osiyoning iqlimi va ichki suvlari

DOC 52.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350906687_20367.doc осиёнинг иқлими ва ички сувлари osiyoning iqlimi va ichki suvlari r e j a: 1. osiyo iqlimining hosil bo`lishi. 2. iqlim mintaqalari. 3. ichki suvlari. osiyoning shimoliy yarim shardagi barcha geografik kengliklarda joylashganligi uning yer yuzasiga quyoshdan keladigan issiqlikning turli miqdorda tushishiga sabab bo`ladi. chunonchi, quyosh radiatsiyasining umumiy miqdori ekvatorda yiliga xar bir sm2 maydonda 140--160 k kal ni tashkil etadi. osiyo ustidagi havo massalarining sirkulyatsiyasi yuqori hamda past bosim markazlarining mavsumiy joylashishiga bog`liqdir. qish vaqtida materik ustidagi atmosfera bosimining eng muhim markazi yer sharida qishki iqlimiy markazlarning eng qudratli markazi xisoblangan osiyo antitsiklonidir. bu antitsiklondan hamma tomonga sovuq va quruq kontinental mo`tadil havo tarqalib, bir necha tarmoq hosil qiladi. osiyoning janubi-sharqida qishda sovuq quruqlik bilan iliq okean o`rtasida havo bosimining juda katta grdaiyenti vu-judga keladiki, u quruqlikdan dengizga esuvchi, kuchi va yunalishi barqaror bo`lgan havo oqimlarining, ya`ni qishki kontinental mussonning vujudga kelishiga sabab bo`ladi. tinch okeanining shimoliy qismi …

arim orolining janubiy va markaziy qismlari ustida past bosim vujudga kelib bu bosimni old osiyo depressiyasi deb ataladi. bu bosim markazi tomonga hind okeanidan nam havo esib hind mussonini hosil qiladi.hind okeani ustidagi janubiy tropik antitsikloni bu mussonni kuchayishiga sabab bo`ladi. bu musson shamollari janubiy va janubi-sharqiy osiyo ustida hukmronlik qiladi, g`arbiy pokiston va rajasxanda arabiston va erondan kontinental havoning depressiyaga tortilishidan qurg`oqchil iqlim shakllanadi. markaziy osiyo ustida past bosim vujudga keladi, lekin qator tog` tizmalari bu yerga hind va tinch okeanlaridan havo massalarini kirib kelishiga yo`l qo`ymaydi. sharqiy osiyoga gavayi antitsiklonining g`arbiy chekkasidan dengiz tropik havosi kirib keladi. kichik osiy va levant (suriya, isroil, livan) sohillari azor maksimumi ta`sirida qoladi va iqlimning quruq va issiq bo`lishiga sabab bo`ladi. osiyo iqlimining qaror topishida, uning cho`llari iqlimining, xususan baland tog` tizmalari va berk tog`lar iqlimining, shakillanishida relyef juda katta rol o`ynaydi. yuqorida qayd qilib o`tilganidek, markaziy osiyo iqlimining arid iqlim ekanligiga …

va u markaziy osiyo yoki sibir maksimumi deb ataladi. osiyo xududiga yuqorida qayd qilib o`tilgan iqlimiy omillar va meteorologik elementlarni xisobga olib, bu bepoyon kontinentda quyidagi iqlim tiplarini ajratib ko`rsatish mumkin. ekvatorial mintaqa. bu mintaqada yil bo`yi ekvator havosi hukmron, yog`in yil bo`yi bir tekisda yog`adi, konvektiv yog`inlar yog`ib turadi, harorat yil bo`yi bir hilda, iliq faslda t0 27-280 c, salqin faslda 25-260 s, namlik ko`p. subekvatorial mintaqa (ekvatorial mussonlar iqlimi). bu mintaqada ekvator va tropik havosi mavsumlar bo`yicha almashib turadi. yog`in mavsumiy, asosan yoz va kuzda yog`adi, quruq mavsum qish va baxor (may-iyungacha), eng issiq fasl bahor t0 +400 s va undan baland (jakobobodda +52,80 s), yog`in relyefga bog`liq holda tushadi (cherrapunjida 12666 mm, hind daryosining yuqori oqimida 81 mm). tropik (passat iqlimi) mintaqa. yil davomida kontinental tropik havosi hukmron, havo doimo quruq, iliq, yozda issiq. sutkalik amplituda kata, yog`in ko`p joylarda 100 mm dan kam, tog`larda bir oz …

va quruq kontinental havo, yozda tinch okeanidan keluvchi iliq va nam dengiz havosi hukmronlik qiladi. asosiy yog`in yozda (60-70 %) yog`adi. namlik yetarli. kontinental mo`tadil iqlim tipida qishda osiyo antitsikloni, yozda qutb frontida siklon harakatlari hukmronlik qiladi. qish sovuq, quruq, yoz iliq, ozroq yomg`irli bo`ladi. namlik yetishmaydi. ichki suvlari. osiyo uchun daryolarning mavjudligi quruqlik maydonining g`oyat kattaligi bilan bog`liqdir. ayni vaqtda materikning iqlimi turli joylarda turlicha bo`lganligidan daryolar rejimi va ularning to`yinish tiplari xilma-xildir. osiyo yillik oqim o`rtacha xajmining kattaligi jihatidan boshqa materiklar orasida birinchi o`rinni egallaydi. bu materikning yer yuzasidan okeanlarga xar yili 12850 km.kub. suv oqib tushadi, bu mikdor dunyo o`rtacha yillik oqimining 1/3 qismiga yaqinini tashkil etadi. osiyo maydonining g`oyat katta ekanligi, alohida rayonlarning geografik o`rni sababligina emas, tog`-kotlovina relyefi tufayli ham vujudga keluvchi keskin iqlimiy farqlar sababli oqim materik haroratda nihoyatda notekis taqsimlangandir. asosiy suvayrigichlarning katta qismi tog` tizmalariga to`g`ri keladi, lekin ularning ayrim qismlari mongoliya, …

larining maydoni bir-birlariga taxminan teng. atlantika okeaniga unchalik katta bo`lmagan maydondagi daryolar quyiladi. atlantika okeani xavzasiga o`rta dengiz bilan qora dengizga quyiladigan daryolar kiradi. bu daryolar rejimi asosan o`rta dengiz bo`yi rejimi bo`lib, u ayniqsa bevosita o`rta dengizga quyiladigan daryolar uchun xosdir. xindiston va birmaning kalta daryolari mavsumiy yomg`ir suvlaridan to`yinadi, lekin yog`in suvlaridan to`yinadi, lekin yog`in tushishi rejimiga qarab, ularning maksimal suv sarfi davri ba`zi rayonlarda yoz oylarida, boshqa rayonlarda esa kuz oylarida boshlanadi. gang daryosi bosh ximalay tizmasidagi muzliklardan boshlanadi. gangning ko`pdan-ko`p irmoqlari unga ko`p suv keltirib quyadi. gang daryosi tog`dan chiqqan joyda yozgi musson davrida hamda ximalay tog`laridagi muz va qor eriydigan vaqtda keng toshadi. bu daryo quyilish joyida braxmaputra bilan birga keng delta hosil qiladi. rejimi xususiyatlariga qarab sharqiy osiyodagi daryolar ikki tipga: amur va xitoy tiplariga bo`linadi. amur tipidagi daryolarga rossiyaning uzoq sharqining janubiy qismidagi hamma shimoli-sharqiy xitoydagi yozgi oqimga ega bo`lgan, yomg`irdan va qisman …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "osiyoning iqlimi va ichki suvlari"

1350906687_20367.doc осиёнинг иқлими ва ички сувлари osiyoning iqlimi va ichki suvlari r e j a: 1. osiyo iqlimining hosil bo`lishi. 2. iqlim mintaqalari. 3. ichki suvlari. osiyoning shimoliy yarim shardagi barcha geografik kengliklarda joylashganligi uning yer yuzasiga quyoshdan keladigan issiqlikning turli miqdorda tushishiga sabab bo`ladi. chunonchi, quyosh radiatsiyasining umumiy miqdori ekvatorda yiliga xar bir sm2 maydonda 140--160 k kal ni tashkil etadi. osiyo ustidagi havo massalarining sirkulyatsiyasi yuqori hamda past bosim markazlarining mavsumiy joylashishiga bog`liqdir. qish vaqtida materik ustidagi atmosfera bosimining eng muhim markazi yer sharida qishki iqlimiy markazlarning eng qudratli markazi xisoblangan osiyo antitsiklonidir. bu antitsiklondan hamma tomonga sovuq va quru...

DOC format, 52.0 KB. To download "osiyoning iqlimi va ichki suvlari", click the Telegram button on the left.

Tags: osiyoning iqlimi va ichki suvla… DOC Free download Telegram