`lik ko`pdan- ko`p uzilmalar taosirida bo`linib - bo`linib ketgan va eng so`ngi tektonik xarakatlar natijasida ko`tarilgan. daryolar cho`kindi jinslar qatlamida o`zan xosil qilgan bo`lib, qattiq jinslarni chuqur o`yib tusha olmagan va shu sababli sharsharalar hamda ostona toshlarning g`oyat ko`pligi bilan ajralib turadi. tog`likning ko`p qismi subekvatorial musson o`rmonlari zonasida joylashgan; tuproq — o`simlik qoplamining taqsimlanishiga yonbag`irlar ekspozitsiyasi va litologiyasining roli juda kattadir. tog`likning markaziy qismi okeandan uzoqda va birmuncha yuqori geografik kenglikda joylashgan. bu yerda qumloq qoplamlar koldigiq juda yaxshi saqlanib qolgan, qurg`oqchil va namgarchil davrlar birmuncha yaxshi rivojlangan, landshaftlarning ekspozitsiyaga bog`liq ekanligini yaqqol ko`zga tashlanib turadi. tog`likning janubiy chekkasi g`oyat o`ziga xosdir: bu yerda kristalli negiz ustida joylashgan va eroziya taosiridan omon kolgan qum toshlar keng tarqalgan. ular bo`ylamasiga davom etgan tik devorli tepasi yassi gryadalar satxidan 2200 — 2300 metr janubiy tik yon bag`ri 1500 m bo`lgan syerra pakaraima tog` tizmasi (yoki …

monlar nam bug`lanishi kuchaytiradi. yog`in mo`l yogishi tufayli yuqori amazonka xavzasi daryo tarmoklari zich. bu daryolar and tog`laridan boshlandi va qor muz yomgirsuvlaridan (aralash tuyinadi so`l irmoqlar apreldan iyungacha, yaoni shimoliy yarim shar yozining boshida, ung qirg`oqlar esa dekabrdan to fevralgacha to`lib oqadi. xuddi shu davrlarda maranpon pasttekisligida va yuqori amazonkada toshqinlar yuz beradi. tabiiyki, amazoniyada ham suvda, ham quruqlikda yashovchi va sudraluvchi xayvonlar: daraxt baqalari, “jonli lianalar” yaoni ilonlar, toshbaqa va kaltakesaklar nixoyatda ko`pdir. daryolarda kayman va mayda yirtqich baliqlar — piranpya (daryo odamxo`ri), juda katta (5 m gacha) arapaima va 2000 ga yaqin boshqa xil baliqlar to`lib toshib yotibdi. qushlar ham ko`p: yirik yirtqich qushlardan tortib, og`irligi ikki- kuch gramm keladigan kalibrigacha uchraydi. xashorat va o`rgamchiklarning minglab turi; ular g`arbiy amazoniyada og`ir xayot sharoitini yanada mushkullashtiradi. g`arbiy amazoniya yer sharidagi inson tomonidan eng sust o`zlashtirilgan oblastlardan biridir. sharqiy amazoniya—g`arbiy amazoniya bilan bir xil geografik kenglikda joylashgan, uning xarorati …

oniyaga qaraganda g`oyat turli tuman bo`lishiga sabab bo`lgan. sharqiy amazoniyada xayvonlar bilan birga o`rmonsiz yerlarda yashaydigan xayvonlar—mazam bug`ulari, mayda bronenosetslar, o`rtacha kattalikdagi chumolixo`rlar va boshqalar ham uchraydi. kordilyera oldi (tog` oldi tizmalari) va pampa (yoki pampas) syerralari ulkan janubiy chako hamda pampa tekisliklardan g`arbdadir. baland tog` va o`rmon bilan qoplangan tog` tizmalari bu yerda juda keng chala cho`l cho`kmalar bilan almashinib keladi. landshaftlarning umumiy xususiyati xududning relyefi, iqlimi, o`simliklari va xo`jalik jixatidan foydalanishidagi keskin tafovutlardan iboratdir. relyefning umumiy manzarasi baland tekisliklar xosil qiladi: bu tekisliklar ustida o`rtacha balandligi 2500—4000 m keladigan, yon bag`irlari tik tushgan massivlar mavjud. masivlar xar xil yo`l bilan xosil bo`lgan. ularning baozilari, masalan, pampa syerralari kembriydan oldingi qadimgi strukturalarning palaxsalaridir. kordilyera oldi paleozoy xarakatlarida vujudga kelgan. sharqiy kordilyera esa bloklardaan iborat. biroq bu massivlarning hammasi uzoq vaqt yemirilgan va yassilangan, and tog`laridagi tektonik xarakatlar- ko`tarilish va cho`kish, yorilish, darz ketish va xatto vulkanlar taosirida bo`lgan meridianal …

ring xosil bo`lishini osonlashtiradi, daryolar bu vodiylarga yon yoyilma konuslar orasidan yomg`irgarchilik vaqtida ayqirib oqib, qurg`oqchil vaqtda qurib qoladi. yon eroziya taraqqiy etgan. daryo tarmoklari juda siyrak va tarqoqdir. kotlovinalar tagidagi yon bag`irlarning o`rta mintaqasi (400 – 1600 m) tropik tipdagi subtropik tipga o`tuvchi birmuncha qalin o`rmonlardan iborat. o`simliklar tarkibida daraxtsimon paporotniklarning borligi, liana va epifitlarning juda ko`pligi tropik tipdagi o`rmonlarning eslatsa, dag`al bargli doimiy yashil daraxt va butalarning mavjudligi subtropik o`rmon tipini eslatadi. 2500 m dan yuqorida tog` o`tlok dashti boshlanadi, janubi — g`arbdagi tekisliklar asosan sho`r bo`z tuproqli chala cho`ldan iborat. chala cho`lning siyrak o`tloklari va butazonlarida qo`y va echkilar boqiladi. o`lkaning katta territoriyasi sho`rxoklar, sho`r ko`llar, sho`r botqoqliklar, mustaxkamlangan va sochilma qumlar bilan band. shimoliy and tog`lari - venesuella, kolumbiya va ekvador and tog`lari orografik planiga va qisman orogenik jarayonlar xarakteriga ko`ra turlichadir. ularning umumiy xususiyati namgarchil iqlimli ekvator yoni geografik kengliklarda joylashganligi bo`lib, bu iqlim shimolga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "janubiy amerika materigining tabiiy geografik o`lkalari"

1351072951_21607.doc жанубий америка материгининг табиий географик ўлкалари janubiy amerika materigining tabiiy geografik o`lkalari reja: 1. l`yanos-orinoko. 2. gviana tog`ligi 3. amazoniya. 4. braziliya yassi tog`ligi. 5. ichki teksiliklar. 6. kordilyera oldi. 7. shimoliy and. 8. markaziy and. 9. subtropik and va patagoniya and tog`lari. l`yanos orinoko. orinoko daryosining so`l qirg`og`i bo`ylab ketgan va and tog`lari, gviana tog`ligi hamda guavpyare daryosi orasida joylashgan tekislikdan iborat xudud l`yanos-orinoko deyiladi. l`yanosning subekvatorial geografik kengliklarda joylashganligi yozgi nam ekvatorial havoning qishki quruq tropik havo bilan almashinishi, savanna tipidagi o`simliklar hamda qizil tuproqlarning keng tarqalganligi, butun tabiat rivojlanish ritmidagi mavsumiylikni be...

DOC format, 82.5 KB. To download "janubiy amerika materigining tabiiy geografik o`lkalari", click the Telegram button on the left.

Tags: janubiy amerika materigining ta… DOC Free download Telegram