tasavvuf va o'zbekiston

PPTX 35 pages 21.0 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.0 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

pptxgenjs presentation andijon qishloq xo’jaligi va agrotexnologiyalari instituti “gumanitar fanlar “ kafedrasi. fan: dinshunoslik ma’ruzachi: nasibjon karimov 1 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta’siri reja: 1. tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, va mohiyati. 2. tasavvufga xos tushunchalar. 3. tasavufning adabiyotga ta’siri va hozirgi kundagi tarbiyaviy ahamiyati. 4. markaziy osiyoda tasavvuf taraqqiyoti. tasavvuf tariqatlari. 5. tasavvuf va hozirgi zamon. 1. tasavvuf tushunchasi va uning kelib chiqishi. tasavvuf, sufiy yoki mutasavvif so’zlarining kelib chiqishi haqida turlicha fikrlar mavjud. sufiylik mualliflari ko’pincha uning kelib chiqishini «suf» («sof bo’lmoq») o’zagidan yoki «ahl assuffa» (payg’ambarning madinadagi uyi yaqinidagi suffaga yig’iluvchi zohid kishilar)ga tegishli deb ta’kidlaydilar. «sufiy har bir narsani o‘z joyiga qo‘yadigan, vaqtlar va ishlarni ilm ila tadbir qiladigan, xalqni o‘z maqomiga qo‘yadigan, haqning amrini o‘z joyiga qo‘yadigan, berkitilishi lozim bo‘lgan narsani berkitadigan, ochilishi lozim bo‘lgan narsani ochadigan va ishlarni huzuri qalb ila, sixhati tavhid ila, kamoli ma’rifat ila, rioyati sidqu ixlos ila o‘z o‘rnida ado …

2 / 35

avvuf tushunchasi va mazmun-mohiyati. tasavvuf - islom doirasidagi mistik-zohidlik oqimidir. ushbu ta’limot tanlangan insonlar (al-xossa) ning alloh bilan hissiy bog‘lanishi haqidagi g‘oyani olg‘a suradi. tasavvuf va unga o‘zakdosh bo‘lgan sufiy, mutasavvif atamalar kelib chiqishi haqida turli qarashlar mavjud. ushbu atama “jun, yung” ma’nosini bildiruvchi sufdan olingan. ilk sufiylarning, hadisda aytilganidek, sovuq va issiqdan saqlaydigan jun chopon - xirqa kiyib yurganliklari bilan bog‘liq. to‘g‘ri, tasavvufning paydo bo‘lishiga turtki bo‘lgan barcha zohidlar ham sufiy deb atalmaganlar. ularga ko‘pincha zuhhod (birligi - zohid) so‘zini qo‘llaganlar. zohidlik amalda islom bilan bir davrda paydo bo‘ldi. tasavvuf yozma an’anasiga ko‘ra, muhammad (s.a.v) payg‘ambarning sahobalari orasida abu dardo, abu zarr, huzayfa kabilarni sufiylar deb ataladi. tasavvuf haqidagi ta’riflardan namuna: 1.tasavvuf shar’iy odoblar ila zohirda turib, uning hukmini botinda ko‘rish. shuningdek, shar’iy odoblar ila botinda turib, uning hukmini zohirda ko‘rishdir. odoblanuvchi uchun ikki hukm ila kamol hosil bo‘lur. 2. tasavvuf bir mazhab bo‘lib, maqsadi qalbni allohdan boshqadan xoli …

3 / 35

riga yetkazadi, har bir fikr, so‘z, ish, niyat haqiqatga bog‘liq bo‘lish, har bir harakatini robbi ila bog‘lash va uni qudsiyat olamiga olib chiqishdir. tasavvuf ta'limotining mohiyati 1 qalb tarbiyasi tasavvuf ta'limotida qalbni pokiza, nurli va komil qilish asosiy maqsad hisoblanadi. 2 ruhaniy yuksalish komillik sari intilish, alloh bilan yaqinlashish, ma'naviy go'zallikka erishishdir. 3 axloqiy kamol komil inson sifatlarini singdirish, yuksak fazilatlarni shakllantirish alohida o'rin tutadi. 7 tasavvufiy qadriyatlarning amaliy qo'llanishi ibodatlar namoz, zikr, muraqqa'ba, riyozat kabi amalar tasavvuf an'anasining ajralmas qismidir. ruhiy mashqlar murakkaб ichki safar, nafs tarbiyasi, xulq-atvor madaniyatini shakllantirish borasidagi amallar. axloqiy mezonlar adolat, mehr-oqibat, saxovat, sabr-toqat kabi fazilatlarni namoyon etish. tasavvufning shakllanishiga qur’on oyatlari, hadislar, va qadimgi sharq falsafasi, jumladan, eron, hind, va yunon madaniy-falsafiy g‘oyalari ham ta'sir ko'rsatgan. bu ta’limot keyinchalik hasan al-basriy kabi mashhur shayxlar orqali rivojlanib, xiv asrda tashkil topgan "naqshbandiya" va "qodiriya" kabi mashhur tariqatlar shaklida o‘zining an'anaviy ko‘rinishini oldi 8 2.tasavvufda asosiy …

4 / 35

ko‘p zikr qiling, shoyad najot topsangiz." – qur’on, juma surasi, 10-oyat). ruhiy poklanish – tasavvufda zikr orqali inson o‘z nafsini tarbiyalaydi, qalbini tozalaydi va dunyoviy orzularni jilovlaydi. ilohiy muhabbatga erishish – zikrning maqsadi – allohga yaqinlashish, uning muhabbatini qalbda his qilish. jahriy (baland ovozli) zikr qalban chuqur sezish va ruhiy holatni oshirish uchun baland ovozda allohning ismlarini yoki tasbihlarni aytish. xufiy (yashirin, ichki) zikr ichki sokinlik bilan, yurakda yoki ichki tovushsiz amalga oshiriladigan zikr turi. qalbiy zikr til bilan emas, balki qalb bilan allohni yodga olish. bu eng chuqur zikr shakllaridan biri bo‘lib, tasavvufiy tajribada eng yuqori ruhiy daraja hisoblanadi. 10 muroqaba muroqaba (arabcha: مراقبة – "kuzatish", "mushohada qilish") – tasavvufda allohning huzurida ekanlikni chuqur his qilish, uning nazoratida bo‘lishni anglash va ruhiy diqqatni uning zikriga jamlash amali. bu amaliyot tasavvufiy tariqatlarda ichki hushyorlik, qalbni poklash va ma’naviy yuksalish vositasi sifatida keng qo‘llaniladi. allohni doimiy eslash – muroqaba orqali murid …

5 / 35

lim va ilohiy haqiqatlarni anglash jarayoni. zuhd – dunyoviy narsalarga bog‘lanmaslik, tarkidunyochilik. tavakkul – allohga to‘liq suyanish va undan boshqa hech narsaga bog‘lanmaslik. tafakkur – allohning mo‘jizalarini va yaratgan olamini chuqur o‘ylab, anglash jarayoni. muhabbat – allohga bo‘lgan cheksiz sevgi va unga yetishish istagi. zikr – allohni eslab, uning ismlarini tilga olish yoki qalban uni yodda tutish. muroqaba – allohni qalb bilan doimiy sezish va ruhiy kuzatuv holati. suhba – sufiylarning ustoz yoki boshqa muridlar bilan ilmiy va ruhiy suhbatlari. sama’ – ilohiy qo‘shiqlar, zikr yoki raqs orqali ruhiy holatga kirish amaliyoti. tariqat va darajalar bilan bog‘liq istilohlar murshid – sufiylik yo‘lini boshqaruvchi ustoz yoki peshvo. murid – murshidga ergashuvchi va tariqatni o‘rganuvchi shaxs. pir – tajribali va yuksak maqomga yetgan sufiy. qur’onda nafs tarbiyasi nafsni poklash nafs tarbiyasi insonning ruhiy poklanishi, yomon odatlardan voz kechishi va allohga yaqinlashishi bilan bog‘liq. qur’onda insonning nafsini qanday tarbiyalashi haqida bir necha oyatlar …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvuf va o'zbekiston"

pptxgenjs presentation andijon qishloq xo’jaligi va agrotexnologiyalari instituti “gumanitar fanlar “ kafedrasi. fan: dinshunoslik ma’ruzachi: nasibjon karimov 1 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta’siri reja: 1. tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, va mohiyati. 2. tasavvufga xos tushunchalar. 3. tasavufning adabiyotga ta’siri va hozirgi kundagi tarbiyaviy ahamiyati. 4. markaziy osiyoda tasavvuf taraqqiyoti. tasavvuf tariqatlari. 5. tasavvuf va hozirgi zamon. 1. tasavvuf tushunchasi va uning kelib chiqishi. tasavvuf, sufiy yoki mutasavvif so’zlarining kelib chiqishi haqida turlicha fikrlar mavjud. sufiylik mualliflari ko’pincha uning kelib chiqishini «suf» («sof bo’lmoq») o’zagidan yoki «ahl assuffa» (payg’ambarning madinadagi uyi yaqinidagi suffaga yig’iluvchi zohi...

This file contains 35 pages in PPTX format (21.0 MB). To download "tasavvuf va o'zbekiston", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvuf va o'zbekiston PPTX 35 pages Free download Telegram