эндокрин безлар физиологияси

DOCX 10 pages 27.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 10
7- мавзу. эндокрин безлар физиологияси режа: 1. эндокрин безлар функсияларини умумий таснифи 2. гормонларнинг физиологик хусусиятлари 3. физиологик жараёнларга гормнларнинг таъсири 4. гипофиз гормонлари ва уларни бошка эндокрин безларига таъсири 5. организмни турли мухитга мослашишида (адаптатсиясида) буйрак усти безларининг ахамияти таянч иборалар: адаптацион синдром, адреналин, акромегалия, вазопрессин, гормонлар, гигантизм, глюкокортикоидлар, норадреналин, паканалик, соматотропин ( ўсиш гормони ), экзокрин безлар, эндокрин безлар. организмнинг турли аъзолари ва тизимларининг фаолияти марказий нерв тизимсини эфферент нервлар ва гуморал тизим ёрдамида бошкарилади. гуморал бошкарув тизимси фзиологик фаол моддаларни бевосита конга ажратувчи махсус безлар яъни ички секретсия безларидан иборат. гуморал бошкарув систмаси икки усул билан амалга оширилади: 1) ички секретсия эзлари тизимси хамда ички секретсия тўкималари тизимси билан амалгам оширилади; 2) махаллий бошкариш тизимси билан амалгам ошрилади. бу тизим функсияси бир аъзо ёки тўкима микиёсида физиологик моддаларни (яъни тўкима "гормонлари" - гистамин, серотонин, кининлар, простогландинлар)ва хужайра метоболизми махсулотларини таъсири оркали рўёбга чикади. масалан, жисмоний юкламалар бажарилганда …
2 / 10
ормонлар тез парчаланади (масалан, адренаин ва норадреналин 0,5-2,5 дакикада, гипофиз гормонлари эса 10-15 дакикада парчаланади). гормонлар тез парчаланишига карамай доимо ажралиб туради, чунки уларнинг кондаги оз микдори сакланиши зарур. хар бир гормоннинг кондаги меёрий микдхори сакланиши ва уларнинг мунособати махсус нерв ва гуморал алокалра тизимси билан бошкарилади. конга кандайдир безннг гормони кўпайса бошка без гормони таъсирида камаяди, етишмаганда эса аксинча кўпаяди. эндокрин безлатни ўта фаол бўлиши - гиперфунксия деб аталади.гормонлар кимёвий тузилишига кўра: 1. стероид гормонлар (жинсий гормонлар ва буйрак усти безининг кортикостероид гормонлар); 2. аминокислота махсулоти гормонлар буйрак усти безининг ағиз кавати гормонларни (адреналин,норадреналин) ва калконсимон без гормонлари; 3. пептид гормонлари - гипофиз, меъда ости, калконсимон олда безлари, хамда гопоталамуанинг нейропептидлари. гормонларнинг функсиялари: 1. тўкима метоболизмини ўзгартириш яъни метоболик таъсирдан иборат; 2. ирсий аппаратни фаоллаштириш; 3. тана аъзоларини шакллантириш ва ўсишини бошкариш; 4. жисмоний иш бажарилганда жигардан конга глкозани ажратиш; 5. аъзоларнинг жорий фаоллигини ўзгартириш (масалан, организм хаяжонлнган холатда …
3 / 10
молекулалари кўпайганда улар билан бирикадиган "нишон" – хужайра ретцепторлари камаяди ва уларнинг бу гормонга бўлган сезувчанлиги пасаяди ва аксинча. деярки хамма гормонларнинг кондаги микдорини бир кеча-кундузда ўзгариши аникланган. кунуз кунлари кондаги гормонлар микдори ошади, кечалари эса камаяди. лекин ўсиш гормонининг максимал микдори кечкурун, уйкунинг бошлангғич боскичида, буйракусти безларининг глюкокортикоид гормонларининг микдори эса эрталаб кўп бўлади. эндокрин безлар фаолияти организмдаги сон - санокиз тўғри ва тескари йўналишли алокалар бошкарув тизимси назорати бўлади.ендокрин безлар фаолиятини асосий бошкарувчиси, гипоталамус у бевосита гипофиз бези билан алокада, гипофиз эса бошка периферик безларга таъсиретади. бу гипоталамо - гипофизар бошкарув алока тизимсидир. гипофиз уч палладан иборат. 1) олдинги палла - аденогипофиз 2) оралик палла 3) опка палла - нейрогипофиз аденбогипофиз - беш хил махсус гормонлар ишлаб чикаради, улар икки хил 1) троп гормонлар, 2) эффектор гормонлар. троп гормонлар (йўналтирувчи) - периферик безлар функсиясини бошкарувчи гормонлардир. эффектор гормонлар - "нишон" хужайраларга таъсир этувчи гормонлардир. троп гормонлар функсияси: 1) …
4 / 10
шириш хисобига органзм бўйини ўсишини таъминлайди. хозирги даврда стг "нишон" - хужайраларга таъсирини ўтказувчи оралик соматомедин моддаси топилган. стг хужайраларда оксил синтезини, рнк тўпланишини таъминлайди, конда аминокислоталарни хужайраларга ташилихини тезластиради, азот ўзлаштиришини оширади ва нисбий азот балансини хосил килади. ёғларни сарфланишига ёрдам беради. стг ажралиши юкламалар бажарилганда катта кишиларда 4-15 мг атрофида, аёлларда бироз кўпрок, конда стг айникса балоғатга етиш даврида кўпаяд. очлик даврида эса стг нинг кондаги микдори 10-15 марта ошади. стг жуда кўп ажралиши тана бўйини ўта ўсиб кетишига (240-250 см) - гигантизмга оилб келади, кам ажралиши эса карликизмга олиб келади. тана кисмлари тўғри мутаносибликда бўлади, лекин жинсий безларнинг гормон ажратиш фаолияти кмаяди. ёши катталарда яъни ўсишдан тўхтаган даврда конда стг кўпайиши тана кисмлрини мутаносиблигини бузилишига - акромегалияга олиб келади. бу холда скелетнинг котмаган кисмлари - кўл ва оёк бармоклари, товон, панжа, бурун, дахан, хамда ички аъзоларнинг ўсиб кетиши кузатилади. пролактин кўкрак (сут) безларини ўсишини ва сут хосил …
5 / 10
сс омиллари - кучли оғрик, совук, жисмоний юкламалар, рухий хаяжонланишлар актг ажралишини фаоллаштиради. стресс холатларида оксл, ёғ ва карбонсув алмашинувини кучайтириб, организмни мухитнинг нокулай омиллари таъсирларига чидамлилигини, карши курашишни оширади. шунинг учун бу гормон мослашиш яъни адаптатсия гормони хисобланади. тиреотропин (ттг) - калконсимон без массасини оширади, гормон ажралишини кучайтиради, натижада модда алмашинуви тезлашади, танахарорати кўтарилади.ташки мухит харорати пасайганда ттг хосил бўлиши кўпаяди, турли оғриклар пайтида эса камаяди. ттг акжралишишартли рефлектор равишда хам рўй беради аъни катта ярим шарлар пўстлоғи томонин назорат килинади. бу эса чиникиш, совук хароратли мухитда, машк килиш, тренировка килишда мухим ахамиятга эга. гонадотроп гормонлар (гтг) - фоллитропин ва лютропин, бу гормонларнинг таъсири эркак ва аёлларда бир хил, улар сйнергист гормонлардир. улар жиний гормонларни ажралишини ва уруғдон, тухумдон жинсий безларни фаоллаштиради. кондаги бу гормоннинг микдори эркаклик ва аёллик гормонларини микдорига, рефлектор таъсирига, ташки мухитнинг турли омиллари таъсирига ва рухий холатга боғлик. гипоталамусда хосил бўладиган васопрессин ва окситотсин гипофизни …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "эндокрин безлар физиологияси"

7- мавзу. эндокрин безлар физиологияси режа: 1. эндокрин безлар функсияларини умумий таснифи 2. гормонларнинг физиологик хусусиятлари 3. физиологик жараёнларга гормнларнинг таъсири 4. гипофиз гормонлари ва уларни бошка эндокрин безларига таъсири 5. организмни турли мухитга мослашишида (адаптатсиясида) буйрак усти безларининг ахамияти таянч иборалар: адаптацион синдром, адреналин, акромегалия, вазопрессин, гормонлар, гигантизм, глюкокортикоидлар, норадреналин, паканалик, соматотропин ( ўсиш гормони ), экзокрин безлар, эндокрин безлар. организмнинг турли аъзолари ва тизимларининг фаолияти марказий нерв тизимсини эфферент нервлар ва гуморал тизим ёрдамида бошкарилади. гуморал бошкарув тизимси фзиологик фаол моддаларни бевосита конга ажратувчи махсус безлар яъни ички секретсия безларидан ибора...

This file contains 10 pages in DOCX format (27.5 KB). To download "эндокрин безлар физиологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: эндокрин безлар физиологияси DOCX 10 pages Free download Telegram